Τρελοποδόσφαιρο

Μόνο πέντε ομάδες έχουν κατακτήσει το πρωτάθλημα στην Πορτογαλία, από τη σεζόν 1934/35, όταν αυτό ξεκίνησε να διεξάγεται, έως και σήμερα. Αυτές είναι η Πόρτο, η Μπενφίκα, η Σπόρτινγκ Λισαβόνας, η Μποαβίστα και η Μπελενένσες.

Αυτοί οι ιστορικοί σύλλογοι έχουν έναν… κοινό παρονομαστή: τον Φερνάντο Μανουέλ Αντούνες Μέντες! Ο Πορτογάλος αριστερός μπακ, ο οποίος γεννήθηκε το 1966, είναι ο μοναδικός ποδοσφαιριστής που έχει φορέσει τη φανέλα και των πέντε αυτών κλαμπ, δημιουργώντας έτσι ένα πάρα πολύ ιδιαίτερο ρεκόρ!

Γεννήθηκε στο Σετούμπαλ και ξεκίνησε την πορεία του στην τοπική Μοντίζο. Εκεί τον είδαν οι άνθρωποι της Σπόρτινγκ, οι οποίοι, βέβαια, παρακολουθούσαν την ομάδα του γιατί είχαν εντοπίσει σε αυτή… τον Πάουλο Φούτρε! Ήταν, μάλιστα, ο πατέρας του μεγάλου Πορτογάλου εξτρέμ που έπεισε τα «λιοντάρια» να δώσουν μία ευκαιρία και στον Μέντες, όπως και έγινε. Στα 9 του, ο φέρελπις αμυντικός εντάχθηκε στις ακαδημίες της ομάδας, αν και τότε, όπως ο ίδιος έχει πει, το όνειρό του ήταν να γίνει… ταυρομάχος!

Το 1984/85, ο Μέντες έκανε το ντεμπούτο του στην πρώτη ομάδα της Σπόρτινγκ. Τις επόμενες σεζόν ήταν βασική επιλογή, ο σύλλογος, όμως, έμεινε μακριά από τους τίτλους, κάνοντας δικό του μόνο ένα πορτογαλικό Σούπερ Καπ (1987). Παρ’ όλ’ αυτά, ο Μέντες δηλώνει φανατικός οπαδός της Σπόρτινγκ. «Εκεί μεγάλωσα, ως παίκτης και ως άνθρωπος», λέει ο ίδιος. Όσο έπαιζε στο «Ζοσέ Αλβαλάδε» η Μπαρτσελόνα εξέφρασε ενδιαφέρον να τον κάνει δικό της, αλλά η μεταγραφή δεν έγινε, καθώς η Σπόρτινγκ ζήτησε… ένα εκατομμύριο εσκούδος για να τον δώσει!

Το καλοκαίρι του 1989, ο Μέντες άλλαξε… γειτονιά στη Λισαβόνα. Πήγε στην «αιώνια» αντίπαλο της Σπόρτινγκ, τη Μπενφίκα. Λίγο πριν φύγει, έγιναν εκλογές για την ανάδειξη προέδρου στη Σπόρτινγκ: ο Ζόρζε Γκονσάλβες, που είχε την προεδρία, έχασε από τον Σόουζα Σίντρα. «Εάν έμενε ο Γκονσάλβες θα είχα μείνει κι εγώ, παρότι με είχαν ήδη οκτώ μήνες απλήρωτο! Εάν έχω μετανιώσει για κάτι στην καριέρα μου, είναι που πήγα στη Μπενφίκα», έχει δηλώσει ο Μέντες, εκφράζοντας, παράλληλα, την άποψή του ότι οι «αετοί» τον πήραν και για να «την πουν» στα «λιοντάρια». Σε μία γενναία παραδοχή, ωστόσο, έχει ξεκαθαρίσει πως υπέγραψε στη Μπενφίκα και για τα λεφτά.

Στο «Ντα Λουζ», τα πράγματα δεν πήγαν όπως ο ίδιος θα ήθελε. Ανήκε στην ομάδα για μία τετραετία και αγωνίστηκε ελάχιστα – μάλιστα, την τελευταία του χρονιά εκεί πήρε το πρωτάθλημα δίχως να έχει παίξει ούτε λεπτό! Στο μεσοδιάστημα, το 1991/92 συγκεκριμένα, ξόδεψε μία σεζόν ως δανεικός σε μία ακόμη από τις πέντε πρωταθλήτριες Πορτογαλίας, τη Μποαβίστα.

Αφού έμεινε ελεύθερος, υπήρξε φημολογία ότι θα γυρνούσε στη Σπόρτινγκ, αλλά αυτό δεν συνέβη – ήταν αρκετοί εντός των κόλπων του κλαμπ που δεν μπορούσαν να του συγχωρήσουν το ότι είχε μετακινηθεί στην «αιώνια» αντίπαλο. Ο επόμενος «σταθμός» του ήταν η «μικρή» Εστρέλα Ντα Αμαδόρα και την επόμενη περίοδο επέστρεψε στη Μποαβίστα, την οποία βοήθησε να αποφύγει τον υποβιβασμό στη β’ κατηγορία, μα αμέσως μετά ενημερώθηκε ότι δεν ήταν στα πλάνα της τεχνικής ηγεσίας αν και είχε άλλα δύο έτη συμβόλαιο. Έτσι, έφυγε και έπαιξε για μία χρονιά στη Μπελενένσες, κάνοντας καλές εμφανίσεις, με αποτέλεσμα το καλοκαίρι του 1996 να τον καλέσει κοντά της η Πόρτο – εντασσόμενος στους «δράκους», ο Μέντες έκανε το μεγάλο του ρεκόρ!

Έμεινε στο «Ντας Άντας» (τότε έδρα της Πόρτο) για τρία χρόνια και χάρηκε ισάριθμα πρωταθλήματα και ένα Κύπελλο Πορτογαλίας, παίρνοντας και αρκετό χρόνο συμμετοχής. Αργότερα φόρεσε τις φανέλες των Μπελενένσες, Βιτόρια Σετούμπαλ, Μοντίζο, Σάο Μάρκος και Ολίμπικο Μοντίζο. Όταν κρέμασε τα παπούτσια του δεν θέλησε να γίνει προπονητής. Σήμερα είναι σχολιαστής αγώνων. Τη δεκαετία 1986-1996 συμπλήρωσε 11 συμμετοχές στην Εθνική Πορτογαλίας.

Ρώτησαν, κάποτε, τον Φερνάντο Μέντες ποια είναι η χειρότερη στιγμή που βίωσε ως ποδοσφαιριστής – σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή ήλθε στον β’ γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ του 1986/87. Η Σπόρτινγκ αντιμετώπισε τη Μπαρτσελόνα και στον πρώτο αγώνα, οι «μπλαουγκράνα» νίκησαν 1-0 στο «Καμπ Νου». Στη ρεβάνς, τα «λιοντάρια» προηγούνταν με 2-0, με τον Μέντες να έχει δώσει την ασίστ και στα δύο γκολ και να λάμπει στον αγωνιστικό χώρο. Όμως, δύο λεπτά πριν το φινάλε, η «Μπάρτσα» μείωσε σε 2-1 και, χάρη στον κανονισμό του εκτός έδρας γκολ, πήρε εκείνη την πρόκριση στην επόμενη φάση, με την Σπόρτινγκ να γνωρίζει οδυνηρό αποκλεισμό! Ήταν, μάλιστα, λίγο μετά από αυτό το ματς που η Μπαρτσελόνα ενδιαφέρθηκε για τον Μέντες!

Λίγη… γεωγραφία, για αρχή! Πάμε ένα ταξίδι μακρινό, ως τον νότιο Ειρηνικό!

Εκεί βρίσκονται, δίπλα δίπλα (σ.σ. μόλις 64 χλμ. τις χωρίζουν), η Σαμόα (🇼🇸) και η Αμερικανική Σαμόα (🇦🇸). Η πρώτη είναι ανεξάρτητο κράτος (πρωτεύουσα: Απία), ενώ η δεύτερη αποτελεί μη ενσωματωμένη περιοχή των ΗΠΑ (πρωτεύουσα: Πάγκο Πάγκο). Σημειωτέο, ότι μέχρι τον 20ό αιώνα όλη η περιοχή που καταλαμβάνουν μαζί οι δύο χώρες ήταν γνωστή ως «Νησιά των θαλασσοπόρων».

Γιατί κάναμε αυτή τη… βόλτα έως εκεί; Για ένα αφιέρωμα στην προϊστορία των ποδοσφαιρικών αναμετρήσεων των δύο αυτών γειτόνων!

Το ποδόσφαιρο είναι δημοφιλές και στις δύο αυτές χώρες. Δεν είναι, όμως, το πιο αγαπημένο τους σπορ: στη μεν Σαμόα, λατρεύουν το ράγκμπι (σ.σ. η εθνική τους στο άθλημα αυτό είναι στις 20 καλύτερες του πλανήτη), στη δε Αμερικανική Σαμόα, τα αθλήματα με αμερικανική προέλευση (αμερικανικό ποδόσφαιρο, μπάσκετ, μπέιζμπολ).

Η Σαμόα έγινε μέλος της FIFA το 1986 και η Αμερικανική Σαμόα μόλις το 1998. Την ώρα που γράφεται το αφιέρωμα, στην παγκόσμια κατάταξη της FIFA (και σε σύνολο 211 χωρών), η Σαμόα είναι 189η και η Αμερικανική Σαμόα 191η. Είναι και οι δύο τους, διαχρονικά, μεταξύ των πιο αδύναμων αντιπροσωπευτικών συγκροτημάτων στον κόσμο. Η καλύτερη θέση που έφθασαν ποτέ στην κατάταξη της παγκόσμιας ομοσπονδίας είναι, για τη Σαμόα, η 146η και, για την Αμερικανική Σαμόα, η 164η.

Στο παρελθόν, λοιπόν, Σαμόα και Αμερικανική Σαμόα έχουν παίξει αντιμέτωπες 12 φορές. Κάποια από τα παιχνίδια αυτά έλαβαν χώρα στο πλαίσιο των προκριματικών του Παγκοσμίου Κυπέλλου, κάποια ήταν για το Κύπελλο Ωκεανίας ή το Κύπελλο Πολυνησίας και ορισμένα για τους Αγώνες Ειρηνικού Ωκεανού που διεξάγονται στην περιοχή. Σε κάθε περίπτωση, όλα έληξαν με νίκη… της Σαμόα! Μιλάμε για ρεκόρ 12-0-0!

Η παρθενική μεταξύ τους συνάντηση ήταν, κατά σύμπτωση, το πρώτο ματς που έδωσε στην ιστορία της η Αμερικανική Σαμόα! Έγινε εν έτει 1983, στο πλαίσιο της φάσης των ομίλων του ποδοσφαιρικού τουρνουά των 7ων Αγώνων Ειρηνικού Ωκεανού, τους οποίους διοργάνωνε εκείνη τη χρονιά η πρωτεύουσα της, Σαμόα, Άπια. Τελικό αποτέλεσμα, 3-1 υπέρ των αμφιτρυώνων.

Αυτό το ένα γκολ που πέτυχαν οι Αμερικανοσαμοανοί είναι ένα από τα… πέντε συνολικά που έχουν σκοράρει στις 12 «μονομαχίες» τους με τους Σαμοανούς! Οι τελευταίοι, από την άλλη, έχουν σημειώσει 56 γκολ – είπαμε, αυτοί είναι τα… αφεντικά σε τούτο το ζευγάρι!

Η μεγαλύτερη από τις νίκες των Σαμοανών ήλθε πριν λίγα χρόνια. Το 2023, για τους Αγώνες Ειρηνικού, συνέτριψαν τα άτυχα γειτονάκια τους με 10-0, στο «Λόσον Τάμα» των Νησιών Σολομώντα! Το 2001, τα είχαν… φιλοδωρήσει με 8 γκολ (8-0) για τα προκριματικά του Μουντιάλ του 2002 και το 2007 με 7 γκολ (7-0), για τους προκριματικούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2010.

Ο μεταξύ τους αγώνας με το πιο «φτωχό» σκορ ήταν το 1-0 υπέρ της Σαμόα το 2011, για τα προκριματικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014 – ήταν στο ίδιο προκριματικό τουρνουά, που η Αμερικανική Σαμόα κατέγραψε την πρώτη της αναγνωρισμένη από τη FIFA νίκη, το ιστορικό 2-1 επί της Τόνγκα.

Η τελευταία μέχρι σήμερα φορά που οι δύο Σαμόες κονταροχτυπήθηκαν, ήταν την 6η Σεπτεμβρίου του 2024: η Σαμόα νίκησε με 2-0 παίζοντας στην έδρα της, για τους προκριματικούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026.

Τέλος, αξίζει μία μικρή αναφορά στον πιο σπουδαίο παίκτη με καταγωγή από τα «Νησιά των θαλασσοπόρων», που δεν είναι άλλος από τον Τιμ Κέιχιλ. Γεννήθηκε το 1979 στο Σίδνεϊ, από πατέρα Αυστραλό και μητέρα από τη Σαμόα. Στα 15 του έπαιξε μερικά ματς με την U20 της Σαμόα, αλλά τελικά επέλεξε να εκπροσωπήσει διεθνώς τη χώρα όπου γεννήθηκε, κάνοντας ντεμπούτο στην εθνική της το 2004.

Ο εξαιρετικός πρώην μέσος και επιθετικός των Μίλγουολ και Έβερτον, με τις 226 συμμετοχές και τα 56 γκολ στην αγγλική Πρέμιερ Λιγκ, παραμένει έως σήμερα ο πρώτος σκόρερ της εθνικής Αυστραλίας, με 50 τέρματα σε 108 εμφανίσεις αλλά και ο τοπ «κανονιέρης» της στο Μουντιάλ, με 5 γκολ. Έλαβε μέρος σε τέσσερα Παγκόσμια Κύπελλα (2006, 2010, 2014, 2018), σκοράροντας στα τρία εξ αυτών – το γκολ που έβαλε στο 84’ του νικηφόρου (3-1) αγώνα με την Ιαπωνία για το Παγκόσμιο του 2006 στη Γερμανία ήταν μάλιστα το πρώτο των «socceroos» στην ιστορία τους στη διοργάνωση! Επίσης, το γκολ του στην ήττα (2-3) από την Ολλανδία το 2014, με μονοκόμματο αριστερό σουτ, θεωρείται δίκαια ως ένα από τα ωραιότερα γκολ στα χρονικά του τουρνουά!

Για τον τραγουδιστή και τραγουδοποιό Ρομπέρτο Κάρλος, ένα από τα πιο σημαντικά μουσικά κεφάλαια της Βραζιλίας και της Λατινικής Αμερικής, σας έχει μιλήσει εκτενώς το Τρελοποδόσφαιρο παλαιότερα.

Αφορμή για το αφιέρωμα εκείνο ήταν το ότι ο ποδοσφαιριστής Ρομπέρτο Κάρλος έχει, όχι τυχαία, το ίδιο όνομα με τον εξαιρετικά επιτυχημένο καλλιτέχνη. Βλέπετε, η μητέρα του θαυμάσιου πρώην αριστερού μπακ των Εθνικής Βραζιλίας, Ρεάλ Μαδρίτης, Ίντερ, Φενέρμπαχτσε, κ.ά., λάτρευε τον τραγουδιστή και αποτύπωσε την αγάπη της για εκείνον στο όνομα του γιόκα της!

Έλα, όμως, που αυτή δεν ήταν η μόνη φορά που ο μουσικός Ρομπέρτο Κάρλος επηρέασε την… ονοματοδοσία ενός νεογέννητου στη «χώρα του καφέ»!

Τον Δεκέμβριο του 1972, ο Ρομπέρτο Κάρλος έβγαλε νέο δίσκο, ανάμεσα στα 12 τραγούδια του οποίου υπάρχει και το «O divã», στα ελληνικά «Ο καναπές». Πρόκειται για ένα αυτοβιογραφικό τραγούδι, ένα από τα πιο προσωπικά της δισκογραφίας του «Βασιλιά», όπως είναι το παρατσούκλι του δημοφιλούς δημιουργού. Έγινε, επιπλέον, μεγάλη επιτυχία.

Το τραγούδι έχει αφηγητή. Τον ίδιο τον Ρομπέρτο Κάρλος, ο οποίος, καθισμένος στον καναπέ («O divã») του ψυχιάτρου του, αφηγείται τη ζωή του και στέκεται στα, πράγματι δύσκολα, παιδικά του χρόνια, πολύ καιρό πριν γίνει μεγάλος και τρανός και επιτυχημένος. Περιγράφει το «ταπεινό» σπίτι όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην πολιτεία Εσπίριτο Σάντο. Τονίζει πως είχε πάντοτε δίπλα του τα (τρία) αδέλφια του, την ράφτρα μητέρα και τον ρολογά πατέρα του, ο οποίος μπορεί να μην είχε «χρήματα στην τσέπη» αλλά έφερνε μαζί του «τον ιδρώτα του προσώπου του» και «την ελπίδα», όπως λένε οι στίχοι. Τονίζει, επίσης, ότι, παρά τη φτώχεια, δεν φοβόταν «ούτε το σκοτάδι, ούτε τον κεραυνό, ούτε τίποτα».

Παράλληλα, ο Ρομπέρτο Κάρλος αφιερώνει μία ολόκληρη στροφή στο τρομακτικό ατύχημα που του συνέβη όταν ήταν 6 χρόνων, το 1947 και επηρέασε τη ζωή του. Στην πόλη γιόρταζαν τον πολιούχο της, τον Άγιο Πέτρο και στη διάρκεια των εκδηλώσεων ο μικρός ήταν κοντά στις ράγες του τρένου, δεν είχε δει ότι μία αμαξοστοιχία πλησίαζε, τρόμαξε από τις φωνές κάποιων που τον προειδοποιούσαν για τον κίνδυνο, γλίστρησε, έπεσε και το τρένο τον χτύπησε στο δεξί καλάμι. Στο νοσοκομείο, χρειάστηκε να του κόψουν το πόδι από το γόνατο και κάτω. Από τότε, φορά προσθετικό μέλος. Ο δημιουργός μιλά για τις κραυγές των παρισταμένων, για το αίμα στα λευκά ρούχα του, για την ηρεμία εκείνου που τον κουβαλούσε στα χέρια του για να τον πάει στο νοσοκομείο και υπογραμμίζει ότι, μέσα στον εφιάλτη, μπόρεσε «να κοιτάξει τον ουρανό» και «να ανακαλύψει την ελπίδα».

Ακούστε το «O divã»:

Περίπου δύο χρόνια μετά την κυκλοφορία του τραγουδιού, τον Μάρτιο του 1974, σε ένα μαιευτήριο της πολιτείας του Ρίο Ντε Ζανέιρο γεννήθηκε ένας μελλοντικός πρωταθλητής Βραζιλίας, Λατινικής Αμερικής και κόσμου! Κατά σύμπτωση, τη στιγμή που ερχόταν στον κόσμο, ο θείος του άκουγε στο ραδιόφωνο το «O divã» του Ρομπέρτο Κάρλος, του οποίου ήταν πολύ μεγάλος φαν και αμέσως κατέβασε την ιδέα. Πρότεινε το παιδί να πάρει ως όνομα μία παραλλαγή του τίτλου του τραγουδιού που έπαιζε κατά τη γέννησή του: Odvan! Η πανευτυχής μητέρα, επίσης… φανατική του Ρομπέρτο Κάρλος, έδωσε τη συγκατάθεσή της. Έτσι πήρε το όνομά του ο Οντβάν Γκόμες Ντα Σίλβα!

Ο ύψους 1,82 μ. άσος έπαιζε αμυντικός. Δεν είχε ιδιαίτερα καλή τεχνική κατάρτιση, διέθετε ωστόσο θαυμάσιο επιτόπιο άλμα, επιμονή, δυναμισμό και αποτελεσματικότητα. Κανείς επιθετικός δεν τον ήθελε για αντίπαλο!

Στη μακρά καριέρα του, που κράτησε ως το 2013, έπαιξε σε πάνω από 20 συλλόγους. Βρέθηκε για μικρό διάστημα και στην Ευρώπη (Εστρέλα Ντα Αμαδόρα, Πορτογαλία) και στις ΗΠΑ (DC United), ενώ υπήρξε μέλος των Σάντος, Μποταφόγκο, Κοριτίμπα, Φλουμινένσε και Νάουτικο, μεταξύ άλλων. Τα πιο ωραία του χρόνια, ωστόσο, τα πέρασε στη Βάσκο Ντα Γκάμα, από το 1997 ως το 2002. Εκεί κατέκτησε τη φήμη, γνώρισε την αγάπη του (πολύ απαιτητικού) κόσμου της (πολύ ιστορικής) βραζιλιάνικης ομάδας και πανηγύρισε, ανάμεσα σε αρκετούς ακόμη τίτλους, δύο πρωταθλήματα Βραζιλίας (1997, 2000) και ένα Κόπα Λιμπερταδόρες (1998). Με τη φανέλα των «Κρουζμαλτίνος» ξεπέρασε τις 270 συμμετοχές, ενώ τη φόρεσε ξανά για λίγο το 2008. Μία λεπτομέρεια με ενδιαφέρον: ο Ρομπέρτο Κάρλος ήταν οπαδός της… Βάσκο Ντα Γκάμα!

Τέλος, από τις καλές του εμφανίσεις με τη Βάσκο, ο ποδοσφαιριστής που πήρε το όνομά του από ένα τραγούδι έφθασε και στην Εθνική Βραζιλίας, στην οποία αγωνίστηκε 12 φορές τη διετία 1998-1999, κερδίζοντας μαζί της το Κόπα Αμέρικα του 1999. Το ίδιο έτος πήρε μέρος με τη «σελεσάο» και στο Κύπελλο Συνομοσπονδιών.

Δεν υπήρχε περίπτωση να μην κάνει το Τρελοποδόσφαιρο ένα αφιέρωμα που να αφορά στην Καλαμάτα, μετά και την επιστροφή της στη «μεγάλη» κατηγορία του ποδοσφαίρου μας!

Το αφιέρωμά μας θα έχει θέμα τη μία και μόνη ευρωπαϊκή πορεία της σπουδαίας πελοποννησιακής ομάδας, η οποία αποδείχθηκε σύντομη αλλά ασφαλώς είναι ιστορική. Τι; Δεν θυμόσασταν ότι η Καλαμάτα έχει παίξει Ευρώπη; Εδώ είμαστε εμείς, να σας το θυμίσουμε!

Το 1999/2000 είναι δίκαιο να χαρακτηριστεί ως η καλύτερη σεζόν της Καλαμάτας, ever! Η «Μαύρη Θύελλα» έπαιξε στην Α’ Εθνική και τερμάτισε στην 9η θέση, μόλις έναν πόντο μακριά από τα μπαράζ για την έξοδο στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ! Παράλληλα, στο Κύπελλο αποκλείστηκε στους ημιτελικούς (από τον Ιωνικό).

Μπορεί, λοιπόν, η Καλαμάτα να μην βγήκε στο Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, κέρδισε όμως την έξοδο στην Ευρώπη – συγκεκριμένα, θα έπαιζε στην (τότε) τρίτη τη τάξει ευρωπαϊκή διοργάνωση, το Κύπελλο Ιντερτότο!

Παρένθεση για τους αναγνώστες που δεν έχουν τη δική μου, μεγάλη ηλικία: Το Κύπελλο Ιντερτότο διεξαγόταν στη διάρκεια του καλοκαιριού. Παιζόταν ήδη από το 1961, αλλά από το 1995 το διοργάνωνε πια η ΟΥΕΦΑ. Ξεκινούσε λίγο μετά το τέλος της εκάστοτε περιόδου και ολοκληρωνόταν τέλη Αυγούστου. Σε αυτό λάμβαναν μέρος ομάδες που δεν είχαν προκριθεί στις δύο «μεγάλες» διοργανώσεις, το Τσάμπιονς Λιγκ και το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ. Αρχικά, είχε ομίλους και διπλούς νοκ-άουτ αγώνες, αλλά έπειτα επικράτησε το σύστημα των διπλών νοκ άουτ αγώνων σε όλους τους γύρους του. Οι (πρώτα δύο, έπειτα τρεις και στο τέλος έντεκα) νικητές του κέρδιζαν το «εισιτήριο» για τον πρώτο γύρο του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ. Το 2009 καταργήθηκε.

Η Ελλάδα τότε ήταν αρκετά ψηλά στη βαθμολογία της ΟΥΕΦΑ. Αυτό σήμαινε, ότι η ομάδα που έστελνε στο Ιντερτότο θα ξεκινούσε από τον 3ο γύρο, ένα βήμα από τα ημιτελικά. Η κληρωτίδα έφερε στον δρόμο της Καλαμάτας την Χμελ Μπλσάνι από την Τσεχία (η οποία, σημειωτέον, διαλύθηκε το 2016).

Το Σάββατο 15 Ιουλίου 2000 έγινε το πρώτο ευρωπαϊκό παιχνίδι της Καλαμάτας, στο Μπλσάνι, σε ένα γήπεδο που, όπως έχουμε γράψει, χωρούσε όλον τον πληθυσμό της πόλης-έδρας της Χμελ και θα… περίσσευαν και θέσεις!

Η Χμελ «κατέβασε» μία ενδεκάδα με μέσο όρο ηλικίας τα 25 χρόνια. Κάποιοι από τους παίκτες της ήταν ή θα γίνονταν λίγο αργότερα διεθνείς. Λ.χ., ο (γεννημένος το 1966) μεσοεπιθετικός Γκίντερ Μπίτενγκελ, ο οποίος είχε προλάβει να φορέσει 4 φορές τη φανέλα της… Τσεχοσλοβακίας και μία της Τσεχίας! Ή ο αμυντικός Γιάν Βελκομπόρσκι, ο οποίος έκανε 2 συμμετοχές στην Εθνική Τσεχίας… όσο ακόμη ανήκε στη Χμελ, το 2001! Από την άλλη, ο προπονητής και παλαιός θρύλος της Καλαμάτας, Βασίλης Γεωργόπουλος, είχε επιλέξει κατά κύριο λόγο νεαρούς ποδοσφαιριστές, με μέσο όρο ηλικίας τα 19 έτη. Κάποιους εξ αυτών θα τους αναγνωρίσετε: Πασχάλης Μελισσάς, Φανούρης Γουνδουλάκης, Στάθης Κάππος, Άρης Γαλανόπουλος, Χρήστος Καλαντζής! Όλοι τους έκαναν πολύ καλή καριέρα στα ελληνικά γήπεδα τα επόμενα χρόνια! Τότε, ωστόσο, ήταν πολύ νέοι και ανερχόμενοι.

Ήδη στο 12’, το σκορ ήταν 2-0 για τους γηπεδούχους, με γκολ από τους Βάτσλαβ Ντρόμπνι (10’) και Πάτρικ Γκέντεον (12’), οι οποίοι ύστερα θα έπαιζαν και στην Εθνική Τσεχίας, ενώ ο πρώτος θα φορούσε και τις φανέλες των Στρασμπούρ, Άουγκσμπουργκ και Άστον Βίλα. Στο 54’ και στο 57’ ο Ρόμαν Χόγκεν πέτυχε δύο γκολ για το 4-0, ενώ στο 90’ ο Γιάν Πότουτσεκ «έγραψε» το, τελικό, 5-0.

Ακριβώς μία εβδομάδα μετά, το γήπεδο του Μεσσηνιακού φιλοξένησε τη ρεβάνς. Τούτη τη φορά, ο κόουτς Γεωργόπουλος έβαλε τους… βασικούς, κάποιοι εκ των οποίων έγραψαν ιστορία στα γήπεδά μας. Ξεκίνησαν, μεταξύ άλλων, ο «κίπερ» Σωτήρης Λυμπερόπουλος, ο Κώστας Φραντζέσκος, ο Νίκος Γεωργέας, ο Τσαρλς Σάμσον, ο Θωμάς Τρούπκος και ο Αλεσάντρε Σοάρες, ενώ στη διάρκεια της αναμέτρησης μπήκαν αλλαγή ο Ζερόνιμο Χίλτον και ο Ντέρεκ Μπόατενγκ!

Οι Τσέχοι, πάντως, πέτυχαν και δεύτερη νίκη, με 3-0. Στο 12’ ο Ντάβιντ Τσαπ έκανε το 0-1, στο 49’ ο Κάρελ Τίχοτα σημείωσε το 0-2 και το τελικό αποτέλεσμα διαμόρφωσε ο Μάρτιν Πάζντερα στο 72’. Σημειώνεται, ότι στο ρόστερ της Χμελ υπήρχε ένας 18χρονος πολύ ταλαντούχος τερματοφύλακας, ο οποίος ονομαζόταν Πετρ Τσεχ…

Κάπως έτσι, με «βαρύ» συνολικό σκορ (8-0) αλλά με την ιστορία να έχει γραφτεί, ολοκληρώθηκε η πρώτη συμμετοχή της Καλαμάτας στα Κύπελλα Ευρώπης. Όχι πολύ αργότερα, τον Μάιο του 2001, η «Μαύρη Θύελλα» θα υποβιβαζόταν από την Α’ Εθνική, για να κάνει 25 χρόνια να γυρίσει σε αυτή!

Του χρόνου, στη «μεγάλη» κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου θα παίξει ξανά, μετά από απουσία εννέα χρόνων, ο Ηρακλής!

Αυτή η μεγάλη επιτυχία του «Γηραιού», που ευχόμαστε να είναι πάντοτε υγιής και δυνατός καθώς τον έχει ανάγκη μεγάλη το ποδόσφαιρό μας, αποτελεί για εμάς μία πρώτης τάξης ευκαιρία για… αφιέρωμα – ένα αφιέρωμα, σε έναν από τους πιο σπουδαίους ποδοσφαιριστές που φόρεσαν την κυανόλευκη φανέλα του μεγάλου σαλονικιώτικου συλλόγου: τον αμυντικό, Μάκη Σεντελίδη!

Μάλιστα, πολλοί που ποδοσφαιρολογούν (φίλαθλοι, παλιοί παίκτες και προπονητές, κλπ) έχουν σχολιάσει πως, σε όλη την ιστορία του «Ήρα», καλύτερο δίδυμο στα στόπερ από τον Ζαχαρία Χαλιαμπάλια και τον Μάκη Σεντελίδη δεν εμφανίστηκε!

Ο Μάκης (Θωμάς) Σεντελίδης ξεκίνησε από τη γενέτειρά του, το Ζαγκλιβέρι και τον τοπικό Απόλλωνα, την πορεία του στο ποδόσφαιρο. Το 1966, στα 18 του, ενδιαφέρθηκαν να τον κάνουν δικό τους ο ΠΑΟΚ και ο Άρης. Αλλά, εκείνος απέρριψε τα ασπρόμαυρα και τα κιτρινόμαυρα και φόρεσε τα… κυανόλευκα! Για έναν χρόνο αγωνίστηκε μαζί με τους εφήβους του συλλόγου και, κατόπιν, έγινε επαγγελματίας, υπό τις οδηγίες του παλιού τερματοφύλακα-θρύλου του Ηρακλή και του Ολυμπιακού, Κώστα Καραπατή, που είχε γίνει πια προπονητής.

Από τότε και μέχρι το 1978 ήταν αναντικατάστατος στην ενδεκάδα. Αρχηγική η φυσιογνωμία του. Σίγουρες οι κινήσεις και οι επιλογές του. Ψύχραιμος, πάντοτε νηφάλιος και με αίσθηση του χώρου, όπως και αντίληψη των φάσεων, ήξερε να το «διαβάζει» το παιχνίδι. Του δόθηκε κάποτε και το περιβραχιόνιο του αρχηγού! Μόνο όταν τραυματιζόταν ή όταν τιμωρούνταν λόγω καρτών έχανε κάποιον αγώνα!

Κάπως έτσι, κατόρθωσε να «πιάσει» τις 312 συμμετοχές με τη φανέλα του Ηρακλή στην Α’ Εθνική. Η επίδοση αυτή τον φέρνει στη δεύτερη θέση της σχετικής λίστας, πίσω μόνο από έναν άλλο πολύ μεγάλο αμυντικό, τον Δανιήλ Παπαδόπουλο (που έχει 417)!

Δεν του άρεσε να προωθείται. Σημείωσε μόλις 6 γκολ στα «σαλόνια» του ελληνικού ποδοσφαίρου. Άλλος ήταν ο ρόλος του στο τερέν και σε αυτόν ήταν αφοσιωμένος. Παρά τη σπουδαία του προσφορά και παρουσία, δεν ευτύχησε να αγωνιστεί στην Εθνική μας ομάδα.

Πανηγύρισε, ωστόσο, έναν τίτλο με τον Ηρακλή! Το βράδυ της 9ης Ιουνίου του 1976, επάνω στο χόρτο του «Νίκος Γκούμας» στη Νέα Φιλαδέλφεια, ο «Γηραιός» και ο Ολυμπιακός «μονομάχησαν» για την «κούπα» του Κυπέλλου Ελλάδας. Ο Σεντελίδης ήταν παρών σε αυτή τη μεγάλη «μάχη», που προσέφερε στους φιλάθλους πλούσιο θέαμα και πολλά γκολ! Η κανονική διάρκεια του ματς έληξε 2-2 και στην παράταση που ακολούθησε σημειώθηκαν, ούτε λίγο ούτε πολύ, άλλα… τέσσερα γκολ συνολικά, με το τελικό αποτέλεσμα να διαμορφώνεται στο εκπληκτικό 4-4! Οι δύο αντίπαλοι χρειάστηκε να λύσουν τις διαφορές τους στα πέναλτι, όπου οι «κυανόλευκοι» επικράτησαν με 6-5 και ύψωσαν το τρόπαιο στον ουρανό της Αθήνας! Ο Σεντελίδης είχε αναλάβει να εκτελέσει το πρώτο στη σειρά πέναλτι για την ομάδα του και δεν λάθεψε προ του μεγάλου «ερυθρόλευκου» γκολκίπερ, Παναγιώτη Κελεσίδη.

Θα μπορούσε να πει κανείς, ότι ο τίτλος αυτός αποτέλεσε την ανταμοιβή του Μάκη Σεντελίδη, για όλη του την προσπάθεια και προσφορά τόσων χρόνων στον Ηρακλή! Να αναφερθεί, ότι πλάι του στην ενδεκάδα εκείνο το ιστορικό βράδυ είχε… ένα σωρό γίγαντες της ιστορίας του «Ήρα», όπως τον μέγιστο Βασίλη Χατζηπαναγή (τα λόγια περιττεύουν!), τον τερματοφύλακα Γρηγόρη Φανάρα (που έφυγε πριν λίγους μήνες από κοντά μας), τον αμυντικό και μέσο Μπάμπη Ξανθόπουλο, τον μέσο Βαγγέλη Κουσουλάκη και τον επιθετικό Δημήτρη Γκέσιο!

Σήμερα, ο έξοχος κεντρικός αμυντικός από το Ζαγκλιβέρι είναι διδάκτωρ-επίκουρος καθηγητής στο ΤΕΦΑΑ Θεσσαλονίκης (με την ειδικότητά του να είναι το ποδόσφαιρο) και ακόμη καθηγητής της σχολής προπονητών της UEFA. Κατά το παρελθόν θήτευσε ως προπονητής στις ακαδημίες του Ηρακλή, ενώ πριν από μερικά χρόνια είχε εμπλακεί και στα διοικητικά της ομάδας. Έχει εργαστεί στα τμήματα υποδομής και άλλων συλλόγων μα και στην Εθνική μας ομάδα των Παίδων, επιδεικνύοντας, να σημειωθεί, ιδιαίτερη παραγωγικότητα στην ανάδειξη νέων ταλέντων για το ποδόσφαιρό μας. Τέλος, έδωσε το «παρών» και στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 που έγινε στα γήπεδα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ως μέλος του τεχνικού τιμ της Εθνικής μας ομάδας των Ανδρών, στο πλευρό του ομοσπονδιακού προπονητή, Αλκέτα Παναγούλια.

Το καλοκαίρι που θα έλθει (στις 16 του Ιουνίου, πιο συγκεκριμένα) ο Αργεντινός τερματοφύλακας Κριστιάν Καμπεστρίνι θα γίνει 46 χρόνων, ωστόσο τα… γάντια του δεν τα έχει βγάλει ακόμα!

Λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2025 και αφού πρώτα είχε βοηθήσει, όντας βασικός και αναντικατάστατος, την Ουνιβερσιδάδ ντε Κονσεπσιόν να προβιβαστεί στην πρώτη κατηγορία της Χιλής, ενημερώθηκε ότι δεν θα ανανεωθεί το συμβόλαιό του. Χωρίς να χάσει καθόλου χρόνο, υπέγραψε σε μία άλλη ομάδα της χώρας, την ιστορική (ιδρ.1902) Ρέιντζερς ντε Τάλκα! Επιθυμία του είναι, όπως ο ίδιος δήλωσε σε χιλιανό Μέσο, όχι μόνο να αγωνιστεί ξανά στη «μεγάλη» κατηγορία (σ.σ. ο νυν σύλλογός του συμμετέχει στη β’ εθνική) αλλά να κρεμάσει τα παπούτσια του στην αφύσικη για ποδοσφαιριστή ηλικία των 48 ετών! Οπότε, τον δεύτερο στόχο του τουλάχιστον, θέλει… λίγο ακόμα και θα τον πετύχει!

Είναι πεισματάρης ο Καμπεστρίνι! Θα πρέπει να του το δώσουμε αυτό, όπως επίσης και το ότι είναι ένας άνθρωπος που τον λόγο του τον κρατά. Εάν πει ότι θα κάνει κάτι, θα το κάνει. Αυτό το απέδειξε περίτρανα πίσω στο 2012, όταν έδωσε μία… δύσκολη υπόσχεση, την οποία όμως κράτησε, δημιουργώντας έτσι και μία όμορφη ιστορία!

Τον Φεβρουάριο του 2012 ξεκίνησε το πρωτάθλημα της Κλαουσούρα στην Αργεντινή. Τη 19η και τελευταία αγωνιστική του, η Άρσεναλ Σαραντί, τη φανέλα της οποίας τότε φορούσε ο Καμπεστρίνι, νίκησε με 1-0 τη Μπελγράνο εντός έδρας και κατέκτησε για πρώτη φορά στην ιστορία της τον τίτλο του πρωταθλητή!

Πριν την έναρξη αυτού του πολύ σπουδαίου αγώνα, ο 32χρονος τότε «κίπερ» έκανε τάμα στον Άγιο Νικόλαο, πως εάν η ομάδα του κέρδιζε το τρόπαιο θα ταξίδευε με το ποδήλατο ως τη γενέτειρά του, την πόλη Σαν Νικολάς Ντε Λος Αρόγιος, η οποία βρίσκεται στα σύνορα των επαρχιών του Μπουένος Άιρες και της Σάντα Φε, σε απόσταση, ούτε λίγο ούτε πολύ, 245 χιλιομέτρων μακριά από την Αβεγιανέδα, την περιοχή του Μπουένος Άιρες όπου έχει την έδρα της η Άρσεναλ! Τα 245 χιλιόμετρα είναι το… Αθήνα-Σπάρτη, για να γίνει κατανοητό!

Στο 27ο λεπτό του ματς με τη Μπελγράνο, ο κεντρικός αμυντικός Λισάντρο Λόπες (αργότερα σε Ίντερ, Μπενφίκα, Χετάφε, Τζένοα, Μπόκα Τζούνιορς) «έγραψε» με σουτ το 1-0, το οποίο έμελλε να διατηρηθεί μέχρι το φινάλε. Η «Βιαδούκτο» ήταν πια πρωταθλήτρια και ο Καμπεστρίνι, όλο χαρά, ούρλιαζε στους πανηγυρισμούς για την επιτυχία: «Θα πάω ως το Σαν Νικολάς!».

Το πρωί μίας από τις Κυριακές που ακολούθησαν, ο ύψους 1,82 μ. πορτιέρο το είπε και το έκανε. Ξεκίνησε στις 5 το πρωί από το Μπουένος Άιρες και περίπου στις 20:45 είχε καλύψει με το ποδήλατό του την απόσταση των 245 χιλιομέτρων ως τη γενέθλια πόλη του – σχεδόν 16 ώρες έκανε! Οι κάτοικοι του Σαν Νικολάς τον υποδέχθηκαν αποθεώνοντάς τον! Στο πλευρό του είχε τα μέλη της οικογένειάς του και κάποιους φίλους του, που είχαν έλθει μαζί του για να του συμπαρασταθούν.

Λίγο αργότερα, ο Καμπεστρίνι έφθασε στο, πολύ σημαντικό στην Αργεντινή, καθολικό ιερό της Παναγίας του Ροδαρίου, το οποίο βρίσκεται στο Σαν Νικολάς και εκεί εκπλήρωσε το τάμα του. Δεν είχε, βέβαια, χρόνο για να μείνει κι άλλο και να τα πει με τους ανθρώπους της πόλης του, καθώς έπρεπε το επόμενο πρωί να δώσει το «παρών» στο… ξεκίνημα της προετοιμασίας της Άρσεναλ για την επόμενη αγωνιστική περίοδο, στην οποία η ομάδα του θα καλούνταν να υπερασπίσει το στέμμα της! Εάν ρωτάτε εμάς, πάντως, η διαδρομή που έκανε ποδηλατώντας ήταν ό,τι πρέπει για προετοιμασία!

Ο Κριστιάν Καμπεστρίνι είναι γέννημα-θρέμμα της Ροσάριο Σεντράλ. Ξεκίνησε την καριέρα του στα τμήματα υποδομής της και το 2001 έκανε το ντεμπούτο του ως επαγγελματίας με τη δική της φανέλα. Έπειτα έπαιξε στις Αρχεντίνο, Φεροκαρίλ, Αλμιράντε Μπράουν και Τίγκρε και το 2008 μεταπήδησε στην Άρσεναλ Σαραντί, όπου έμεινε έως το 2014 έχοντας πάνω από 200 συμμετοχές στο πρωτάθλημα μαζί της. Από τη στιγμή που έφυγε από τη «Βιαδούκτο» άλλαζε τακτικά συλλόγους χωρίς να μένει σε κάποιον για πολύ. Έπαιξε, διαδοχικά, σε Ολίμπια Ασουνσιόν (Παραγουάης), Πουέμπλα (Μεξικού), Τσακαρίτα Τζούνιορς (Αργεντινής), Σιναλόα (Μεξικού), Έβερτον (όχι αυτή του… Λίβερπουλ, αλλά της Χιλής!), Σελάγια (Μεξικού), Κανκούν (Μεξικού), Μπαρνετσέα (Χιλής), Ντεπόρτες Λιμάτσε (Χιλής), Ουνιβερσιδάδ ντε Κονσεπσιόν (Χιλής) και πλέον ανήκει στην Ρέιντζερς ντε Τάλκα. Έχει «γράψει» 2 συμμετοχές στην Εθνική Αργεντινής, το 2009 και το 2010, όταν στην άκρη του πάγκου της «αλμπισελέστε» καθόταν ο Ντιέγκο Μαραντόνα.

Πώς θα νιώθατε αν βρισκόσασταν στο γήπεδο και, ενώ στριφογυρνάτε με αστείρευτο πάθος το κασκόλ της αγαπημένης σας ομάδας, δίπλα σας κάποιος έκανε ακριβώς το ίδιο αλλά, αντί για κασκόλ, κρατούσε ένα… κοτόπουλο;

Μπορεί να σας φανεί περίεργο, αλλά κάποτε, στο γήπεδο της Μάντσεστερ Σίτι, κάτι τέτοιο συνέβαινε στα αλήθεια!

Όπως επισημαίνουν επιβεβαιωμένες μαρτυρίες φίλων των «πολιτών», κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής περιόδου 1994/95 σε αρκετά εντός έδρας παιχνίδια της ομάδας στο παλιό της «σπίτι», το «Μέιν Ρόουντ», που έχει γκρεμιστεί πια, ένας οπαδός της παρακολουθούσε τη δράση κρατώντας στα χέρια του ένα (ψόφιο) κοτόπουλο! Κάθε που έβαζε γκολ η Σίτι, εκείνος το πανηγύριζε έξαλλα στριφογυρίζοντας το παράξενο αυτό αξεσουάρ του γύρω από το κεφάλι του!

Αλλά, επειδή κάποιες φορές έπεφταν στα κεφάλια των από δίπλα, των από κάτω και των από πάνω κομμάτια από το κοτόπουλο που στριφογύριζε ενώ σαφώς υπήρχε και ο φόβος για τραυματισμό κάποιου φουκαρά, οι ιθύνοντες τον σύλλογο απαγόρευσαν στον οπαδό να ξαναφέρει μαζί του στις εξέδρες το κοτόπουλο των πανηγυρισμών του.

Οι ίδιες μαρτυρίες, ωστόσο, αναφέρουν ότι ο οπαδός όχι μόνο δεν έκανε «Κο! Κο! Κο!» μετά την τιμωρία που του επιβλήθηκε, αλλά λίγο αργότερα «έσκασε» στην κερκίδα έχοντας μαζί του ένα… πλαστικό κοτόπουλο αυτή τη φορά, στριφογυρίζοντάς το και αυτό φυσικά γύρω από το (αγύριστο) κεφάλι του όταν η Σίτι πετύχαινε γκολ!

Θέλετε τη γνώμη μας; Θεωρούμε ότι πραγματικά θα άξιζε να δει κανείς ένα εντός έδρας ματς της Σίτι εκείνης της σεζόν, μόνο και μόνο για να έχει τη χαρά και την τιμή να καθίσει δίπλα στον «οπαδό με το κοτόπουλο», ο οποίος, καταπώς λένε οι αναφορές, είχε μετατραπεί (όχι άδικα) σε ατραξιόν της κερκίδας!

Δεν είχαν, πάντως και πολλά για να… πανηγυρίσουν οι πιστοί της Μάντσεστερ Σίτι την αγωνιστική περίοδο 1994/95. Μετά από 42 «στροφές» στο πρωτάθλημα η ομάδα τους τερμάτισε μόλις 17η και μόλις τέσσερις βαθμούς πάνω από τη ζώνη του υποβιβασμού. Μην σας κάνει εντύπωση – τότε, πολύ πολύ καιρό πριν τους Άραβες ιδιοκτήτες, τον αμύθητο πλούτο, τους συνεχόμενους τίτλους και το πανάκριβο ρόστερ, οι «πολίτες» ήταν ένα εντελώς διαφορετικό σύνολο με εντελώς διαφορετικούς στόχους. Μάλιστα, την επόμενη χρονιά από αυτή που συζητάμε «έπεσαν» στη Β’ κατηγορία ενώ τα επόμενα χρόνια θα υποβιβάζονταν και στη Γ’ κατηγορία, πριν επανέλθουν στα «σαλόνια» το 2002 για να μην ξαναφύγουν έκτοτε από αυτά.

Στο Κύπελλο Αγγλίας, τώρα, η Σίτι πήγε ως τον γύρο των «16», όπου γνώρισε τον αποκλεισμό από τη Νιουκάστλ μετά από ήττα με σκορ 3-1 εκτός έδρας. Λίγο πιο μακριά έφθασε στο Λιγκ Καπ, στο οποίο αποκλείστηκε στα προημιτελικά από την Κρίσταλ Πάλας, με «βαριά» πάντως ήττα με 4-0 εκτός έδρας.

Τέλος, πρώτος σκόρερ της ομάδας σε όλες τις διοργανώσεις το 1994/95 ήταν ο σπουδαίος Γερμανός σέντερ φορ Ούβε Ρέσλερ, με 22 γκολ.

Στις 2 Ιουνίου του 1953, στο Αββαείο του Ουεστμίνστερ στο Λονδίνο, η Ελισάβετ Β’ στέφθηκε βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου.

Όπως οι εκτιμήσεις αναφέρουν, η στέψη της κόστισε το ποσό των 1,57 εκατ. στερλινών. Επρόκειτο για την τελευταία βρετανική στέψη εντός του 20ού αιώνα και παράλληλα την πρώτη που μεταδόθηκε από την τηλεόραση μέσα από το Αββαείο. Η ιστορία θα έγραφε, πως η Ελισάβετ Β’ θα βασίλευε για 70 χρόνια και 214 ημέρες – παραμένει η μακροβιότερη γυναίκα αρχηγός-κράτους στα χρονικά.

Για να εορταστεί το χαρμόσυνο γεγονός, πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη χώρα λογιών λογιών εκδηλώσεις – μία από αυτές, δεν ήταν άλλη από ένα… ποδοσφαιρικό τουρνουά (καμία έκπληξη εδώ φυσικά, για τους εφευρέτες του σπορ Βρετανούς μιλάμε, πάμε παρακάτω)! Η διοργάνωση αυτή πήρε το όνομα «Κύπελλο της Στέψης», στα αγγλικά «Coronation Cup» και τη σύντομη ιστορία της τώρα θα σας διηγηθούμε!

Στο κύπελλο αυτό έλαβαν μέρος οκτώ τον αριθμό σύλλογοι, τέσσερις από την Αγγλία και άλλοι τόσοι από τη Σκοτία. Οι αγγλικές ομάδες που συμμετείχαν ήταν η Άρσεναλ, νεόκοπη τότε πρωταθλήτρια Αγγλίας, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, η αμέσως προηγούμενη κάτοχος του τίτλου του πρωταθλητή, η Νιουκάστλ, που είχε κάνει δικά της τα δύο τελευταία Κύπελλα Αγγλίας και η Τότεναμ, η οποία είχε βγει δεύτερη στο πρωτάθλημα της περιόδου 1951/52. Από την άλλη, οι σκοτσέζικες ομάδες που θα έπαιζαν θα ήταν η Ρέιντζερς, ως κάτοχος του νταμπλ τη σεζόν 1952/53, η Χιμπέρνιαν και η Αμπερντίν, οι οποίες είχαν πάρει το… αργυρό μετάλλιο πίσω από τους «Τζερς» στο πρωτάθλημα και στο Κύπελλο αντίστοιχα και η Σέλτικ, που θεωρούνταν ως η… ανεπίσημη πρωταθλήτρια Βρετανίας επειδή το 1938 είχε κάνει δικό της το τρόπαιο «Empire Exhibition», μία διοργάνωση που είχε διεξαχθεί στο περιθώριο της ομώνυμης διεθνούς έκθεσης που γινόταν στη Γλασκώβη με παρουσία και πάλι αγγλικών και σκοτσέζικων κλαμπ και έφερε τον, άτυπο, χαρακτήρα του «πρωταθλήματος Βρετανίας».

Απαραίτητη σημείωση: Ήταν και από αγωνιστικής άποψης πολύ σημαντικά για την εποχή, τόσο το «Empire Exhibition Trophy» όσο και το «Coronation Cup». Δεδομένου του ότι δεν υπήρχαν ακόμα τα Κύπελλα Ευρώπης, τέτοια τουρνουά έδιναν την ευκαιρία από τη μία στους φιλάθλους να παρακολουθήσουν διεθνείς αγώνες και από την άλλη στους συλλόγους να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους απέναντι σε αντιπάλους από μία άλλη χώρα.

Πάμε πίσω στο «Coronation Cup», όμως. Στους προημιτελικούς του, λοιπόν, ένα γκολ αρκούσε στη Σέλτικ για να νικήσει την Άρσεναλ (1-0), η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ λύγισε τους Ρέιντζερς με 2-1, η Νιουκάστλ συνέθλιψε την άμοιρη Αμπερντίν με 4-0, ενώ μετά από 120 λεπτά Χιμπέρνιαν και Τότεναμ αναδείχθηκαν ισόπαλες 1-1 και στον επαναληπτικό που (βάσει των κανονισμών) ακολούθησε οι «Χιμπς» νίκησαν με 2-1 στην παράταση και πέρασαν.

Στους ημιτελικούς, τώρα, η Σέλτικ έκαμψε την αντίσταση της Γιουνάιτεντ με 2-1 και η Χιμπέρνιαν διέλυσε τη Νιουκάστλ με 4-0. Έτσι, το τρόπαιο το οποίο είχε θεσπιστεί για να γιορταστεί η ενθρόνιση της Ελισάβετ Β’ θα διεκδικούσαν οι δύο ιστορικές σκοτσέζικες ομάδες, με τον μεταξύ τους τελικό να πραγματοποιείται στην πρωτεύουσα της Σκοτίας, στο αχανές «Χάμπντεν Παρκ».

Όταν έγραφα αυτές τις γραμμές είχα έντονη την αίσθηση ότι, μετά από την παραπάνω εξέλιξη του τουρνουά, το πνεύμα του Ουίλιαμ Ουάλας θα έβαλε κάτι γέλια, μα κάτι γέλια, όπου και αν βρίσκεται! Οι μόνοι που σίγουρα δεν χάρηκαν με το πώς κύλησε το «Coronation Cup», πάντως, δεν ήταν άλλοι από τους Άγγλους! Ενδεικτικό αυτού, ο τρόπος που κάλυψε δημοσιογραφικά τους αγώνες ο «Guardian». Για τις μεγάλες νίκες των Γιουνάιτεντ και Νιουκάστλ επί των Ρέιντζερς και Αμπερντίν αντίστοιχα για τα προημιτελικά, η ιστορική εφημερίδα γέμισε συνολικά τέσσερις ολόκληρες στήλες, δύο για κάθε αναμέτρηση. Μερικές ημέρες αργότερα, στο αποτέλεσμα του μεγάλου τελικού, όπου κρίθηκε το ποιος πήρε το τρόπαιο, το ίδιο ακριβώς Μέσο αφιέρωσε μόλις δύο (ναι, δεν διαβάσατε λάθος, δύο) γραμμές και το στρίμωξε σε ένα μικρό κουτάκι, κάτω από το σκορ ενός αγώνα… τένις επί χόρτου κάπου στην Ιρλανδία!…

Ποιος πήρε, ωστόσο, τελικά, το «Coronation Cup»; Η Σέλτικ! Στις 20 Μαΐου, λίγες ημέρες πριν η Ελισάβετ Β’ στεφθεί βασίλισσα, μπροστά σε (κρατηθείτε) 117.060 φιλάθλους στο «Χάμπντεν Παρκ», οι «Καθολικοί» νίκησαν τη Χιμπέρνιαν με 2-0, χάρη σε γκολ από τους Νιλ Μόκαν (28’) και Τζέιμς Ουόλς (87’), κατέκτησαν το έπαθλο και συνάμα μπορούσαν να καμαρώνουν ότι ήταν, όχι ανεπίσημα, όπως μέχρι εκείνη τη στιγμή, αλλά με κάθε επισημότητα πλέον, οι… βασιλιάδες (pun intended) του βρετανικού ποδοσφαίρου!

Το θυμάστε; Από το 1994 έως το 2020 στη Γαλλία δεν παιζόταν μόνο πρωτάθλημα και Κύπελλο αλλά υπήρχε και… Λιγκ Καπ, ένα τουρνουά με νοκ άουτ αγώνες στο οποίο συμμετείχαν μόνον οι σύλλογοι των τριών πρώτων κατηγοριών της χώρας, ενώ ο νικητής του εξασφάλιζε ευρωπαϊκό «εισιτήριο» (Κύπελλο ΟΥΕΦΑ/Γιουρόπα Λιγκ)!

Στα 26 χρόνια που «έτρεξε» αυτή η διοργάνωση, 25 φορές το τρόπαιο κέρδισε κάποια ομάδα της «μεγάλης» γαλλικής κατηγορίας. Το ένα και μοναδικό κλαμπ από χαμηλότερη κατηγορία που ύψωσε το βαρύτιμο έπαθλο ήταν, το 2000, η Γκενιόν!

Η Γκενιόν είναι μία μικρή πόλη στη Βουργουνδία. Το ποδοσφαιρικό της καμάρι ιδρύθηκε το 1940 και πήρε το παρατσούκλι «οι σιδεράδες», όχι τυχαία καθώς η πόλη παράγει χάλυβα, δραστηριότητα που παίζει σπουδαίο ρόλο στην οικονομία της. Έως τα 80ies ο σύλλογος ήταν ερασιτεχνικός και μάλιστα για αυτό το 1979 του αρνήθηκαν τη συμμετοχή στην πρώτη κατηγορία παρότι την είχε κερδίσει στο χόρτο. Το 1995 ανέβηκε τελικά στα «σαλόνια», μα έμεινε σε αυτά μία μόνο χρονιά. Το 1999/2000 αγωνιζόταν στη β’ κατηγορία και στόχος ήταν η άνοδος. Μόνο που η μεγάλη επιτυχία θα ερχόταν τελικά μεν, στο Λιγκ Καπ δε!

Τρία στα τρία με μηδέν παθητικό

Οι «σιδεράδες» ξεκίνησαν την προσπάθειά τους στον β’ γύρο, όπου απέκλεισαν τη Νιόρ με νίκη 1-0 εκτός έδρας. Στη φάση των «16» που ακολούθησε, έπεσε… θύμα τους η Τουλούζ, την οποία λύγισαν με 1-0 στη (13.800 θέσεων) έδρα τους, το «Ζαν Λαβίλ». Στους «8», απέναντί τους βρέθηκε η Στρασμπούρ της πρώτης κατηγορίας, η οποία υπέκυψε με 2-0 στο «Ζαν Λαβίλ». Τρεις σερί προκρίσεις με μηδέν παθητικό και τα καλύτερα έρχονταν!

Η μεγάλη «μάχη» με τη Ρεντ Σταρ!

Στους «4», τη Γκενιόν περίμενε η Ρεντ Σταρ του Παρισιού, η τέταρτη γηραιότερη ομάδα της Γαλλίας (με έτος ίδρυσης το 1897), η οποία πάντως τότε έπαιζε στην 3η κατηγορία. Το εμπόδιο φάνταζε χαμηλό. Δεν ήταν. Έως το 88’ οι σκληροτράχηλοι Παριζιάνοι, που ήταν γηπεδούχοι, προηγούνταν με 2-1, αλλά τότε ο αρχηγός των «σιδεράδων», ο Σενεγαλέζος φορ Αμαρά Τραορέ, ισοφάρισε. Το 2-2 έμεινε έως το τέλος της κανονικής διάρκειας και της παράτασης και έπρεπε πια να χτυπηθούν πέναλτι. Εκεί, η Γκενιόν επικράτησε με 9-8, με το νικητήριο πέναλτι να το εκτελεί ο… γκολκίπερ της, Ρισάρ Τριβινό!

Το έπος του «Σταντ ντε Φρανς»

Στον τελικό του «Σταντ ντε Φρανς», η Γκενιόν θα κοντραριζόταν με την Παρί Σεν Ζερμέν, η οποία, παρεμπιπτόντως, είναι εκείνη που έχει κατακτήσει τα πιο πολλά (9) Λιγκ Καπ Γαλλίας! Οι Παριζιάνοι, χωρίς ακόμη τα άφθονα λεφτά των Αράβων αλλά με μία ομάδα πάντοτε πλούσια σε ταλέντο, παρατάχθηκαν στο τερέν έχοντας στη σύνθεσή τους ένα σωρό παιχταράδες. Δώστε βάση: Τζέι-Τζέι Οκότσα, Αλί Μπεναρμπιά, Αλιού Σισέ, Ιγκόρ Γιανόφσκι και τα… δικά μας παιδιά Λοράν Ρομπέρ (Λάρισα), Ταλάλ Ελ Καρκουρί (Άρης), Ερίκ Ραμπεσαντρατανά (ΑΕΚ) και Έντβιν Μουράτι (Ηρακλής, Πανσερραϊκός)!

Η λάμψη των τόσων αστεριών δεν «τύφλωσε» τους «σιδεράδες», οι οποίοι πήραν το προβάδισμα στο 65’, όταν ο Αργεντινός επιθετικός τους, Μαρσέλο Τραπάσο, έσπρωξε τη μπάλα στα δίχτυα μετά από σουτ στο δοκάρι του Νικολά Εσέθ-Ενζί. Λίγο αργότερα, ο «κίπερ» Τριβινό έκανε μία εκπληκτική… τριπλή απόκρουση και στο 90ό λεπτό ο Σιλβέν Φλοτό, ο οποίος από το 2002 ως το 2003 ήταν στον… Ιωνικό, πήρε τη μπάλα λίγο κάτω από τη σέντρα, ταλαιπώρησε την παριζιάνικη άμυνα και με ωραίο συρτό σουτ από πλάγια «έγραψε» το τελικό 2-0! Θρίαμβος!

Από το «Σταντ ντε Φρανς»… στο «Καυτανζόγλειο»!

Η θαυμάσια πορεία στο Λιγκ Καπ απορρόφησε όλη την προσοχή και την ενέργεια της Γκενιόν, που στο πρωτάθλημα τερμάτισε 5η. Η κατάκτηση του τροπαίου και η πρώτη έξοδος στην Ευρώπη ήταν, ασφαλώς, ισχυρή παρηγοριά! Η κλήρωση του πρώτου γύρου του Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ έφερε τους «σιδεράδες» αντιμέτωπους (σε διπλά ματς) του Ηρακλή!

Εν τέλει, ο «Γηραιός» αποδείχθηκε ανυπέρβλητο εμπόδιο, παρότι η Γκενιόν έπαιξε καλά και έχασε ευκαιρίες και στους δύο αγώνες. Το πρώτο ματς στο «Ζαν Λαβίλ» έληξε ισόπαλο 0-0. Στη ρεβάνς, η γαλλική ομάδα λίγο έλειψε να προηγηθεί και να «παγώσει» το «Καυτανζόγλειο», αλλά στο 77’ ο Μιχάλης Κωνσταντίνου, με… σεντερφορίσιο γκολ μετά από ωραία ομαδική ενέργεια, «έγραψε» το τελικό 1-0 για τον «Γηραιό»!

Αργότερα, η Γκενιόν «χτυπήθηκε» από σοβαρά οικονομικά προβλήματα και πλέον συμμετέχει στα ερασιτεχνικά πρωταθλήματα. Ας σημειωθεί, ότι από την αλησμόνητη πορεία της έως την κατάκτηση του Λιγκ Καπ Γαλλίας ξεπετάχθηκε και ένας σπουδαίος παίκτης, ο Γάλλος στόπερ και αριστερός μπακ, Σιλβέν Ντιστέν, ο οποίος τα επόμενα χρόνια έκανε καλή καριέρα σε Παρί Σεν Ζερμέν, Νιουκάστλ, Έβερτον, Πόρτσμουθ, Μάντσεστερ Σίτι και Έβερτον!

Τον Δεκέμβριο του 1968, ένας νεαρός επιθετικός από το Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής, ο Ντέρεκ Σμέτχαρστ, εντάχθηκε στην Τσέλσι και με τα χρώματά της έμελλε να κάνει ρεκόρ στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο.

Ο γεννημένος το 1947 άσος είναι ο πρώτος Αφρικανός παίκτης που κατέκτησε έναν ευρωπαϊκό τίτλο. Κατάφερε το μνημειώδες αυτό επίτευγμα το 1971, όταν ύψωσε στον ουρανό του Πειραιά το Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης φορώντας τη φανέλα των «μπλε» του Λονδίνου, οι οποίοι είχαν λυγίσει στον (διπλό) τελικό τη Ρεάλ Μαδρίτης στο στάδιο «Γεώργιος Καραϊσκάκης». Μάλιστα, ο ίδιος είχε βάλει, όχι λιθαράκι, αλλά… ολόκληρη κοτρόνα για να φθάσει η ομάδα του στην επιτυχία!

Στους «4» της διοργάνωσης, η Τσέλσι θα αντιμετώπιζε την κάτοχο του τροπαίου και… συμπατριώτισσα, Μάντσεστερ Σίτι, σε διπλά ματς. Μόνο που σε κανένα από τα δύο παιχνίδια δεν θα είχε στη διάθεσή της τα δύο βασικά της σέντερ φορ, τον θρύλο Πίτερ Όσγκουντ και τον Ίαν Χάτσινσον. Η επιλογή που είχε απομείνει στον προπονητή της, Ντέιβ Σέξτον, δεν ήταν άλλη από τον Σμέτχαρστ!

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, ο Νοτιοαφρικανός είχε «γράψει» μόνο 9 συμμετοχές στην πρώτη ομάδα της Τσέλσι, τι κι αν ήταν στις τάξεις της ήδη δυόμισι σεζόν. Στην πατρίδα του είχε παίξει ερασιτεχνικά σε Γκλένγουντ, Άντινγκτον και Μπέρια Παρκ. Ο μεγαλύτερος αδελφός του, Πίτερ, επίσης ποδοσφαιριστής, στα τέλη της δεκαετίας του 1950 είχε αγωνιστεί στη Μπλάκπουλ – εκεί, είχε προπονητή του τον Ρον Σούαρτ, ο οποίος πλέον ήταν βοηθός του Σέξτον στην Τσέλσι και εκείνος ήταν που είχε φέρει τον… μικρό Σμέτχαρστ στο «Στάμφορντ Μπριτζ».

Αφού αφίχθη στο Λονδίνο, ο Ντέρεκ Σμέτχαρστ πήγε υποχρεωτικά… στρατό για δύο χρόνια και στο διάστημα αυτό αγωνιζόταν μονάχα με τις «ρεζέρβες» της Τσέλσι, για τις οποίες, πάντως και παρότι «χτυπήθηκε» από έναν τραυματισμό, σκόραρε 20 γκολ σε 42 εμφανίσεις. Περίμενε υπομονετικά την ευκαιρία του και, πώς τα ‘φερε έτσι η ιστορία, λίγο πριν τον πρώτο ημιτελικό με τη Σίτι υπέγραψε επαγγελματικό συμβόλαιο με την Τσέλσι (καθώς ως τότε ήταν ερασιτέχνης).

Στην αναμέτρηση με τους «πολίτες» στο «Στάμφορντ Μπριτζ», οι «μπλε» νίκησαν με 1-0. Το γκολ τους, το πέτυχε ο Σμέτχαρστ, με πολύ όμορφο αριστερό πλασέ από λίγο πλάγια θέση, μετά από κεφαλιά του Ντέιβιντ Ουέμπ και έγινε, έτσι, ο πρώτος ξένος της Τσέλσι που βρήκε δίχτυα στα Κύπελλα Ευρώπης! Στη ρεβάνς, ο Νοτιοαφρικανός ήταν πάλι βασικός, δεν έβαλε γκολ, αλλά οι «μπλε» νίκησαν ξανά με 1-0, χάρη σε αυτογκόλ του αντίπαλου τερματοφύλακα, Ρον Χίλι και θα έρχονταν στον Πειραιά για να διεκδικήσουν το πρώτο τους ευρωπαϊκό έπαθλο.

Στις 19 Μαΐου 1971, Τσέλσι και Ρεάλ Μαδρίτης αναδείχθηκαν ισόπαλες, 1-1, στο «Καραϊσκάκη». Σκόρερ της λονδρέζικης ομάδας ήταν ο Όσγκουντ. Όπως όριζε τότε ο κανονισμός, θα διεξαγόταν επαναληπτικός δύο ημέρες μετά στο ίδιο γήπεδο. Με γκολ από τον Τζον Ντέμπσι και τον Όσγκουντ, η Τσέλσι επικράτησε με 2-1 και στέφθηκε Κυπελλούχος Ευρώπης. Στο 73’, ο Σμέτχαρστ μπήκε αλλαγή στη θέση του μεγάλου Όσγκουντ και «έγραψε» κι άλλα ρεκόρ, καθώς έγινε ο πρώτος ξένος της Τσέλσι που συμμετείχε σε και κέρδισε έναν ευρωπαϊκό τελικό μα και ο πρώτος μη Ευρωπαίος που κατακτούσε ένα ευρω-τρόπαιο.

«Τη βραδιά πριν από τον επαναληπτικό τελικό, εγώ και άλλοι πέντε βγήκαμε για φαγητό σε ένα ελληνικό εστιατόριο. Την ξέρετε την παράδοση που έχουν στην Ελλάδα να το γλεντάνε… σπάζοντας πιάτα; Υποτίθεται ότι πρέπει να έρχεσαι στα πρώτα τραπέζια για να το κάνεις, αλλά εκείνο το βράδυ πετούσαν πιάτα και από τα τραπέζια που βρίσκονταν πάρα πολύ πίσω! Πετάξαμε και εμείς αρκετά! Αν ήπιαμε πολύ; Ας πούμε ότι κανείς δεν ήπιε το νερό…», διηγήθηκε, πολλά χρόνια μετά, ο Σμέτχαρστ στο site της Τσέλσι!

Λίγο αφότου ξεκίνησε η επόμενη χρονιά, ο Σμέτχαρστ ζήτησε να αποδεσμευθεί και να πάει στη Μίλγουολ. Εκεί έμεινε τέσσερα χρόνια και το 1975 έφυγε για τις ΗΠΑ, όπου ζει μέχρι σήμερα. Έγινε μέλος των Τάμπα Μπέι Ράουντις, που μόλις είχαν ιδρυθεί και έως το 2018 ήταν ο αρχισκόρερ τους στο πρωτάθλημα, με 57 γκολ σε 65 ματς! Στην Αμερική έπαιξε ποδόσφαιρο σε… 11×11 και indoor, με τους Ράουντις, τους Σιάτλ Σάουντερς και αρκετούς άλλους συλλόγους, αντιμετώπισε τον Πελέ, τον Τζορτζ Μπεστ, τον Γκόρντον Μπανκς, τον Μπόμπι Μουρ, τον Τζόρτζιο Κινάλια και τον Φραντς Μπεκενμπάουερ, συμπεριελήφθη τρεις φορές στην καλύτερη ενδεκάδα της λίγκας και τον Ιούνιο του 2025 εντάχθηκε στο Hall of Fame της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Τάμπα Μπέι!