Limé Cecunguk Petaké Asep

Obrolan Sukab @ IHIK3 October 17, 2026 “Bisé nggak sih …” “Apé?” “Bisé nggak sih …” “Ngapain sih diulang-ulang? Bisé nggak sih apé?” “Bisé nggak sih kité nggak ngomongin Si Méhong?” “Paimo? Napé?” “Masa’ saban sari ngomongin doiiiiiiiii mulu, rasé sempit ini dunié.” “Naményé jugak Paimo Sabendino!” “Huh …” Sebrapé sempit dunié kuli galian? Sebenernyé sih luas juga kan? Yah seluas dunié diliat dari dalem … Lanjutkan membaca Limé Cecunguk Petaké Asep

Doain Ajé Cepet

Obrolan Sukab @ IHIK3 October 10, 2026 Di jagad méhong nyang fané kayak Jakarté, siapé nyang kerejé lebi berat darih kuli galian? Ntu malem-malem nyang super gerah, super macet, èn tau super apé lagi, Sukab, Kaboel, amé Sanip, mingsi ajeg macul jeglak-jegluk. Hajaibnyé jugak di Jakarté tercinté, ntu kerejé galian émang bisé kaga adé abisnyé. Pinggir jalan nyang itu-itu ajé, tau berapé kali ntu dibongkar … Lanjutkan membaca Doain Ajé Cepet

Prapesan Buku “Tinja dalam Susastra Indonesia” (Buku Baru, Kumpulan Esai Karya Seno Gumira Ajidarma)

Seno Gumira Ajidarma berhasil menyeret dunia sastra dari cengkeraman kaku kajian sastra, menceburkan diri secara penuh ke dalam medan kajian budaya. Tulisan-tulisannya secara konsisten menunjukkan bahwa meskipun berbagai daya kekuasaan terus bekerja dalam setiap jengkal kehidupan kita, kekuasaan itu sendiri tidak pernah benar-benar bersifat hegemonik secara mutlak. Ia memperlihatkan bagaimana negosiasi dan navigasi kekuasaan mampu dimainkan di tempat-tempat yang tak terduga oleh para pahlawan (kecil) … Lanjutkan membaca Prapesan Buku “Tinja dalam Susastra Indonesia” (Buku Baru, Kumpulan Esai Karya Seno Gumira Ajidarma)

Ngeri

Obrolan Sukab @ IHIK3 September 19, 2026 Ramé bener warung belakangan. Pagi siang soré malem, siapé ajé nyang dateng, bari nyomot penganan pasti ngomong. Sukab, Bahlul, Jali amé Yu Las adé nangkring di situh. “Napé yé? Kok kaga bisé biasé-biasé ajé gétu yé?” Témpé-bongkrèk atu. “Iyé tuh! Seberapé susyé sih ngomong baèk-baèk!” Tahu-brontak atu. “Napé mesti gétu carényé? Napéh?” Combro-misro atu-atu. Sukab nyamber bakwan karispik … Lanjutkan membaca Ngeri

Kritik, Kutu, Èng-ing-èng!

Obrolan Sukab @ IHIK3 Edisi 12 September 2026 Warung lagi ramé. Di jalan orang-orang paké masker. Gunung Anak Krakatau meledug, abu pulkaniknyé ngubé nangsib rakyat kecil Jakarté. Jualan girlan kayak ayam kuning nyang dijèjèr-jèjèrin jadi susyé. Udé plastik nyang dipaké nutupin jadih kusem, abu gunung nyang nyebar ke mané-mané nyusup jugé ke sangku nasi. Kalo milih masup warung nyang lagi dijagain Yati, bakal denger dèh … Lanjutkan membaca Kritik, Kutu, Èng-ing-èng!

Maculismus Urbaningrum

Obrolan Sukab @ IHIK3 Edisi 5 September 2026 Denger Yu Las tukang pecel dapet nèbèng jualan di samping warung, Maman tukang siomay jugak minté doi punyé gerobak dijogrogin di situh. “Kok kayak jatah éman jadinyah? Ané bilangin Bang Otot ntar.” “Tulunglah Mpok, di komplèks ngider mingkin dikit nyang manggil, jualan di tempat biasé jugak udé laèn karang,” katé Maman, “di mané-mané nggak adé duit.” Yati … Lanjutkan membaca Maculismus Urbaningrum

Dalam Semesta Feminisme Senyap

Sumber : Jayakarta News Edisi 1 September 2026 Perempuan dalam Menanti di Bawah Pohon Kamboja Penulis : Seno Gumira Ajidarma _____________________________ Hidup seorang perempuan di desa terpencil, terusik oleh hiruk-pikuk ideologi semasa Perang Dunia II. Dengan latar evolusi feminisme yang tak terlihat, komik Sim Kim Tan (1943-2001) menggambarkan sepak terjang maskulinitas hegemonik yang fatal bagi kemanusiaan, dalam kesenyapan feminisme yang mengatasinya ____________________________ Dalam esai “Nasionalisme Romantik dalam … Lanjutkan membaca Dalam Semesta Feminisme Senyap

Mesti Diapain

Obrolan Sukab @ IHIK3 Edisi 29Agustus 2026 Mentari udé lingsir di kulon, waktu Sukab nyang mingsi belépot tané nongol di warung. Kaga masup, doi bediri di samping dapur, mangapin mulutnyé. “Tolong dong Sit, tahu atu.” Siti ambil atu tahu-isi, jejelin ke mulut Sukab, nyang langsoen ajé ngilang bari nelen ntu tahu, kayak uler pu’un nilep telor burung puyu. “Sèdèng kali’ si Sukab, kayak nggak adé … Lanjutkan membaca Mesti Diapain

Nasionalisme Romantik dalam Komik

Sumber : Jayakarta News Edisi 27 Agustus 2026 Menanti di Bawah Pohon Kambodja gubahan SIM Penulis : Seno Gumira Ajidarma ______________________ Cerita-gambar dapat berlaku sebagai indikator naratif nasionalisme romantik, melalui triangulasi romantisisme, populisme, dan nasionalisme. Dalam kontingensi situasi politik semasa pembacaan, akan teruji apakah nasionalisme romantiknya negatif atau positif. _____________________ Romantisisme, Populisme, Nasionalisme: Triangulasi Ideologis Asal kata ‘romantik’ memang dari sejarah kebudayaan Barat, tepatnya akhir abad … Lanjutkan membaca Nasionalisme Romantik dalam Komik

Kuda Nil Berkibar di Langit

Obrolan Sukab @ IHIK3 Edisi: 22 Agustus 2026 “Kebayang dèh nangsib doi nantéh,” ntu orang nyang baru kali inih nongol di warung, naikin kaki kanan ke bangku sembèn nyomot témpé gembus. “Kebayang nyang pegimané Bang?” Bahlul, tukang obat nyang kaga perné lagéh jual obat, nyautin. “Inih orang kayak lagi ngegali kuburnyé kendiri, bikin salé saban sari. Nggak abis-abisnyé nyakitin orang kecil …” “Gitu yé?” “Lha … Lanjutkan membaca Kuda Nil Berkibar di Langit

Goblèg *)

Obrolan Sukab @ IHIK3 Oleh : Seno Gumira Ajidarma 15 Agustus 2026 Yu Las, tukang pecel keliling, tau-tau grotor atawé grobak-motornyé maèn brenti ajah depan warung anabèl. Ngejegreg kayak mau nyaingin. Selipun bukan mangsudnyé, jadinyah émang bikin kesel Yati juga. Bener sih pecel Yu Las ntu léjen alias huénax tenan. Mang Ayat, Sukab èn His Kambrats ajé langganan mecel, walo ketupatnyé lumayan kedekut. Mengkényé pecel … Lanjutkan membaca Goblèg *)

Takut Dijarah

Obrolan Sukab @ IHIK3 Oleh : Seno Gumira Ajidarma, 8 Agustus 2026 Biasényé sih macul bareng-bareng, tapinyah udé tigé ari Sanip kaga kliatan, pedéhal kerjé galian lagi banyak-banyaknyah. Sabtu Ahad tetep ajé Sukab amé Kaboel macul. “Kaga adé kerjaan bilangnyé laper,” katé Sukab, “giliran kerjaan banyak, ngilang, maunyé apéééé ntu anak …..” “Èh, Sanip ntu lagi banyak order loh.” “Hah? Order? Orang bisanyah cumak ngegongin … Lanjutkan membaca Takut Dijarah

“Rumah Sakit Jiwa”: Kritik atau Ramalan?

JAYAKARTA NEWS, 4 Agustus 2026 Pementasan Teater Koma, “Rumah Sakit Jiwa”, pada 30 Juli—2 Agustus 2026 di Graha Bhakti Budaya, Taman Ismail Marzuki, Jakarta. (foto: SGA) Seno Gumira Ajidarma ________________________________________________ Bukan ramalan melainkan penggambaran evolusi sosial yang menjadi pencapaian teater kritis. Jika Rumah Sakit Jiwa menjadi ramalan yang gagal pada 1991, karena Reformasi 1998 berhasil, bagaimana dengan RSJ pada 2026? _________________________________________________ Teater: Kini dan Di Sini Sebagai kritikus teater, … Lanjutkan membaca “Rumah Sakit Jiwa”: Kritik atau Ramalan?

Takut Dijarah

Obrolan Sukab @ IHIK3 August 8, 2026 Biasényé sih macul bareng-bareng, tapinyah udé tigé ari Sanip kaga kliatan, pedéhal kerjé galian lagi banyak-banyaknyah. Sabtu Ahad tetep ajé Sukab amé Kaboel macul. “Kaga adé kerjaan bilangnyé laper,” katé Sukab, “giliran kerjaan banyak, ngilang, maunyé apéééé ntu anak …..” “Èh, Sanip ntu lagi banyak order loh.” “Hah? Order? Orang bisanyah cumak ngegongin gétuh!” “Gung!” “Order apé?” “Banyak … Lanjutkan membaca Takut Dijarah

Nggak Musimlah Raja-Rajaan

Obrolan Sukab @ IHIK3 August 1, 2026 Waktu ntu bapak-bapak nongol dengen roman memelas, Mang Ayat mingsi bebèrés di warung, seabisnye orang-orang nyang padé nyarap pigi kerjé. “Lékum Abah …” Abah-abah lagéh, pikir Mang Ayat, émang abah elu. “Kumsalam Pak, dari mané?” “Oh dari kampung sebelé ajé, sibuk yé Bah?” “Yah ntu gelas amé piring pan nggak bisé bersiin dirinyé kendiri,” katé Mang Ayat radé … Lanjutkan membaca Nggak Musimlah Raja-Rajaan

Bang-Bang-Tut Siapé Raja Maling

Obrolan Sukab @ IHIK3 July 25, 2026 Doi betigé, Sukab, Kaboel, èn Sanip, udé di dalem bak truk nyang ngeboet di jalan proyèk bari glondhang-glondhang. Jadih ini ari adé harapan bisé gegares. “Émang bener entar bakal ngelebok,” katé Kaboel, “karang pan belon, ini perut kosong kaga keruan truknyah maèn trampolin kaya ginih!” “Kalo kenyang? Bisé nahan jalannyé truk kaya ginih?” “Boro-boro! Malah bisé kluar semuwah!” “Nah! … Lanjutkan membaca Bang-Bang-Tut Siapé Raja Maling

Akademi Jakarta Mengundang Ibu Maria Sumarsih dalam Kuliah Kenangan Sutan Takdir Alisjahbana

Teman-teman Pecinta Sastra, silakan hadiri acara ini ya. Kegiatan ini akan dibuka oleh Paduan Suara Gitaku, puisi karya Jeffry Alkatiri, kemudian sambutan oleh Wakil Ketua Akademi Jakarta, Karlina Supelli, dan refleksi oleh Maria Katarina Sumarsih, serta pemberian kenangan oleh Ketua Akademi Jakarta, Seno Gumira Ajidarma. Lanjutkan membaca Akademi Jakarta Mengundang Ibu Maria Sumarsih dalam Kuliah Kenangan Sutan Takdir Alisjahbana

Makan Angin, Bro …

Obrolan Sukab @ IHIK3 July 18, 2026 Gerah bener blakangan, tapi Sukab amé temen-temennyé dapet bayangan di kolong jalan tol nyang bikin rerep. Lumajang, kalo angin léwat, serasé udé setengé sorga. Syèt-dah. Idoep macem apé nyang dilakonin ntu tukang-tukang galian, ampé angin lewat hajé udé rasé setengé sorga? Ini ari Sukab, Kaboel, amé Sanip belon nyarap. Sengajé. Walo Mang Ayat bakal kasi ngutang ntu tigé … Lanjutkan membaca Makan Angin, Bro …

Koruptor Karir

Obrolan Sukab @ IHIK3 July 11, 2026 Ujan deres banget, tapi tigé tukang galian nyang udé lèpèk campur tané, kaga mau nedu. Bukannyé kerajinan, soalnyé baru ini ari adé truk ngejemput doi-doi dari bawè kolong tol. Sabelonnyah saban sari doi-doi gegares atu kali ajah, asal jangan ampé mati. Karang, tau bisa komplét ngelebok tigé kali, sumanget ntu pacul Sukab, Kaboel, èn Sanip ngehajar tané nyang … Lanjutkan membaca Koruptor Karir