Edukira joan

Alès

Wikipedia, Entziklopedia askea
Alès
Alès
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gard
BarrutiAlèseko barrutia
Kantonamenducanton of Alès-Nord-Est
AlkateaMax Roustan
Izen ofizialaAlès
Alais
Jatorrizko izenaAlès
Posta kodea30100
Geografia
Koordenatuak44°07′38″N 4°04′51″E / 44.1272°N 4.0808°E / 44.1272; 4.0808
Mapa
Azalera23,16 km²
Altitudea134 m, 116 m, 356 m eta 153 m
MugakideakCendras, Saint-Christol-lès-Alès, Saint-Hilaire-de-Brethmas, Saint-Jean-du-Pin, Saint-Martin-de-Valgalgues eta Saint-Privat-des-Vieux
Demografia
Biztanleria46.125 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 23.964 (%53,2) (%46,8) 21.055 alt_right
Dentsitatea1.992 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakKilmarnock, Herstal, Bílina eta Santa Coloma de Gramenet
ales.fr eta alescevennes.fr

Alès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 46.125 biztanle zituen 23,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cendras, Saint-Christol-lès-Alès, Saint-Hilaire-de-Brethmas, Saint-Jean-du-Pin, Saint-Martin-de-Valgalgues eta Saint-Privat-des-Vieux.

Mapa
Alès eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AlèsAlès
Població amb 1962 habitants (2000)Cendras (3,2 km)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 21.055 gizon, 23.964 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.22
 
95+
 
1.00
1.14
 
90-94
 
1.91
2.35
 
85-89
 
3.53
3.11
 
80-84
 
4.18
4.06
 
75-79
 
5.41
6.10
 
70-74
 
6.49
6.18
 
65-69
 
7.26
6.29
 
60-64
 
6.66
6.24
 
55-59
 
6.79
6.80
 
50-54
 
6.55
5.73
 
45-49
 
5.65
4.90
 
40-44
 
4.72
4.95
 
35-39
 
5.20
5.12
 
30-34
 
4.99
4.91
 
25-29
 
4.66
9.10
 
20-24
 
6.06
6.47
 
15-19
 
5.06
5.93
 
10-14
 
5.37
5.36
 
5-9
 
4.54
5.03
 
0-4
 
3.96
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Alès udalerrian 45.338 biztanle zeuden eta 23.805 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 47,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[4]

45.338biztanle
23.805elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
11.888familia
Udalerria
% 15
% 22
% 13
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 11.888 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (5.273). Guraso bakarreko 3.141 familietatik 2.589etan ama zen guraso bakarra. 6.363 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.538k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.935k bi, eta 1.052k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.475 bikoteetatik 515tan (% 14,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[4]

5.273
3.475
3.141
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean6.363
Seme-alaba bat2.538
Bi seme-alaba1.935
Hiru seme-alaba739
Lau edo gehiago313

15 urte edo gehiago zituzten 39.133 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 23,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,6). 80 urte edo gehiagoko 4.163 biztanleetatik 3.922 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 241 kolektibitateren batean.[4]

Bakarrik bizi da
15-24% 24
25-39% 20
40-54% 22
55-64% 32
65-79% 36
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 52
40-54% 54
55-64% 56
65-79% 58
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,9 izatezko bikotean eta % 2,8 PACS bidez lotuta). % 33,7 ezkongabeak ziren, % 9,0 alargunak eta % 10,1 dibortziatuak.[4]

Ezkonduta% 34,5
Ezkongabea% 33,7
Dibortziatuta% 10,1
Izatezko bikotean% 9,9
Alarguna% 9,0
PACS bidez lotuta% 2,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,6), enplegatuak (% 16,0), bestelakoak (% 15,5), eskulangileak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,6) Gard departamenduko batez bestekoaren (% 34,7) gainetik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[4]

Udalerria
% 10
% 16
% 13
% 38
% 16
Gard
% 9
% 15
% 15
% 12
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 25.934 etxebizitza zeuden. Horietatik 23.886 egoitza nagusi ziren, 292 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.756 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (16.313), etxeak baino gehiago (9.549). Egoitza nagusietatik 9.271 beren jabearen bizilekuak ziren, 14.279 alokairuan zeuden, 5.442 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 336 doan lagata.[5]

25.934etxebizitza
23.886egoitza nagusi
9.549etxe
16.313apartamentu

Etxebizitza multzoa

23.886
Egoitza nagusia (23.886)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (292)Hutsik (1.756)

Etxe mota

9.549
16.313
Etxea (9.549)Apartamentua (16.313)

Jabetza egoera

9.271
14.279
5.442
Jabeak (9.271)Alokairuan (14.279)HLM (5.442)Doan lagata (336)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.825).[5]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.552
1919-19452.629
1946-19707.825
1971-19906.171
1991-20052.324
2006-20203.119

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (7.809). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (11.536 etxebizitzatan). 14.774 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 13.485 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.778tan bi edo gehiago.[5]

Gela kopurua

1 gela1.441
2 gela3.330
3 gela7.809
4 gela7.063
5 gela edo gehiago4.243

Berogailu mota

11.536
9.747
Gas sarea (11.536)Fuel-olioa (815)Elektrizitatea (9.747)Gas botila (150)Bestelakoak (1.638)

Aparkalekua eta ibilgailuak

14.774aparkalekua
13.485ibilgailu 1
4.778ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 26.779 biztanleetatik 16.480 aktibo ziren (% 61,5), horietako 12.695 lanean (% 47,4) eta 3.785 langabezian (aktiboen % 23,0).

26.77915-64 urteko biztanle
% 61,5aktibo
% 47,4lanean
% 23,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 31,5
25-54 urte% 79,0
55-64 urte% 48,4
Gizonak% 64,1
Emakumeak% 59,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 38,3
BEPC, brebeta% 37,7
CAP-BEP% 28,8
Batxilergoa% 20,4
Goi-mailako +2% 13,2
Goi-mailako +3/4% 8,6
Goi-mailako +5% 8,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 23,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

10.299 ez-aktibotik 3.924 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,1), 1.778 erretiraturik zeuden (% 17,3) eta 4.596 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,6).

Ez-aktiboak

% 38
% 17
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 9
% 10
% 24
% 34
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 24.172 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 12.695 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

24.172enplegu udalerrian
% 85,6soldatapeko
% 14,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.260 eurokoa zen, eta biztanleen % 31 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.260 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.930 €
% 31,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.932 komertzioetatik, 25 erauzte enpresak ziren, 59 janari enpresak ziren, 15 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 105 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 279 eraikuntza enpresak ziren, 889 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 61 garraio enpresak ziren, 197 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 42 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 128 finantziazio enpresak ziren, 148 higiezinen enpresak ziren, 333 zerbitzu enpresak ziren, 422 administrazio publikoko enpresak ziren eta 223 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 709 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 3 posta bulegoak, 27 banku bulegoak, 9 funerariak, 62 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 7 ibilgailuen alokairu bulegoak, 8 autoeskolak, 91 igeltseroak, 42 margolariak, 22 zurginak, 31 iturginak, 38 argiketariak, 9 eraikuntza enpresak, 94 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 12 aldi baterako lan enpresak, 132 jatetxeak, 61 higiezinen agentziak, 12 tintoreriak eta 32 apaindegiak.[7]

2009an zeuden 421 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 12 supermerkatuak, 13 brikolaje denda handika, 4 120 m2 baino gehiagoko dendak, 14 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 54 okindegiak, 26 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 23 liburu dendak, 121 arropa dendak, 20 etxerako tresna dendak, 21 zapata-dendak, 20 elektrotresna dendak, 15 altzari dendak, 14 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 9 drogeria, 15 lurrin-dendak, 10 bitxi-dendak eta 23 lore-dendak ziren.[8]

2000. urtean Alès udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 78 hektarea erabiltzen.[9]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 4 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, 2 urgentzia zentro, 2 amatasun-klinika, 6 osasun-zentro, 22 botika eta 7 anbulantzia zegoen.

2009an 10 haur-eskola eta 19 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Alès udalerrian 7 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 3 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.460 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 3.927 eta lizeo teknologikoetan 1.472.

Alès udalerrian 2 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 formakuntza teknikoko zentroa eta 1 osasun-formakuntzakozentroa.2 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 ingenieritza eskola bat zen, eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Alès&oldid=11305927"(e)tik eskuratuta