Edukira joan

Albon

Albon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
Izen ofizialaAlbon
Posta kodea26140
Geografia
Koordenatuak45°14′44″N 4°50′56″E / 45.2456°N 4.8489°E / 45.2456; 4.8489
Mapa
Azalera25,62 km²
Altitudea134 m, 365 m eta 229 m
MugakideakAndancette, Anneyron, Beausemblant, Fay-le-Clos, Saint-Rambert-d'Albon, Saint-Uze eta Saint-Jean-de-Galaure
Demografia
Biztanleria1.942 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 944 (%48,8) (%51,2) 992 alt_right
Dentsitatea76 bizt/km²
mairie-albon.fr eta albon.fr

Albon Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.942 biztanle zituen 25,62 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andancette, Anneyron, Beausemblant, Fay-le-Clos, Saint-Rambert-d'Albon, Saint-Uze eta Saint-Jean-de-Galaure.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AlbonAlbon
Població amb 1261 habitants (2000)Beausemblant (3,3 km)
Població amb 1242 habitants (2000)Andancette (3,3 km)
Població amb 1119 habitants (2000)Andance (3,9 km)
Població amb 3727 habitants (2000)Anneyron (4,2 km)
Població amb 918 habitants (2000)Laveyron (4,4 km)
Població amb 574 habitants (2000)Champagne (4,9 km)
Població amb 155 habitants (2000)Fay-le-Clos (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 839 mm-koa da, urtarrilean 7,9 euri-egun eta uztailean 5,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 764 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,4 °C-koa da, 2010ko abenduaren 4an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea90012001500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 992 gizon, 944 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.50
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
1.59
3.43
 
80-84
 
2.65
2.52
 
75-79
 
3.07
4.44
 
70-74
 
7.31
8.87
 
65-69
 
8.37
4.44
 
60-64
 
6.25
5.95
 
55-59
 
6.78
10.89
 
50-54
 
7.84
5.44
 
45-49
 
5.19
4.94
 
40-44
 
6.25
5.44
 
35-39
 
4.66
5.44
 
30-34
 
6.25
6.45
 
25-29
 
6.25
3.93
 
20-24
 
3.60
6.45
 
15-19
 
6.78
6.45
 
10-14
 
6.78
7.96
 
5-9
 
4.13
6.45
 
0-4
 
6.25
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Albon udalerrian 1.942 biztanle zeuden eta 802 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.942biztanle
802elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
592familia
Udalerria
% 31
% 32
% 10
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 592 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (258). Guraso bakarreko 84 familietatik 64etan ama zen guraso bakarra. 297 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 104k seme-alaba bakarra zuten etxean, 143k bi, eta 49k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 250 bikoteetatik 39tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

258
250
84
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean297
Seme-alaba bat104
Bi seme-alaba143
Hiru seme-alaba39
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.565 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 8
40-54% 12
55-64% 16
65-79% 22
80 +% 46
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 79
40-54% 78
55-64% 79
65-79% 73
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,6 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 20,6 ezkongabeak ziren, % 5,2 alargunak eta % 7,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,8
Ezkongabea% 20,6
Izatezko bikotean% 13,6
Dibortziatuta% 7,1
PACS bidez lotuta% 6,6
Alarguna% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,8), eskulangileak (% 21,6), erdi-mailako lanbideak (% 17,2), enplegatuak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,8) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,9).[9]

Udalerria
% 17
% 13
% 22
% 33
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 931 etxebizitza zeuden. Horietatik 817 egoitza nagusi ziren, 32 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 82 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (831), eta apartamentuak gutxi ziren (96). Egoitza nagusietatik 607 beren jabearen bizilekuak ziren, 203 alokairuan zeuden, 63 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

931etxebizitza
817egoitza nagusi
831etxe
96apartamentu

Etxebizitza multzoa

817
82
Egoitza nagusia (817)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (32)Hutsik (82)

Etxe mota

831
96
Etxea (831)Apartamentua (96)

Jabetza egoera

607
203
Jabeak (607)Alokairuan (203)HLM (63)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (230).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik169
1919-194539
1946-197082
1971-1990230
1991-2005130
2006-2020158

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (414). 257 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 683 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 338 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 445tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela27
3 gela99
4 gela275
5 gela edo gehiago414

Berogailu mota

184
119
243
257
Gas sarea (184)Fuel-olioa (119)Elektrizitatea (243)Gas botila (15)Bestelakoak (257)

Aparkalekua eta ibilgailuak

683aparkalekua
338ibilgailu 1
445ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.180 biztanleetatik 909 aktibo ziren (% 77,0), horietako 828 lanean (% 70,2) eta 81 langabezian (aktiboen % 8,9).

1.18015-64 urteko biztanle
% 77,0aktibo
% 70,2lanean
% 8,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,6
25-54 urte% 93,5
55-64 urte% 53,7
Gizonak% 79,3
Emakumeak% 74,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 22,1
BEPC, brebeta% 5,6
CAP-BEP% 10,9
Batxilergoa% 5,7
Goi-mailako +2% 5,1
Goi-mailako +3/4% 8,8
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

271 ez-aktibotik 104 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,4), 87 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 80 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,5).

Ez-aktiboak

% 38
% 32
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 30
% 23
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.108 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 828 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.108enplegu udalerrian
% 88,4soldatapeko
% 11,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.820 eurokoa zen.

25.820 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 92 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 4 margolariak, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 arropa denda zen.[13]

2000. urtean Albon udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.550 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2001ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Albon », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]