Edukira joan

Artaix

Artaix
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Saona eta Loira
BarrutiCharolleseko barrutia
Kantonamenducanton of Marcigny
Izen ofizialaArtaix
Posta kodea71110
Geografia
Koordenatuak46°14′43″N 4°00′40″E / 46.2453°N 4.0111°E / 46.2453; 4.0111
Mapa
Azalera21,41 km²
Altitudea242 m, 331 m eta 277 m
MugakideakChambilly, Céron, Chenay-le-Châtel, Marcigny, Melay eta Saint-Martin-du-Lac
Demografia
Biztanleria353 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 190 (%54,8) (%45,2) 157 alt_right
Dentsitatea16 bizt/km²
artaix.fr

Artaix Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 353 biztanle zituen 21,41 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chambilly, Céron, Chenay-le-Châtel, Marcigny, Melay eta Saint-Martin-du-Lac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArtaixArtaix
Població amb 844 habitants (2000)Melay (3,5 km)
Població amb 526 habitants (2000)Chambilly (3,8 km)
Població amb 1885 habitants (2000)Marcigny (4,0 km)
Població amb 486 habitants (2000)Baugy (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 793 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charlieu udalerrian dago, 15,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 769,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 2003ko urtarrilaren 13an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea30040050060070080090010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 157 gizon, 190 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
5.73
 
85-89
 
2.63
0.00
 
80-84
 
0.00
8.92
 
75-79
 
2.63
17.83
 
70-74
 
9.47
5.73
 
65-69
 
14.74
12.10
 
60-64
 
16.84
8.92
 
55-59
 
2.63
0.00
 
50-54
 
2.63
3.18
 
45-49
 
0.00
9.55
 
40-44
 
7.89
6.37
 
35-39
 
5.26
0.00
 
30-34
 
4.74
5.73
 
25-29
 
12.11
0.00
 
20-24
 
2.63
3.18
 
15-19
 
5.26
3.18
 
10-14
 
5.26
9.55
 
5-9
 
2.63
0.00
 
0-4
 
2.63
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Artaix udalerrian 353 biztanle zeuden eta 163 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,17 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 44,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

353biztanle
163elkarbizitza-unitate
2,17lagun elkarbizitza-unitateko
111familia
Udalerria
% 24
% 44
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 111 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (72). 82 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

72
39
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,0), goi-mailako langileak (% 14,7), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 11,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,0) Saona eta Loira departamenduko batez bestekoaren (% 37,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,1).[9]

Udalerria
% 15
% 12
% 15
% 38
Saona eta Loira
% 13
% 14
% 17
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 224 etxebizitza zeuden. Horietatik 165 egoitza nagusi ziren, 29 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 30 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (212), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 133 beren jabearen bizilekuak ziren, 27 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

224etxebizitza
165egoitza nagusi
212etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

165
29
30
Egoitza nagusia (165)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (29)Hutsik (30)

Etxe mota

212
Etxea (212)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

133
27
Jabeak (133)Alokairuan (27)HLM (4)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (72).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik72
1919-194532
1946-197014
1971-199023
1991-200515
2006-20209

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (91). 76 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 139 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 66 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 80tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela8
3 gela24
4 gela40
5 gela edo gehiago91

Berogailu mota

37
45
76
Fuel-olioa (37)Elektrizitatea (45)Gas botila (7)Bestelakoak (76)

Aparkalekua eta ibilgailuak

139aparkalekua
66ibilgailu 1
80ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 189 biztanleetatik 145 aktibo ziren (% 76,7), horietako 135 lanean (% 71,4) eta 10 langabezian (aktiboen % 6,9).

18915-64 urteko biztanle
% 76,7aktibo
% 71,4lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,0
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 53,8
Gizonak% 73,6
Emakumeak% 77,8

45 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,7), 21 erretiraturik zeuden (% 46,7) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,7).

Ez-aktiboak

% 27
% 47
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 75 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 135 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

75enplegu udalerrian
% 65,3soldatapeko
% 33,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.290 eurokoa zen.

24.290 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.970 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.[12]

2000. urtean Artaix udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.092 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1993ko martxoaren 1an eta 2021ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Charlieu », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]