Edukira joan

Bessenay

Bessenay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaRodano
Izen ofizialaBessenay
Posta kodea69690
Geografia
Koordenatuak45°46′36″N 4°33′16″E / 45.7767°N 4.5544°E / 45.7767; 4.5544
Mapa
Azalera14,01 km²
Altitudea254 m, 664 m eta 403 m
MugakideakBibost, Savigny, Saint-Julien-sur-Bibost, Brullioles, Brussieu, Chevinay eta Courzieu
Demografia
Biztanleria2.331 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.261 (%53,6) (%46,4) 1.093 alt_right
Dentsitatea166 bizt/km²
mairie-bessenay.fr

Bessenay Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.331 biztanle zituen 14,01 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bibost, Savigny, Saint-Julien-sur-Bibost, Brullioles, Brussieu, Chevinay eta Courzieu.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BessenayBessenay
Població amb 466 habitants (2000)Bibost (2,5 km)
Població amb 1019 habitants (2000)Brussieu (3,9 km)
Població amb 1159 habitants (2000)Courzieu (4,0 km)
Població amb 533 habitants (2000)Chevinay (4,2 km)
Població amb 725 habitants (2000)Brullioles (4,5 km)
Població amb 1917 habitants (2000)Savigny (4,8 km)
Població amb 2153 habitants (2000)Sain-Bel (5,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 791 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Brindas udalerrian dago, 12,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 717,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea100012001400160018002000220024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.093 gizon, 1.261 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.01
 
95+
 
0.00
1.01
 
90-94
 
1.59
2.47
 
85-89
 
5.31
2.93
 
80-84
 
5.47
5.31
 
75-79
 
2.54
2.38
 
70-74
 
4.60
6.86
 
65-69
 
6.26
5.31
 
60-64
 
4.92
6.13
 
55-59
 
5.87
11.44
 
50-54
 
4.84
5.03
 
45-49
 
8.56
8.14
 
40-44
 
4.60
8.51
 
35-39
 
7.06
4.21
 
30-34
 
7.14
2.29
 
25-29
 
2.30
6.04
 
20-24
 
2.85
2.74
 
15-19
 
6.58
6.22
 
10-14
 
6.82
4.85
 
5-9
 
6.42
7.14
 
0-4
 
6.26
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bessenay udalerrian 2.247 biztanle zeuden eta 1.002 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.247biztanle
1.002elkarbizitza-unitate
2,24lagun elkarbizitza-unitateko
685familia
Udalerria
% 27
% 34
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 685 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (343). Guraso bakarreko 72 familietatik 61etan ama zen guraso bakarra. 379 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 138k seme-alaba bakarra zuten etxean, 120k bi, eta 48k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 270 bikoteetatik 15tan (% 5,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

343
270
72
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean379
Seme-alaba bat138
Bi seme-alaba120
Hiru seme-alaba32
Lau edo gehiago16

15 urte edo gehiago zituzten 1.947 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 24,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,8). 80 urte edo gehiagoko 180 biztanleetatik 119 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 61 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 15
40-54% 14
55-64% 18
65-79% 22
80 +% 24
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 73
40-54% 77
55-64% 77
65-79% 75
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,1 izatezko bikotean eta % 9,6 PACS bidez lotuta). % 23,2 ezkongabeak ziren, % 6,7 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,1
Ezkongabea% 23,2
PACS bidez lotuta% 9,6
Izatezko bikotean% 9,1
Alarguna% 6,7
Dibortziatuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,9), erdi-mailako lanbideak (% 18,4), goi-mailako langileak (% 14,8), enplegatuak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,9) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 31 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,1).[9]

Udalerria
% 15
% 18
% 12
% 9
% 34
Rodano
% 20
% 17
% 15
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.149 etxebizitza zeuden. Horietatik 995 egoitza nagusi ziren, 59 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 95 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (895), eta apartamentuak gutxi ziren (239). Egoitza nagusietatik 706 beren jabearen bizilekuak ziren, 274 alokairuan zeuden, 56 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[10]

1.149etxebizitza
995egoitza nagusi
895etxe
239apartamentu

Etxebizitza multzoa

995
95
Egoitza nagusia (995)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (59)Hutsik (95)

Etxe mota

895
239
Etxea (895)Apartamentua (239)

Jabetza egoera

706
274
Jabeak (706)Alokairuan (274)HLM (56)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (253).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik253
1919-194574
1946-1970104
1971-1990219
1991-2005170
2006-2020153

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (515). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (418 etxebizitzatan). 759 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 424 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 531tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela78
3 gela166
4 gela228
5 gela edo gehiago515

Berogailu mota

187
418
329
Gas sarea (17)Fuel-olioa (187)Elektrizitatea (418)Gas botila (44)Bestelakoak (329)

Aparkalekua eta ibilgailuak

759aparkalekua
424ibilgailu 1
531ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.377 biztanleetatik 1.107 aktibo ziren (% 80,4), horietako 1.030 lanean (% 74,8) eta 76 langabezian (aktiboen % 6,9).

1.37715-64 urteko biztanle
% 80,4aktibo
% 74,8lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 45,2
25-54 urte% 97,0
55-64 urte% 65,1
Gizonak% 82,8
Emakumeak% 77,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,6
BEPC, brebeta% 17,9
CAP-BEP% 7,2
Batxilergoa% 8,4
Goi-mailako +2% 3,1
Goi-mailako +3/4% 4,2
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

271 ez-aktibotik 106 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,1), 92 erretiraturik zeuden (% 33,9) eta 73 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,9).

Ez-aktiboak

% 39
% 34
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 22
% 28
% 23
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 556 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.030 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

556enplegu udalerrian
% 77,9soldatapeko
% 22,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.050 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.050 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.500 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 131 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 margolariak, 3 zurginak, 8 iturginak, 5 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Bessenay udalerrian 73 nekazaritza-ustiategi zeuden, 750 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2004ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brindas », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]