Edukira joan

Die

Die
Die
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
BarrutiDieko barrutia
Kantonamenducanton of Die
AlkateaIsabelle Bizouard (en) Itzuli
Izen ofizialaDie
Jatorrizko izenaDie
Posta kodea26150
Geografia
Koordenatuak44°45′13″N 5°22′13″E / 44.7536°N 5.3703°E / 44.7536; 5.3703
Mapa
Azalera57,28 km²
Altitudea410 m, 367 m, 1.841 m eta 654 m
MugakideakSolaure-en-Diois, Barsac, Chamaloc, Laval-d'Aix, Marignac-en-Diois, Ponet-et-Saint-Auban eta Romeyer
Demografia
Biztanleria4.844 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.655 (%55,2) (%44,8) 2.152 alt_right
Dentsitatea85 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakFrankenau eta Kiskunfélegyháza
mairie-die.fr

Die (frantsesez eta ofizialki: Die) Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.844 biztanle zituen 57,28 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Solaure-en-Diois, Barsac, Chamaloc, Laval-d'Aix, Marignac-en-Diois, Ponet-et-Saint-Auban eta Romeyer.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DieDie
Població amb 208 habitants (2000)Romeyer (4,2 km)
Població amb 114 habitants (2000)Chamaloc (5,2 km)
Població amb 341 habitants (2000)Aix-en-Diois (6,2 km)
Població amb 110 habitants (2000)Laval-d'Aix (6,5 km)
Població amb 166 habitants (2000)Barsac (6,7 km)
Població amb 91 habitants (2000)Sainte-Croix (7,1 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 980 mm-koa da, urtarrilean 8,6 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 939,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2010ko abenduaren 18an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea300033003600390042004500480051001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.152 gizon, 2.655 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.46
 
95+
 
1.51
0.93
 
90-94
 
3.05
1.67
 
85-89
 
3.28
3.76
 
80-84
 
5.35
4.28
 
75-79
 
6.52
7.53
 
70-74
 
6.14
8.74
 
65-69
 
7.31
7.06
 
60-64
 
8.25
6.64
 
55-59
 
7.68
6.37
 
50-54
 
5.69
6.04
 
45-49
 
6.10
7.20
 
40-44
 
7.34
4.65
 
35-39
 
6.97
4.69
 
30-34
 
2.86
3.53
 
25-29
 
3.05
4.97
 
20-24
 
2.49
4.88
 
15-19
 
3.20
7.34
 
10-14
 
4.29
4.60
 
5-9
 
5.01
4.65
 
0-4
 
3.92
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Die udalerrian 4.679 biztanle zeuden eta 2.511 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,86 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

4.679biztanle
2.511elkarbizitza-unitate
1,86lagun elkarbizitza-unitateko
1.321familia
Udalerria
% 17
% 26
% 9
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.321 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (664). Guraso bakarreko 240 familietatik 214etan ama zen guraso bakarra. 760 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 270k seme-alaba bakarra zuten etxean, 228k bi, eta 63k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 417 bikoteetatik 59tan (% 14,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

664
417
240
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean760
Seme-alaba bat270
Bi seme-alaba228
Hiru seme-alaba58
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 4.161 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,0). 80 urte edo gehiagoko 496 biztanleetatik 367 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 129 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 17
25-39% 20
40-54% 24
55-64% 32
65-79% 32
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 60
40-54% 60
55-64% 62
65-79% 63
80 +% 31

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,9 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 27,2 ezkongabeak ziren, % 9,5 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 37,4
Ezkongabea% 27,2
Izatezko bikotean% 12,9
Alarguna% 9,5
Dibortziatuta% 8,3
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,4), enplegatuak (% 17,6), erdi-mailako lanbideak (% 14,2), eskulangileak (% 10,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,4) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) gainetik dago. 31 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[9]

Udalerria
% 14
% 18
% 10
% 36
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.194 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.505 egoitza nagusi ziren, 348 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 341 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.913), eta apartamentuak gutxi ziren (1.265). Egoitza nagusietatik 1.389 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.037 alokairuan zeuden, 207 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 79 doan lagata.[10]

3.194etxebizitza
2.505egoitza nagusi
1.913etxe
1.265apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.505
348
341
Egoitza nagusia (2.505)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (348)Hutsik (341)

Etxe mota

1.913
1.265
Etxea (1.913)Apartamentua (1.265)

Jabetza egoera

1.389
1.037
Jabeak (1.389)Alokairuan (1.037)HLM (207)Doan lagata (79)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (666).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik666
1919-1945161
1946-1970449
1971-1990581
1991-2005351
2006-2020299

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (884). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (976 etxebizitzatan). 1.486 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.401 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 663tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela117
2 gela338
3 gela545
4 gela621
5 gela edo gehiago884

Berogailu mota

702
976
718
Gas sarea (41)Fuel-olioa (702)Elektrizitatea (976)Gas botila (69)Bestelakoak (718)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.486aparkalekua
1.401ibilgailu 1
663ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.749 biztanleetatik 2.105 aktibo ziren (% 76,6), horietako 1.790 lanean (% 65,1) eta 315 langabezian (aktiboen % 15,0).

2.74915-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 65,1lanean
% 15,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,7
25-54 urte% 91,1
55-64 urte% 59,6
Gizonak% 75,1
Emakumeak% 78,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7
BEPC, brebeta% 20,2
CAP-BEP% 17,0
Batxilergoa% 15,9
Goi-mailako +2% 15,3
Goi-mailako +3/4% 10,4
Goi-mailako +5% 12,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

644 ez-aktibotik 174 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,0), 230 erretiraturik zeuden (% 35,7) eta 239 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,1).

Ez-aktiboak

% 27
% 36
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 13
% 22
% 32
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.597 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.790 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

2.597enplegu udalerrian
% 75,6soldatapeko
% 24,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.390 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.210 €
% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 382 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 18 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 43 eraikuntza enpresak ziren, 88 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 44 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 52 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 25 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 100 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 14 igeltseroak, 9 margolariak, 7 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 26 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 52 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 5 harategiak, 3 liburu dendak, 10 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 4 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Die udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 851 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Die udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 409 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 285.

  1. Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Die », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]