Edukira joan

Horsarrieu

Horsarrieu
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiMont-de-Marsango barrutia
Kantonamenducanton of Hagetmau
Izen ofizialaHorsarrieu
Horcs Arriu
Posta kodea40700
Geografia
Koordenatuak43°41′01″N 0°35′49″W / 43.6836°N 0.5969°W / 43.6836; -0.5969
Mapa
Azalera11,02 km²
Altitudea50 m, 133 m eta 87 m
MugakideakAudignon, Doazit, Dumes, Hagetmau eta Sainte-Colombe
Demografia
Biztanleria717 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 371 (%52,1) (%47,9) 341 alt_right
Dentsitatea65 bizt/km²
horsarrieu.fr

Horsarrieu (frantsesez eta ofizialki: Horsarrieu) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 717 biztanle zituen 11,02 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Audignon, Doazit, Dumes, Hagetmau eta Sainte-Colombe.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
HorsarrieuHorsarrieu
Població amb 255 habitants (2000)Dumes (2,8 km)
Població amb 4549 habitants (2000)Hagetmau (2,8 km)
Població amb 931 habitants (2000)Doazit (4,0 km)
Població amb 337 habitants (2000)Audignon (4,3 km)
Població amb 371 habitants (2000)Eyres-Moncube (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1105 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Urgons udalerrian dago, 13,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1009,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2010ko abuztuaren 26an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,2 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 18an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea4004505005506006507007501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 341 gizon, 371 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.35
0.00
 
85-89
 
5.39
2.93
 
80-84
 
2.70
1.47
 
75-79
 
4.04
5.87
 
70-74
 
1.35
5.87
 
65-69
 
9.16
12.90
 
60-64
 
9.16
14.37
 
55-59
 
5.39
7.33
 
50-54
 
6.47
2.93
 
45-49
 
2.70
4.40
 
40-44
 
10.51
5.87
 
35-39
 
5.39
7.33
 
30-34
 
5.39
7.04
 
25-29
 
5.39
4.40
 
20-24
 
1.35
2.93
 
15-19
 
6.74
11.44
 
10-14
 
5.39
2.93
 
5-9
 
5.39
0.00
 
0-4
 
6.74
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Horsarrieu udalerrian 717 biztanle zeuden eta 308 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,33 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 20,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

717biztanle
308elkarbizitza-unitate
2,33lagun elkarbizitza-unitateko
239familia
Udalerria
% 29
% 42
% 21
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 239 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (129). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 154 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

129
90
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean154
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba40
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 591 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 85,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 7
40-54% 8
55-64% 10
65-79% 11
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 82
40-54% 82
55-64% 82
65-79% 85
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 55,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 10,5 PACS bidez lotuta). % 15,1 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 4,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 55,3
Ezkongabea% 15,1
PACS bidez lotuta% 10,5
Izatezko bikotean% 9,3
Alarguna% 5,8
Dibortziatuta% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,1), eskulangileak (% 19,5), erdi-mailako lanbideak (% 14,6), enplegatuak (% 13,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,1) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[9]

Udalerria
% 11
% 15
% 13
% 19
% 32
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 338 etxebizitza zeuden. Horietatik 306 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (328), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 264 beren jabearen bizilekuak ziren, 37 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

338etxebizitza
306egoitza nagusi
328etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

306
Egoitza nagusia (306)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (19)

Etxe mota

328
Etxea (328)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

264
37
Jabeak (264)Alokairuan (37)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (88).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik50
1919-194515
1946-197028
1971-199088
1991-200535
2006-202077

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (228). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (161 etxebizitzatan). 262 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 94 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 201tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela15
4 gela61
5 gela edo gehiago228

Berogailu mota

161
26
101
Gas sarea (1)Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (161)Gas botila (26)Bestelakoak (101)

Aparkalekua eta ibilgailuak

262aparkalekua
94ibilgailu 1
201ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 383 biztanleetatik 310 aktibo ziren (% 80,9), horietako 292 lanean (% 76,2) eta 19 langabezian (aktiboen % 6,1).

38315-64 urteko biztanle
% 80,9aktibo
% 76,2lanean
% 6,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,7
25-54 urte% 96,4
55-64 urte% 57,0
Gizonak% 84,0
Emakumeak% 77,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 27,8
CAP-BEP% 9,1
Batxilergoa% 3,8
Goi-mailako +2% 1,5
Goi-mailako +3/4% 5,9
Goi-mailako +5% 4,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

73 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,8), 36 erretiraturik zeuden (% 49,3) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,9).

Ez-aktiboak

% 29
% 49
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 29
% 24
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 69 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 292 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

69enplegu udalerrian
% 68,1soldatapeko
% 31,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.340 eurokoa zen.

27.340 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 2 zurginak.[12]

2000. urtean Horsarrieu udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 798 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1985ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Urgons », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]