Edukira joan

L'Haÿ-les-Roses

L'Haÿ-les-Roses
L'Haÿ-les-Roses
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaMarne Harana
AlkateaVincent Jeanbrun
Izen ofizialaL'Haÿ-les-Roses
L'Haÿ
Jatorrizko izenaL'Haÿ-les-Roses
Posta kodea94240
Geografia
Koordenatuak48°46′45″N 2°20′14″E / 48.7792°N 2.3372°E / 48.7792; 2.3372
Mapa
Azalera3,9 km²
Altitudea63 m, 42 m, 109 m eta 82 m
MugakideakAntony, Bourg-la-Reine, Cachan, Villejuif, Chevilly-Larue eta Fresnes
Demografia
Biztanleria31.188 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 16.293 (%52,2) (%47,8) 14.911 alt_right
Dentsitatea7.997 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBad Hersfeld eta Omagh
lhaylesroses.fr

L'Haÿ-les-Roses Frantziako Marne Harana departamenduko udalerria da, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 31.188 biztanle zituen 3,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Antony, Bourg-la-Reine, Cachan, Villejuif, Chevilly-Larue eta Fresnes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
L'Haÿ-les-RosesL'Haÿ-les-Roses
Població amb 27383 habitants (2000)Cachan (1,9 km)
Població amb 51410 habitants (2000)Villejuif (2,6 km)
Població amb 25115 habitants (2000)Fresnes (2,9 km)
Població amb 38592 habitants (2000)Bagneux (2,9 km)
Població amb 19592 habitants (2000)Arcueil (3,2 km)
Població amb 5618 habitants (2000)Rungis (3,4 km)
Població amb 19679 habitants (2000)Sceaux (3,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 642 mm-koa da, urtarrilean 11 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Choisy-le-Roi udalerrian dago, 6,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 607,2 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,5 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 1an lortua[oh 1][3].

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.00035.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 14.952 gizon, 16.400 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.25
 
95+
 
0.38
0.46
 
90-94
 
1.37
1.53
 
85-89
 
2.68
2.21
 
80-84
 
2.84
3.24
 
75-79
 
3.79
3.50
 
70-74
 
4.39
4.76
 
65-69
 
4.16
5.90
 
60-64
 
5.32
6.59
 
55-59
 
7.40
6.71
 
50-54
 
6.38
6.31
 
45-49
 
6.08
6.23
 
40-44
 
6.23
5.67
 
35-39
 
6.71
5.83
 
30-34
 
6.57
5.21
 
25-29
 
6.05
5.94
 
20-24
 
5.85
6.81
 
15-19
 
5.37
7.89
 
10-14
 
6.49
7.72
 
5-9
 
6.27
7.22
 
0-4
 
5.69
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[4].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, L'Haÿ-les-Roses udalerrian 30.717 biztanle zeuden eta 12.978 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,37 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[6]

30.717biztanle
12.978elkarbizitza-unitate
2,37lagun elkarbizitza-unitateko
8.225familia
Udalerria
% 28
% 19
% 15
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 8.225 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (3.690). Guraso bakarreko 2.084 familietatik 1.779etan ama zen guraso bakarra. 3.218 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.042k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.883k bi, eta 1.083k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.690 bikoteetatik 368tan (% 10,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[6]

2.451
3.690
2.084
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean3.218
Seme-alaba bat2.042
Bi seme-alaba1.883
Hiru seme-alaba828
Lau edo gehiago255

15 urte edo gehiago zituzten 25.042 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,1). 80 urte edo gehiagoko 1.834 biztanleetatik 1.565 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 269 kolektibitateren batean.[6]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 15
40-54% 14
55-64% 23
65-79% 30
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 58
40-54% 69
55-64% 65
65-79% 60
80 +% 39

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,9 izatezko bikotean eta % 3,7 PACS bidez lotuta). % 33,5 ezkongabeak ziren, % 5,7 alargunak eta % 6,3 dibortziatuak.[6]

Ezkonduta% 42,0
Ezkongabea% 33,5
Izatezko bikotean% 8,9
Dibortziatuta% 6,3
Alarguna% 5,7
PACS bidez lotuta% 3,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,8), goi-mailako langileak (% 21,0), enplegatuak (% 17,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,8) Marne Harana departamenduko batez bestekoaren (% 21,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[6]

Udalerria
% 21
% 17
% 18
% 10
% 25
Marne Harana
% 23
% 17
% 17
% 10
% 22
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 14.095 etxebizitza zeuden. Horietatik 12.980 egoitza nagusi ziren, 219 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 896 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (10.242), etxeak baino gehiago (3.549). Egoitza nagusietatik 6.115 beren jabearen bizilekuak ziren, 6.379 alokairuan zeuden, 3.690 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 486 doan lagata.[7]

14.095etxebizitza
12.980egoitza nagusi
3.549etxe
10.242apartamentu

Etxebizitza multzoa

12.980
Egoitza nagusia (12.980)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (219)Hutsik (896)

Etxe mota

3.549
10.242
Etxea (3.549)Apartamentua (10.242)

Jabetza egoera

6.115
6.379
3.690
Jabeak (6.115)Alokairuan (6.379)HLM (3.690)Doan lagata (486)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (5.135).[7]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik155
1919-1945802
1946-19705.135
1971-19904.119
1991-20051.337
2006-20201.332

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (4.131). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (6.792 etxebizitzatan). 7.932 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 6.905 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.713tan bi edo gehiago.[7]

Gela kopurua

1 gela1.002
2 gela1.985
3 gela4.131
4 gela3.397
5 gela edo gehiago2.464

Berogailu mota

6.792
2.512
3.054
Gas sarea (6.792)Fuel-olioa (568)Elektrizitatea (2.512)Gas botila (54)Bestelakoak (3.054)

Aparkalekua eta ibilgailuak

7.932aparkalekua
6.905ibilgailu 1
2.713ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 19.330 biztanleetatik 14.580 aktibo ziren (% 75,4), horietako 13.011 lanean (% 67,3) eta 1.568 langabezian (aktiboen % 10,8).

19.33015-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 67,3lanean
% 10,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,2
25-54 urte% 88,7
55-64 urte% 73,2
Gizonak% 77,8
Emakumeak% 73,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,9
BEPC, brebeta% 19,3
CAP-BEP% 13,1
Batxilergoa% 14,5
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 6,5
Goi-mailako +5% 6,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

4.751 ez-aktibotik 2.284 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,1), 678 erretiraturik zeuden (% 14,3) eta 1.788 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,6).

Ez-aktiboak

% 48
% 14
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 29
% 26
% 27
% 12
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.317 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 13.011 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

5.317enplegu udalerrian
% 82,2soldatapeko
% 17,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.940 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.940 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.250 €
% 18,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 18,4

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , osasun-zentro 1 bat, 11 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 7 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. L'Haÿ-les-Roses udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.086 ikaslekin.

ingenieritza eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Choisy-le-Roi », fiche climatologique. .
  4. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  5. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  6. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  7. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]