Edukira joan

Laiz

Laiz
Frantziako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Frantzia
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
Kantoia
Auvernia-Rodano-Alpeak
Ain
 
 
Izen ofizialaLaiz
Posta kodea01290
Geografia
Koordenatuak46°14′54″N 4°53′20″E / 46.2483°N 4.8889°E / 46.2483; 4.8889
Mapa
Azalera10,31 km²
Altitudea173 m, 210 m eta 186 m
MugakideakBiziat, Cruzilles-lès-Mépillat, Grièges, Pont-de-Veyle, Saint-André-d'Huiriat eta Saint-Jean-sur-Veyle
Demografia
Biztanleria1.293 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 625 (%47,9) (%52,1) 680 alt_right
Dentsitatea125 bizt/km²
mairie.laiz.free.fr eta laiz.fr

Laiz Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.293 biztanle zituen 10,31 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Biziat, Cruzilles-lès-Mépillat, Grièges, Pont-de-Veyle, Saint-André-d'Huiriat eta Saint-Jean-sur-Veyle.

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Borgoina eta Saonako haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1900 ordu/urte), uda beroa (18,5 °C); aire lehorra udaberrian eta udan, haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 2,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 883 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charnay-lès-Mâcon udalerrian dago, 8,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 833,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,4 °C-koa da, 1956ko otsailaren 15an lortua[oh 1][5].

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 680 gizon, 625 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.74
 
85-89
 
0.80
0.00
 
80-84
 
0.00
2.21
 
75-79
 
1.60
7.35
 
70-74
 
6.40
10.29
 
65-69
 
8.00
3.68
 
60-64
 
6.40
5.15
 
55-59
 
7.20
8.09
 
50-54
 
11.20
7.35
 
45-49
 
7.20
9.56
 
40-44
 
8.00
5.88
 
35-39
 
9.60
4.41
 
30-34
 
4.80
4.41
 
25-29
 
1.60
3.68
 
20-24
 
3.20
6.62
 
15-19
 
6.40
9.56
 
10-14
 
10.40
7.35
 
5-9
 
4.80
3.68
 
0-4
 
2.40
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Laiz udalerrian 1.300 biztanle zeuden eta 563 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 30,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

1.300biztanle
563elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
394familia
Udalerria
% 31
% 31
% 9
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 394 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (172). Guraso bakarreko 50 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 197 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 75k seme-alaba bakarra zuten etxean, 89k bi, eta 34k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 172 bikoteetatik 20tan (% 11,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

172
172
50
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean197
Seme-alaba bat75
Bi seme-alaba89
Hiru seme-alaba29
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.054 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,0).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 11
40-54% 11
55-64% 19
65-79% 22
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 74
40-54% 78
55-64% 83
65-79% 75
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 8,8 PACS bidez lotuta). % 19,5 ezkongabeak ziren, % 5,0 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 49,5
Ezkongabea% 19,5
Izatezko bikotean% 10,3
PACS bidez lotuta% 8,8
Dibortziatuta% 6,5
Alarguna% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,6), erdi-mailako lanbideak (% 22,2), eskulangileak (% 20,4), enplegatuak (% 14,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,6) Ain departamenduko batez bestekoaren (% 28,2) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 22
% 14
% 20
% 32
Ain
% 13
% 18
% 15
% 17
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 594 etxebizitza zeuden. Horietatik 559 egoitza nagusi ziren, 1 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (504), eta apartamentuak gutxi ziren (90). Egoitza nagusietatik 412 beren jabearen bizilekuak ziren, 136 alokairuan zeuden, 68 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[9]

594etxebizitza
559egoitza nagusi
504etxe
90apartamentu

Etxebizitza multzoa

559
Egoitza nagusia (559)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1)Hutsik (34)

Etxe mota

504
90
Etxea (504)Apartamentua (90)

Jabetza egoera

412
136
68
Jabeak (412)Alokairuan (136)HLM (68)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (157).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik52
1919-194521
1946-197021
1971-1990153
1991-2005144
2006-2020157

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (308). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (252 etxebizitzatan). 478 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 229 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 308tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela38
3 gela67
4 gela143
5 gela edo gehiago308

Berogailu mota

88
252
164
Gas sarea (27)Fuel-olioa (88)Elektrizitatea (252)Gas botila (28)Bestelakoak (164)

Aparkalekua eta ibilgailuak

478aparkalekua
229ibilgailu 1
308ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 774 biztanleetatik 633 aktibo ziren (% 81,8), horietako 592 lanean (% 76,5) eta 41 langabezian (aktiboen % 6,5).

77415-64 urteko biztanle
% 81,8aktibo
% 76,5lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,7
25-54 urte% 96,7
55-64 urte% 62,5
Gizonak% 84,6
Emakumeak% 79,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,4
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 7,5
Batxilergoa% 5,6
Goi-mailako +2% 6,3
Goi-mailako +3/4% 1,3
Goi-mailako +5% 5,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

141 ez-aktibotik 56 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,7), 59 erretiraturik zeuden (% 41,8) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 17,7).

Ez-aktiboak

% 40
% 42
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 35
% 23
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 331 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 592 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

331enplegu udalerrian
% 82,8soldatapeko
% 17,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.140 eurokoa zen.

28.140 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.990 €
  1. Estazioko erregistroak 1943ko otsailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Mâcon », fiche climatologique. .
  6. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Frantzia
Artikulu hau Frantziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.