Edukira joan

Lamanon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Lamanon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaRodanoren Ahoak
Izen ofizialaLamanon
Posta kodea13113
Geografia
Koordenatuak43°42′07″N 5°05′11″E / 43.7019°N 5.0864°E / 43.7019; 5.0864
Mapa
Azalera19,19 km²
Altitudea94 m, 326 m eta 148 m
MugakideakAlleins, Aurons, Eyguières, Salon-de-Provence eta Sénas
Demografia
Biztanleria2.097 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 993 (%47,9) (%52,1) 1.078 alt_right
Dentsitatea109 bizt/km²
lamanon.fr

Lamanon (frantsesez eta ofizialki: Lamanon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.097 biztanle zituen 19,19 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alleins, Aurons, Eyguières, Salon-de-Provence eta Sénas.

Mapa
Lamanon eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LamanonLamanon
Població amb 6331 habitants (2000)Eyguières (4,4 km)
Població amb 6228 habitants (2000)Sénas (4,7 km)
Població amb 2424 habitants (2000)Alleins (6,3 km)
Població amb 529 habitants (2000)Aurons (7,1 km)
Població amb 1344 habitants (2000)Vernègues (7,2 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da, 2,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 644 mm-koa da, urtarrilean 6,1 euri-egun eta uztailean 2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salon-de-Provence udalerrian dago, 10,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 594,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,5 °C-koa da, 1956ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea030060090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.078 gizon, 993 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.46
 
90-94
 
1.01
2.23
 
85-89
 
1.01
3.15
 
80-84
 
3.42
4.08
 
75-79
 
7.85
6.77
 
70-74
 
5.34
9.00
 
65-69
 
7.85
4.55
 
60-64
 
7.75
7.24
 
55-59
 
5.84
7.70
 
50-54
 
8.36
7.70
 
45-49
 
6.85
5.01
 
40-44
 
6.34
5.01
 
35-39
 
6.34
5.47
 
30-34
 
4.93
2.23
 
25-29
 
3.42
2.23
 
20-24
 
1.01
7.24
 
15-19
 
3.93
8.63
 
10-14
 
10.37
6.77
 
5-9
 
4.43
4.55
 
0-4
 
3.93
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lamanon udalerrian 2.097 biztanle zeuden eta 892 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,35 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 32,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.097biztanle
892elkarbizitza-unitate
2,35lagun elkarbizitza-unitateko
656familia
Udalerria
% 33
% 32
% 8
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 656 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (292). Guraso bakarreko 84 familietatik 54etan ama zen guraso bakarra. 340 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 133k seme-alaba bakarra zuten etxean, 153k bi, eta 30k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 292 bikoteetatik 44tan (% 15,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

281
292
84
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean340
Seme-alaba bat133
Bi seme-alaba153
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.727 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 9
40-54% 8
55-64% 17
65-79% 22
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 71
40-54% 81
55-64% 75
65-79% 75
80 +% 58

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 49,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 8,1 PACS bidez lotuta). % 20,8 ezkongabeak ziren, % 5,6 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 49,1
Ezkongabea% 20,8
Izatezko bikotean% 10,5
PACS bidez lotuta% 8,1
Dibortziatuta% 5,8
Alarguna% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,1), erdi-mailako lanbideak (% 18,3), goi-mailako langileak (% 16,6), enplegatuak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,1) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,7).[9]

Udalerria
% 17
% 18
% 12
% 9
% 33
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 983 etxebizitza zeuden. Horietatik 890 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 61 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (854), eta apartamentuak gutxi ziren (119). Egoitza nagusietatik 697 beren jabearen bizilekuak ziren, 166 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 28 doan lagata.[10]

983etxebizitza
890egoitza nagusi
854etxe
119apartamentu

Etxebizitza multzoa

890
Egoitza nagusia (890)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (61)

Etxe mota

854
119
Etxea (854)Apartamentua (119)

Jabetza egoera

697
166
Jabeak (697)Alokairuan (166)Doan lagata (28)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (316).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik81
1919-194539
1946-197082
1971-1990316
1991-2005167
2006-2020182

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (419). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (603 etxebizitzatan). 690 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 343 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 505tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela71
3 gela133
4 gela256
5 gela edo gehiago419

Berogailu mota

84
603
178
Gas sarea (3)Fuel-olioa (84)Elektrizitatea (603)Gas botila (24)Bestelakoak (178)

Aparkalekua eta ibilgailuak

690aparkalekua
343ibilgailu 1
505ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.257 biztanleetatik 1.017 aktibo ziren (% 80,9), horietako 947 lanean (% 75,3) eta 70 langabezian (aktiboen % 6,9).

1.25715-64 urteko biztanle
% 80,9aktibo
% 75,3lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,5
25-54 urte% 95,1
55-64 urte% 66,0
Gizonak% 83,1
Emakumeak% 78,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,9
BEPC, brebeta% 22,2
CAP-BEP% 8,8
Batxilergoa% 7,4
Goi-mailako +2% 4,6
Goi-mailako +3/4% 5,4
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

240 ez-aktibotik 91 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,9), 71 erretiraturik zeuden (% 29,6) eta 78 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,5).

Ez-aktiboak

% 38
% 30
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 21
% 35
% 23
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.063 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 947 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.063enplegu udalerrian
% 85,8soldatapeko
% 14,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.830 eurokoa zen.

29.830 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.610 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 94 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 2 liburu dendak eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Lamanon udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 657 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1939ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Salon-de-Provence », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Lamanon&oldid=11339845"(e)tik eskuratuta