Edukira joan

Liernais

Liernais
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Côte-d’Or
BarrutiBeauneko barrutia
Kantonamenducanton of Liernais
Izen ofizialaLiernais
Posta kodea21430
Geografia
Koordenatuak47°12′24″N 4°16′56″E / 47.2067°N 4.2822°E / 47.2067; 4.2822
Mapa
Azalera28,53 km²
Altitudea424 m, 543 m eta 491 m
MugakideakThoisy-la-Berchère, Censerey, Brazey-en-Morvan, Saint-Martin-de-la-Mer, Saulieu, Sussey eta Blanot
Demografia
Biztanleria482 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 238 (%48,6) (%51,4) 252 alt_right
Dentsitatea17 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakGau-Bischofsheim
liernais.fr

Liernais Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 482 biztanle zituen 28,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Thoisy-la-Berchère, Censerey, Brazey-en-Morvan, Saint-Martin-de-la-Mer, Saulieu, Sussey eta Blanot.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LiernaisLiernais
Població amb 132 habitants (2000)Blanot (5,2 km)
Població amb 178 habitants (2000)Censerey (5,6 km)
Població amb 79 habitants (2000)Vianges (6,3 km)
Població amb 244 habitants (2000)Sussey (6,6 km)
Població amb 88 habitants (2000)Diancey (6,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 4,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 973 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 8,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Prix-lès-Arnay udalerrian dago, 18,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 799,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,1 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea4006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 252 gizon, 238 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.10
0.00
 
90-94
 
0.00
3.97
 
85-89
 
2.10
7.94
 
80-84
 
10.50
3.97
 
75-79
 
6.30
9.92
 
70-74
 
2.10
3.97
 
65-69
 
12.61
9.52
 
60-64
 
8.40
3.97
 
55-59
 
4.20
15.48
 
50-54
 
8.40
3.97
 
45-49
 
10.08
5.95
 
40-44
 
0.00
1.98
 
35-39
 
0.00
5.95
 
30-34
 
8.40
3.97
 
25-29
 
4.20
3.97
 
20-24
 
0.00
7.54
 
15-19
 
2.10
3.97
 
10-14
 
2.10
3.97
 
5-9
 
4.20
0.00
 
0-4
 
12.18
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Liernais udalerrian 482 biztanle zeuden eta 236 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

482biztanle
236elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
146familia
Udalerria
% 20
% 37
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 146 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (88). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 93 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

88
48
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 50,4), eskulangileak (% 18,6), erdi-mailako lanbideak (% 14,4), enplegatuak (% 8,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 50,4) Côte-d'Or departamenduko batez bestekoaren (% 30,0) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,2).[9]

Udalerria
% 14
% 8
% 19
% 50
Côte-d'Or
% 12
% 16
% 15
% 14
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 361 etxebizitza zeuden. Horietatik 242 egoitza nagusi ziren, 57 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 63 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (331), eta apartamentuak gutxi ziren (29). Egoitza nagusietatik 182 beren jabearen bizilekuak ziren, 53 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

361etxebizitza
242egoitza nagusi
331etxe
29apartamentu

Etxebizitza multzoa

242
57
63
Egoitza nagusia (242)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (57)Hutsik (63)

Etxe mota

331
29
Etxea (331)Apartamentua (29)

Jabetza egoera

182
53
Jabeak (182)Alokairuan (53)HLM (3)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (104).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik104
1919-194533
1946-197021
1971-199052
1991-200517
2006-202014

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (109). 107 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 121 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 120 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 93tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela12
3 gela39
4 gela78
5 gela edo gehiago109

Berogailu mota

74
56
107
Gas sarea (1)Fuel-olioa (74)Elektrizitatea (56)Gas botila (4)Bestelakoak (107)

Aparkalekua eta ibilgailuak

121aparkalekua
120ibilgailu 1
93ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 254 biztanleetatik 204 aktibo ziren (% 80,3), horietako 190 lanean (% 74,8) eta 14 langabezian (aktiboen % 6,9).

25415-64 urteko biztanle
% 80,3aktibo
% 74,8lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,2
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 58,9
Gizonak% 81,8
Emakumeak% 78,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 7,6
Batxilergoa% 11,1
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 20,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

50 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 15 erretiraturik zeuden (% 30,0) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,0).

Ez-aktiboak

% 40
% 30
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 24
% 17
% 43
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 244 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 190 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

244enplegu udalerrian
% 82,4soldatapeko
% 17,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.360 eurokoa zen.

25.360 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.560 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 tintoreria.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Liernais udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.052 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Liernais udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 88 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1996ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arnay_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]