Edukira joan

Liposthey

Liposthey
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiMont-de-Marsango barrutia
Kantonamenducanton of Pissos
Izen ofizialaLiposthey
Lipostèir
Posta kodea40410
Geografia
Koordenatuak44°19′01″N 0°52′47″W / 44.3169°N 0.8797°W / 44.3169; -0.8797
Mapa
Azalera23,97 km²
Altitudea61 m, 73 m eta 65 m
MugakideakLabouheyre, Pissos, Saugnacq-et-Muret, Ychoux eta Luë
Demografia
Biztanleria603 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 289 (%48,8) (%51,2) 303 alt_right
Dentsitatea25 bizt/km²
liposthey.fr

Liposthey (frantsesez eta ofizialki: Liposthey) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 603 biztanle zituen 23,97 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Labouheyre, Pissos, Saugnacq-et-Muret, Ychoux eta Luë.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LipostheyLiposthey
Població amb 1690 habitants (2000)Ychoux (6,9 km)
Població amb 1237 habitants (2000)Pissos (8,1 km)
Població amb 655 habitants (2000)Moustey (10,4 km)
Població amb 2534 habitants (2000)Labouheyre (12,1 km)
Població amb 380 habitants (2000)Commensacq (12,8 km)
Població amb 495 habitants (2000)Lüe (12,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 13,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1090 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arrion udalerrian dago, 7,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1182,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,4 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 303 gizon, 289 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.73
0.00
 
85-89
 
4.84
1.65
 
80-84
 
0.00
1.65
 
75-79
 
1.73
4.95
 
70-74
 
3.46
3.30
 
65-69
 
3.46
11.22
 
60-64
 
5.19
0.00
 
55-59
 
6.57
9.90
 
50-54
 
5.19
0.00
 
45-49
 
6.92
8.25
 
40-44
 
0.00
13.53
 
35-39
 
14.19
13.20
 
30-34
 
7.27
6.60
 
25-29
 
7.27
3.30
 
20-24
 
3.46
4.95
 
15-19
 
5.19
5.28
 
10-14
 
3.46
6.93
 
5-9
 
9.34
5.28
 
0-4
 
10.73
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Liposthey udalerrian 603 biztanle zeuden eta 258 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,34 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

603biztanle
258elkarbizitza-unitate
2,34lagun elkarbizitza-unitateko
201familia
Udalerria
% 34
% 32
% 10
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 201 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (88). Guraso bakarreko 31 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 93 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 62k seme-alaba bakarra zuten etxean, 41k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[9]

82
88
31
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean93
Seme-alaba bat62
Bi seme-alaba41
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,0), eskulangileak (% 22,1), erdi-mailako lanbideak (% 20,2), goi-mailako langileak (% 12,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,0) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,8).[9]

Udalerria
% 8
% 12
% 20
% 8
% 22
% 24
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 293 etxebizitza zeuden. Horietatik 252 egoitza nagusi ziren, 16 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (278), eta apartamentuak gutxi ziren (14). Egoitza nagusietatik 182 beren jabearen bizilekuak ziren, 65 alokairuan zeuden, 11 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

293etxebizitza
252egoitza nagusi
278etxe
14apartamentu

Etxebizitza multzoa

252
25
Egoitza nagusia (252)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (16)Hutsik (25)

Etxe mota

278
Etxea (278)Apartamentua (14)

Jabetza egoera

182
65
Jabeak (182)Alokairuan (65)HLM (11)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (86).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik22
1919-194515
1946-19709
1971-199049
1991-200549
2006-202086

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (128). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (142 etxebizitzatan). 201 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 90 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 153tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela6
3 gela42
4 gela76
5 gela edo gehiago128

Berogailu mota

142
93
Gas sarea (1)Fuel-olioa (12)Elektrizitatea (142)Gas botila (4)Bestelakoak (93)

Aparkalekua eta ibilgailuak

201aparkalekua
90ibilgailu 1
153ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 400 biztanleetatik 325 aktibo ziren (% 81,2), horietako 304 lanean (% 76,0) eta 21 langabezian (aktiboen % 6,5).

40015-64 urteko biztanle
% 81,2aktibo
% 76,0lanean
% 6,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,4
25-54 urte% 94,3
55-64 urte% 63,5
Gizonak% 84,1
Emakumeak% 78,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,7
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 8,5
Batxilergoa% 9,6
Goi-mailako +2% 2,3
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

75 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 42,7), 20 erretiraturik zeuden (% 26,7) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,7).

Ez-aktiboak

% 43
% 27
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 14
% 27
% 21
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 530 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 304 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

530enplegu udalerrian
% 91,5soldatapeko
% 8,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.780 eurokoa zen.

26.780 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 zurgina eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.[13]

2000. urtean Liposthey udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1951ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Rion-des-landes », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]