Edukira joan

Lizac

Lizac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaTarn eta Garona
BarrutiCastelsarrasineko barrutia
Kantonamenducanton of Moissac-2
Izen ofizialaLizac
Posta kodea82200
Geografia
Koordenatuak44°06′19″N 1°11′12″E / 44.1053°N 1.1867°E / 44.1053; 1.1867
Mapa
Azalera9,42 km²
Altitudea63 m, 168 m eta 87 m
MugakideakLes Barthes, Labastide-du-Temple, Lafrançaise, Meauzac eta Moissac
Demografia
Biztanleria543 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 275 (%50,5) (%49,5) 270 alt_right
Dentsitatea58 bizt/km²
lizac.fr

Lizac (frantsesez eta ofizialki: Lizac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. Azken erroldaren arabera 543 biztanle zituen 9,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Les Barthes, Labastide-du-Temple, Lafrançaise, Meauzac eta Moissac.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LizacLizac
Població amb 456 habitants (2000)Les Barthes (1,7 km)
Població amb 1022 habitants (2000)Meauzac (4,6 km)
Població amb 2805 habitants (2000)Lafrançaise (5,0 km)
Població amb 12377 habitants (2000)Moissac (8,2 km)
Població amb 677 habitants (2000)Villemade (8,3 km)
Població amb 266 habitants (2000)Montastruc (8,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 780 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 6,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Los_Sarrasins udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 698,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea4005006007008001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 270 gizon, 275 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
3.64
1.85
 
85-89
 
7.27
1.85
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
3.64
7.41
 
70-74
 
5.45
5.56
 
65-69
 
1.82
9.26
 
60-64
 
9.09
1.85
 
55-59
 
12.73
5.56
 
50-54
 
9.09
5.56
 
45-49
 
3.64
3.70
 
40-44
 
0.00
9.26
 
35-39
 
9.09
5.56
 
30-34
 
7.27
3.70
 
25-29
 
3.64
7.41
 
20-24
 
7.27
7.41
 
15-19
 
7.27
5.56
 
10-14
 
1.82
12.96
 
5-9
 
3.64
5.56
 
0-4
 
3.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lizac udalerrian 543 biztanle zeuden eta 211 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,57 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 19,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

543biztanle
211elkarbizitza-unitate
2,57lagun elkarbizitza-unitateko
175familia
Udalerria
% 28
% 38
% 14
% 19
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 175 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (81). Guraso bakarreko 35 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 101 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

81
59
35
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean101
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,6), enplegatuak (% 16,6), nekazariak (% 16,6), eskulangileak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,6) Tarn eta Garona departamenduko batez bestekoaren (% 34,1) azpitik dago. 35 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 16,6).[9]

Udalerria
% 17
% 17
% 12
% 34
Tarn eta Garona
% 8
% 15
% 15
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 251 etxebizitza zeuden. Horietatik 211 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 30 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (247), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 183 beren jabearen bizilekuak ziren, 26 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[10]

251etxebizitza
211egoitza nagusi
247etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

211
30
Egoitza nagusia (211)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (30)

Etxe mota

247
Etxea (247)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

183
26
Jabeak (183)Alokairuan (26)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919-1945 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (61).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik11
1919-194561
1946-197035
1971-199036
1991-200521
2006-202048

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (145). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (85 etxebizitzatan). 166 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 70 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 130tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela0
3 gela9
4 gela54
5 gela edo gehiago145

Berogailu mota

58
85
63
Gas sarea (1)Fuel-olioa (58)Elektrizitatea (85)Gas botila (4)Bestelakoak (63)

Aparkalekua eta ibilgailuak

166aparkalekua
70ibilgailu 1
130ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 328 biztanleetatik 251 aktibo ziren (% 76,5), horietako 232 lanean (% 70,7) eta 19 langabezian (aktiboen % 7,6).

32815-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 70,7lanean
% 7,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,8
25-54 urte% 94,0
55-64 urte% 52,9
Gizonak% 78,9
Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,5
BEPC, brebeta% 6,2
CAP-BEP% 9,0
Batxilergoa% 14,6
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 12,0
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

77 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,5), 28 erretiraturik zeuden (% 36,4) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,2).

Ez-aktiboak

% 32
% 36
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 26
% 9
% 13
% 30
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 141 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 232 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

141enplegu udalerrian
% 72,3soldatapeko
% 27,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.950 eurokoa zen.

23.950 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.350 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[13]

2000. urtean Lizac udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Castelsarrasin », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]