Edukira joan

Lormes

Lormes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Nièvre
BarrutiClamecyko barrutia
Kantonamenducanton of Lormes
Izen ofizialaLormes
Lormes-la-Montagne
Posta kodea58140
Geografia
Koordenatuak47°17′24″N 3°49′03″E / 47.29°N 3.8175°E / 47.29; 3.8175
Mapa
Azalera51,71 km²
Altitudea202 m, 626 m eta 416 m
MugakideakEmpury, Vauclaix, Brassy, Cervon, Gâcogne, Magny-Lormes, Pouques-Lormes eta Saint-Martin-du-Puy
Demografia
Biztanleria1.251 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 684 (%54,6) (%45,4) 568 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakUlmen
lormespetitevilledufutur.fr

Lormes Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.251 biztanle zituen 51,71 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Empury, Vauclaix, Brassy, Cervon, Gâcogne, Magny-Lormes, Pouques-Lormes eta Saint-Martin-du-Puy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LormesLormes
Població amb 99 habitants (2000)Magny-Lormes (4,7 km)
Població amb 177 habitants (2000)Anthien (6,2 km)
Població amb 117 habitants (2000)Vauclaix (6,5 km)
Població amb 103 habitants (2000)Empury (6,9 km)
Població amb 599 habitants (2000)Cervon (7,1 km)
Població amb 265 habitants (2000)Gâcogne (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da, 15,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1124 mm-koa da, urtarrilean 13,9 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1071,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,1 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 568 gizon, 684 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
3.65
2.64
 
90-94
 
5.85
2.64
 
85-89
 
5.26
0.88
 
80-84
 
5.99
8.10
 
75-79
 
4.53
13.38
 
70-74
 
8.19
10.04
 
65-69
 
9.80
10.04
 
60-64
 
6.73
4.58
 
55-59
 
10.53
5.28
 
50-54
 
5.85
4.40
 
45-49
 
2.92
6.87
 
40-44
 
5.70
4.23
 
35-39
 
3.65
3.52
 
30-34
 
2.92
3.52
 
25-29
 
4.97
4.40
 
20-24
 
1.46
3.52
 
15-19
 
2.92
3.35
 
10-14
 
2.78
4.23
 
5-9
 
2.78
4.40
 
0-4
 
3.51
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lormes udalerrian 1.125 biztanle zeuden eta 618 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,82 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,5), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.125biztanle
618elkarbizitza-unitate
1,82lagun elkarbizitza-unitateko
327familia
Udalerria
% 15
% 35
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 327 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (215). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 226 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 46k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 12k hiru edo gehiago.[9]

215
92
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean226
Seme-alaba bat46
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba12
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.137 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,2). 80 urte edo gehiagoko 183 biztanleetatik 112 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 71 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 23
40-54% 19
55-64% 27
65-79% 28
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 42
40-54% 68
55-64% 63
65-79% 65
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,1 izatezko bikotean eta % 4,0 PACS bidez lotuta). % 25,2 ezkongabeak ziren, % 12,0 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,0
Ezkongabea% 25,2
Alarguna% 12,0
Izatezko bikotean% 9,1
Dibortziatuta% 7,7
PACS bidez lotuta% 4,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,7), erdi-mailako lanbideak (% 15,4), eskulangileak (% 12,0), enplegatuak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,7) Nièvre departamenduko batez bestekoaren (% 41,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,8).[9]

Udalerria
% 10
% 15
% 12
% 12
% 44
Nièvre
% 12
% 14
% 14
% 42
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.066 etxebizitza zeuden. Horietatik 618 egoitza nagusi ziren, 301 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 147 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (921), eta apartamentuak gutxi ziren (135). Egoitza nagusietatik 469 beren jabearen bizilekuak ziren, 134 alokairuan zeuden, 17 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

1.066etxebizitza
618egoitza nagusi
921etxe
135apartamentu

Etxebizitza multzoa

618
301
147
Egoitza nagusia (618)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (301)Hutsik (147)

Etxe mota

921
135
Etxea (921)Apartamentua (135)

Jabetza egoera

469
134
Jabeak (469)Alokairuan (134)HLM (17)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (266).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik266
1919-194572
1946-197085
1971-1990128
1991-200544
2006-202022

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (264). 236 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 384 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 320 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 208tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela67
3 gela114
4 gela166
5 gela edo gehiago264

Berogailu mota

186
182
236
Gas sarea (5)Fuel-olioa (186)Elektrizitatea (182)Gas botila (10)Bestelakoak (236)

Aparkalekua eta ibilgailuak

384aparkalekua
320ibilgailu 1
208ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 603 biztanleetatik 460 aktibo ziren (% 76,3), horietako 413 lanean (% 68,5) eta 48 langabezian (aktiboen % 10,4).

60315-64 urteko biztanle
% 76,3aktibo
% 68,5lanean
% 10,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 61,6
25-54 urte% 90,3
55-64 urte% 56,7
Gizonak% 78,6
Emakumeak% 74,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,9
BEPC, brebeta% 6,9
CAP-BEP% 11,9
Batxilergoa% 11,0
Goi-mailako +2% 10,3
Goi-mailako +3/4% 12,5
Goi-mailako +5% 4,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

143 ez-aktibotik 32 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 22,4), 50 erretiraturik zeuden (% 35,0) eta 61 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,7).

Ez-aktiboak

% 22
% 35
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 18
% 24
% 23
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 604 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 413 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

604enplegu udalerrian
% 78,6soldatapeko
% 21,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.400 eurokoa zen.

23.400 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.010 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 91 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 janari enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 41 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 6 jatetxeak eta 6 higiezinen agentziak.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Lormes udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.058 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, osasun-zentro 1 bat, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Lormes udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 112 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1983ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lormes_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]