Edukira joan

Luray

Luray
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
Departamendua Eure eta Loir
BarrutiDreuxeko barrutia
Kantonamenducanton of Dreux-Est
Izen ofizialaLuray
Posta kodea28500
Geografia
Koordenatuak48°43′16″N 1°23′49″E / 48.7211°N 1.3969°E / 48.7211; 1.3969
Mapa
Azalera4,46 km²
Altitudea81 m, 137 m eta 123 m
MugakideakVernouillet, Écluzelles eta Dreux
Demografia
Biztanleria1.566 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 789 (%50,2) (%49,8) 782 alt_right
Dentsitatea351 bizt/km²
luray.fr

Luray Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.566 biztanle zituen 4,46 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vernouillet, Écluzelles eta Dreux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LurayLuray
Població amb 155 habitants (2000)Écluzelles (2,3 km)
Població amb 11897 habitants (2000)Vernouillet (2,4 km)
Població amb 32155 habitants (2000)Dreux (3,3 km)
Població amb 1797 habitants (2000)Raville (3,4 km)
Població amb 543 habitants (2000)Charpont (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 640 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 0,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Marville-Moutiers-Brûlé udalerrian dago, 7,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 571,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea03006009001200150018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 782 gizon, 789 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.28
 
90-94
 
0.63
1.28
 
85-89
 
4.56
2.56
 
80-84
 
4.56
2.56
 
75-79
 
3.93
9.21
 
70-74
 
5.20
4.60
 
65-69
 
8.49
3.96
 
60-64
 
3.93
5.75
 
55-59
 
5.83
7.03
 
50-54
 
5.20
5.12
 
45-49
 
5.70
7.03
 
40-44
 
6.34
5.12
 
35-39
 
6.34
5.75
 
30-34
 
7.60
3.84
 
25-29
 
5.07
2.56
 
20-24
 
4.44
6.27
 
15-19
 
2.53
12.66
 
10-14
 
5.07
5.75
 
5-9
 
7.60
7.67
 
0-4
 
6.97
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Luray udalerrian 1.566 biztanle zeuden eta 585 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,68 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 40,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.566biztanle
585elkarbizitza-unitate
2,68lagun elkarbizitza-unitateko
453familia
Udalerria
% 40
% 30
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 453 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (235). Guraso bakarreko 40 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 228 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 71k seme-alaba bakarra zuten etxean, 85k bi, eta 70k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 235 bikoteetatik 10tan (% 4,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

177
235
40
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean228
Seme-alaba bat71
Bi seme-alaba85
Hiru seme-alaba45
Lau edo gehiago25

15 urte edo gehiago zituzten 1.241 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 5
40-54% 8
55-64% 9
65-79% 16
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 65
40-54% 79
55-64% 80
65-79% 78
80 +% 57

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 54,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 10,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 6,0 izatezko bikotean eta % 4,2 PACS bidez lotuta). % 24,7 ezkongabeak ziren, % 6,5 alargunak eta % 3,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 54,9
Ezkongabea% 24,7
Alarguna% 6,5
Izatezko bikotean% 6,0
PACS bidez lotuta% 4,2
Dibortziatuta% 3,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 42,6), erdi-mailako lanbideak (% 19,8), enplegatuak (% 17,1), eskulangileak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 42,6) Eure eta Loir departamenduko batez bestekoaren (% 33,0) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,9).[9]

Udalerria
% 20
% 17
% 11
% 42
Eure eta Loir
% 10
% 16
% 15
% 17
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 628 etxebizitza zeuden. Horietatik 581 egoitza nagusi ziren, 14 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (601), eta apartamentuak gutxi ziren (25). Egoitza nagusietatik 495 beren jabearen bizilekuak ziren, 83 alokairuan zeuden, 24 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

628etxebizitza
581egoitza nagusi
601etxe
25apartamentu

Etxebizitza multzoa

581
Egoitza nagusia (581)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (14)Hutsik (33)

Etxe mota

601
Etxea (601)Apartamentua (25)

Jabetza egoera

495
83
Jabeak (495)Alokairuan (83)HLM (24)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (192).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik56
1919-194517
1946-1970154
1971-1990192
1991-200571
2006-202081

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (342). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (273 etxebizitzatan). 440 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 241 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 310tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela23
3 gela76
4 gela138
5 gela edo gehiago342

Berogailu mota

273
52
174
79
Gas sarea (273)Fuel-olioa (52)Elektrizitatea (174)Gas botila (3)Bestelakoak (79)

Aparkalekua eta ibilgailuak

440aparkalekua
241ibilgailu 1
310ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 908 biztanleetatik 706 aktibo ziren (% 77,8), horietako 614 lanean (% 67,6) eta 92 langabezian (aktiboen % 13,0).

90815-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 67,6lanean
% 13,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,4
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 66,1
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 75,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 24,1
BEPC, brebeta% 21,7
CAP-BEP% 10,3
Batxilergoa% 16,0
Goi-mailako +2% 8,0
Goi-mailako +3/4% 8,3
Goi-mailako +5% 8,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

202 ez-aktibotik 95 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 47,0), 48 erretiraturik zeuden (% 23,8) eta 59 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,2).

Ez-aktiboak

% 47
% 24
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 30
% 36
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 86 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 614 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

86enplegu udalerrian
% 72,1soldatapeko
% 27,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.910 eurokoa zen.

26.910 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.980 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 3 iturginak eta 3 ile apaindegiak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arraindegi bat zen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1991ko otsailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Marville_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]