Edukira joan

Montluçon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Montluçon
Montluçon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
AlkateaDaniel Dugléry (en) Itzuli
Izen ofizialaMontluçon
Jatorrizko izenaMontluçon
Posta kodea03100
Geografia
Koordenatuak46°20′24″N 2°36′09″E / 46.34°N 2.6025°E / 46.34; 2.6025
Mapa
Azalera20,67 km²
Altitudea207 m, 194 m, 364 m eta 233 m
MugakideakDésertines, Domérat, Lavault-Sainte-Anne, Néris-les-Bains, Prémilhat, Saint-Angel eta Saint-Victor
Demografia
Biztanleria33.147 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 17.468 (%52,4) (%47,6) 15.878 alt_right
Dentsitatea1.604 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakHagen, Antsirabe, Leszno eta Roman
montlucon.com

Montluçon Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 33.147 biztanle zituen 20,67 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Désertines, Domérat, Lavault-Sainte-Anne, Néris-les-Bains, Prémilhat, Saint-Angel eta Saint-Victor.

Mapa
Montluçon eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontluçonMontluçon
Població amb 4465 habitants (2000)Désertines (1,8 km)
Població amb 2012 habitants (2000)Saint-Victor (5,8 km)
Població amb 9000 habitants (2000)Domérat (5,9 km)
Població amb 2195 habitants (2000)Prémilhat (6,4 km)
Població amb 728 habitants (2000)Saint-Angel (7,2 km)
Població amb 1064 habitants (2000)Chamblet (7,3 km)
Població amb 621 habitants (2000)Lignerolles (7,5 km)
Població amb 1152 habitants (2000)Quinssaines (7,6 km)
Població amb 553 habitants (2000)Verneix (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da, 5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 760 mm-koa da, urtarrilean 10,2 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 637,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2012ko abuztuaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 15.878 gizon, 17.468 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.28
 
95+
 
1.01
1.00
 
90-94
 
2.83
2.63
 
85-89
 
4.99
3.17
 
80-84
 
5.44
4.21
 
75-79
 
5.86
5.96
 
70-74
 
6.49
5.24
 
65-69
 
7.30
5.94
 
60-64
 
6.66
6.19
 
55-59
 
6.11
6.67
 
50-54
 
6.62
5.28
 
45-49
 
5.02
5.21
 
40-44
 
4.67
4.84
 
35-39
 
4.29
5.04
 
30-34
 
3.97
6.14
 
25-29
 
5.27
9.91
 
20-24
 
5.92
7.22
 
15-19
 
5.25
5.37
 
10-14
 
4.31
5.26
 
5-9
 
4.10
4.45
 
0-4
 
3.89
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montluçon udalerrian 31.061 biztanle zeuden eta 17.574 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,77 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 55,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

31.061biztanle
17.574elkarbizitza-unitate
1,77lagun elkarbizitza-unitateko
7.699familia
Udalerria
% 13
% 21
% 10
% 55
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 7.699 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (3.622). Guraso bakarreko 1.776 familietatik 1.458etan ama zen guraso bakarra. 4.146 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.726k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.137k bi, eta 689k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 2.300 bikoteetatik 318tan (% 13,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

3.622
2.300
1.776
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean4.146
Seme-alaba bat1.726
Bi seme-alaba1.137
Hiru seme-alaba435
Lau edo gehiago254

15 urte edo gehiago zituzten 28.621 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 19,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 53,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 54,8). 80 urte edo gehiagoko 3.532 biztanleetatik 3.135 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 397 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 19
25-39% 26
40-54% 29
55-64% 40
65-79% 41
80 +% 53
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 51
40-54% 54
55-64% 52
65-79% 55
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 32,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,7 izatezko bikotean eta % 4,1 PACS bidez lotuta). % 34,1 ezkongabeak ziren, % 9,9 alargunak eta % 10,2 dibortziatuak.[9]

Ezkongabea% 34,1
Ezkonduta% 32,0
Dibortziatuta% 10,2
Alarguna% 9,9
Izatezko bikotean% 9,7
PACS bidez lotuta% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,4), enplegatuak (% 17,1), eskulangileak (% 13,6), erdi-mailako lanbideak (% 12,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,4) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 12
% 17
% 14
% 38
% 9
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 24.133 etxebizitza zeuden. Horietatik 17.591 egoitza nagusi ziren, 737 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5.805 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (13.971), etxeak baino gehiago (9.877). Egoitza nagusietatik 8.350 beren jabearen bizilekuak ziren, 8.873 alokairuan zeuden, 3.313 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 368 doan lagata.[10]

24.133etxebizitza
17.591egoitza nagusi
9.877etxe
13.971apartamentu

Etxebizitza multzoa

17.591
5.805
Egoitza nagusia (17.591)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (737)Hutsik (5.805)

Etxe mota

9.877
13.971
Etxea (9.877)Apartamentua (13.971)

Jabetza egoera

8.350
8.873
3.313
Jabeak (8.350)Alokairuan (8.873)HLM (3.313)Doan lagata (368)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (6.891).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.114
1919-19452.764
1946-19706.891
1971-19904.437
1991-20051.255
2006-20201.075

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (5.380). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (12.832 etxebizitzatan). 9.568 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9.225 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 4.015tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela760
2 gela2.789
3 gela5.380
4 gela4.556
5 gela edo gehiago4.105

Berogailu mota

12.832
3.614
Gas sarea (12.832)Fuel-olioa (552)Elektrizitatea (3.614)Gas botila (43)Bestelakoak (549)

Aparkalekua eta ibilgailuak

9.568aparkalekua
9.225ibilgailu 1
4.015ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 19.389 biztanleetatik 14.003 aktibo ziren (% 72,2), horietako 11.419 lanean (% 58,9) eta 2.584 langabezian (aktiboen % 18,5).

19.38915-64 urteko biztanle
% 72,2aktibo
% 58,9lanean
% 18,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,7
25-54 urte% 85,9
55-64 urte% 53,9
Gizonak% 74,6
Emakumeak% 69,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 34,8
BEPC, brebeta% 27,5
CAP-BEP% 23,8
Batxilergoa% 15,7
Goi-mailako +2% 7,9
Goi-mailako +3/4% 9,2
Goi-mailako +5% 8,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 18,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

5.386 ez-aktibotik 1.763 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,7), 1.216 erretiraturik zeuden (% 22,6) eta 2.407 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,7).

Ez-aktiboak

% 33
% 23
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 24
% 38
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 18.443 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 11.419 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

18.443enplegu udalerrian
% 90,9soldatapeko
% 9,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.980 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.980 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.184 komertzioetatik, 43 erauzte enpresak ziren, 62 janari enpresak ziren, 9 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 65 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 159 eraikuntza enpresak ziren, 685 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 43 garraio enpresak ziren, 179 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 24 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 119 finantziazio enpresak ziren, 98 higiezinen enpresak ziren, 230 zerbitzu enpresak ziren, 312 administrazio publikoko enpresak ziren eta 155 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 487 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 3 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 30 banku bulegoak, 5 funerariak, 46 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 ibilgailuen alokairu bulegoak, 12 autoeskolak, 23 igeltseroak, 25 margolariak, 19 zurginak, 34 iturginak, 30 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 59 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 13 aldi baterako lan enpresak, 113 jatetxeak, 22 higiezinen agentziak, 11 tintoreriak eta 14 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 312 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 9 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 10 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 43 okindegiak, 22 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 30 liburu dendak, 92 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 15 zapata-dendak, 16 elektrotresna dendak, 12 altzari dendak, 12 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 2 drogeria, 6 lurrin-dendak, 11 bitxi-dendak eta 15 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Montluçon udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, 2 amatasun-klinika, 2 osasun-zentro, 25 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 14 haur-eskola eta 17 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montluçon udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.926 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.715 eta lizeo teknologikoetan 711.

Montluçon udalerrian 3 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 osasun-formakuntzako zentroa eta 2 komertzio zentroak.2 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 unibertsitate-insituto bat zen, eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montluçon », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Montluçon&oldid=11314661"(e)tik eskuratuta