Edukira joan

Montmarault

Montmarault
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMontluçoneko barrutia
Kantonamenducanton of Montmarault
Izen ofizialaMontmarault
Posta kodea03390
Geografia
Koordenatuak46°19′03″N 2°57′17″E / 46.3175°N 2.9547°E / 46.3175; 2.9547
Mapa
Azalera9 km²
Altitudea394 m, 498 m eta 455 m
MugakideakBlomard, Saint-Bonnet-de-Four, Saint-Marcel-en-Murat eta Sazeret
Demografia
Biztanleria1.525 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 801 (%52,7) (%47,3) 719 alt_right
Dentsitatea169 bizt/km²
montmarault.fr

Montmarault Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.525 biztanle zituen 9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Blomard, Saint-Bonnet-de-Four, Saint-Marcel-en-Murat eta Sazeret.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontmaraultMontmarault
Població amb 153 habitants (2000)Sazeret (2,4 km)
Població amb 204 habitants (2000)Blomard (3,7 km)
Població amb 157 habitants (2000)Vernusse (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 4,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 820 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 811,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,5 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6008001000120014001600180020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 719 gizon, 801 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.39
 
95+
 
2.50
0.70
 
90-94
 
3.75
4.87
 
85-89
 
5.62
4.87
 
80-84
 
4.37
2.78
 
75-79
 
3.75
4.87
 
70-74
 
6.74
8.90
 
65-69
 
9.86
8.90
 
60-64
 
7.37
5.42
 
55-59
 
4.37
4.87
 
50-54
 
5.49
7.51
 
45-49
 
6.12
5.56
 
40-44
 
4.37
3.48
 
35-39
 
3.75
5.56
 
30-34
 
6.12
4.17
 
25-29
 
3.12
5.42
 
20-24
 
5.49
4.17
 
15-19
 
3.75
4.17
 
10-14
 
5.49
4.87
 
5-9
 
4.87
7.51
 
0-4
 
3.12
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montmarault udalerrian 1.434 biztanle zeuden eta 722 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,99 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.434biztanle
722elkarbizitza-unitate
1,99lagun elkarbizitza-unitateko
376familia
Udalerria
% 17
% 30
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 376 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (213). Guraso bakarreko 40 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 232 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 54k seme-alaba bakarra zuten etxean, 64k bi, eta 25k hiru edo gehiago.[9]

213
124
40
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean232
Seme-alaba bat54
Bi seme-alaba64
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 1.292 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 15,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,0). 80 urte edo gehiagoko 207 biztanleetatik 133 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 74 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 15
40-54% 21
55-64% 35
65-79% 25
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 59
40-54% 60
55-64% 62
65-79% 66
80 +% 29

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 5,3 PACS bidez lotuta). % 26,5 ezkongabeak ziren, % 14,2 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 36,8
Ezkongabea% 26,5
Alarguna% 14,2
Izatezko bikotean% 10,0
Dibortziatuta% 7,0
PACS bidez lotuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,8), enplegatuak (% 16,5), eskulangileak (% 14,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,8) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,1).[9]

Udalerria
% 8
% 8
% 16
% 14
% 42
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 945 etxebizitza zeuden. Horietatik 731 egoitza nagusi ziren, 32 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 182 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (765), eta apartamentuak gutxi ziren (174). Egoitza nagusietatik 372 beren jabearen bizilekuak ziren, 316 alokairuan zeuden, 147 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 43 doan lagata.[10]

945etxebizitza
731egoitza nagusi
765etxe
174apartamentu

Etxebizitza multzoa

731
182
Egoitza nagusia (731)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (32)Hutsik (182)

Etxe mota

765
174
Etxea (765)Apartamentua (174)

Jabetza egoera

372
316
147
Jabeak (372)Alokairuan (316)HLM (147)Doan lagata (43)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (233).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik149
1919-194586
1946-1970127
1971-1990233
1991-2005104
2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (258). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (408 etxebizitzatan). 518 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 354 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 216tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela81
3 gela172
4 gela208
5 gela edo gehiago258

Berogailu mota

408
168
96
Gas sarea (408)Fuel-olioa (56)Elektrizitatea (168)Gas botila (2)Bestelakoak (96)

Aparkalekua eta ibilgailuak

518aparkalekua
354ibilgailu 1
216ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 779 biztanleetatik 524 aktibo ziren (% 67,3), horietako 423 lanean (% 54,3) eta 101 langabezian (aktiboen % 19,3).

77915-64 urteko biztanle
% 67,3aktibo
% 54,3lanean
% 19,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,0
25-54 urte% 78,5
55-64 urte% 56,7
Gizonak% 70,7
Emakumeak% 64,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 32,8
BEPC, brebeta% 27,0
CAP-BEP% 21,3
Batxilergoa% 14,9
Goi-mailako +2% 12,9
Goi-mailako +3/4% 7,1
Goi-mailako +5% 12,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 19,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

255 ez-aktibotik 51 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,0), 59 erretiraturik zeuden (% 23,1) eta 144 bestelako ez-aktibo ziren (% 56,5).

Ez-aktiboak

% 20
% 23
% 56
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 10
% 15
% 35
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 975 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 423 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

975enplegu udalerrian
% 87,0soldatapeko
% 13,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.830 eurokoa zen.

20.830 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 122 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 42 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Montmarault udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montmarault udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 187 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1991ko azaroaren 1an eta 2021ko uztailaren 12an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montmarault », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]