Edukira joan

Moussan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Moussan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiNarbonneko barrutia
Kantonamenducanton of Narbonne-Ouest
Izen ofizialaMoussan
Posta kodea11120
Geografia
Koordenatuak43°13′53″N 2°57′01″E / 43.2314°N 2.9503°E / 43.2314; 2.9503
Mapa
Azalera14,88 km²
Altitudea6 m, 124 m eta 36 m
MugakideakCuxac-d'Aude, Marcorignan, Narbona, Saint-Marcel-sur-Aude eta Sallèles-d'Aude
Demografia
Biztanleria2.093 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.005 (%48,4) (%51,6) 1.071 alt_right
Dentsitatea141 bizt/km²
moussan.fr

Moussan (frantsesez eta ofizialki: Moussan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.093 biztanle zituen 14,88 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cuxac-d'Aude, Marcorignan, Narbona, Saint-Marcel-sur-Aude eta Sallèles-d'Aude.

Mapa
Moussan eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MoussanMoussan
Població amb 1102 habitants (2000)Marcorignan (2,3 km)
Població amb 1303 habitants (2000)Névian (4,2 km)
Població amb 4343 habitants (2000)Cuxac-d'Aude (4,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,8 °C-koa da, 0,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 623 mm-koa da, urtarrilean 5,5 euri-egun eta uztailean 2,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Narbona udalerrian dago, 9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 635,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea30060090012001500180021001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.071 gizon, 1.005 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.84
 
90-94
 
0.90
1.77
 
85-89
 
2.79
1.77
 
80-84
 
4.68
3.08
 
75-79
 
2.39
4.95
 
70-74
 
5.67
4.39
 
65-69
 
5.27
7.19
 
60-64
 
4.68
9.90
 
55-59
 
9.65
8.50
 
50-54
 
8.16
6.16
 
45-49
 
6.47
6.82
 
40-44
 
5.07
4.20
 
35-39
 
11.14
6.91
 
30-34
 
6.67
3.64
 
25-29
 
1.00
3.17
 
20-24
 
2.89
5.23
 
15-19
 
4.58
9.24
 
10-14
 
5.67
7.84
 
5-9
 
7.76
4.39
 
0-4
 
4.58
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Moussan udalerrian 2.093 biztanle zeuden eta 903 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.093biztanle
903elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
653familia
Udalerria
% 33
% 32
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 653 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (300). Guraso bakarreko 59 familietatik 44etan ama zen guraso bakarra. 339 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 155k seme-alaba bakarra zuten etxean, 112k bi, eta 47k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 300 bikoteetatik 36tan (% 12,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

294
300
59
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean339
Seme-alaba bat155
Bi seme-alaba112
Hiru seme-alaba36
Lau edo gehiago11

15 urte edo gehiago zituzten 1.703 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,8).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 10
40-54% 10
55-64% 17
65-79% 24
80 +% 42
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 75
40-54% 78
55-64% 78
65-79% 72
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 10,6 PACS bidez lotuta). % 21,7 ezkongabeak ziren, % 4,9 alargunak eta % 7,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,0
Ezkongabea% 21,7
Izatezko bikotean% 11,7
PACS bidez lotuta% 10,6
Dibortziatuta% 7,2
Alarguna% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,5), erdi-mailako lanbideak (% 24,1), enplegatuak (% 15,9), eskulangileak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,5) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,7).[9]

Udalerria
% 9
% 24
% 16
% 14
% 28
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.048 etxebizitza zeuden. Horietatik 903 egoitza nagusi ziren, 62 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 84 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.011), eta apartamentuak gutxi ziren (35). Egoitza nagusietatik 728 beren jabearen bizilekuak ziren, 155 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 19 doan lagata.[10]

1.048etxebizitza
903egoitza nagusi
1.011etxe
35apartamentu

Etxebizitza multzoa

903
84
Egoitza nagusia (903)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (62)Hutsik (84)

Etxe mota

1.011
Etxea (1.011)Apartamentua (35)

Jabetza egoera

728
155
Jabeak (728)Alokairuan (155)HLM (4)Doan lagata (19)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (220).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik102
1919-194558
1946-197075
1971-1990209
1991-2005195
2006-2020220

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (435). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (658 etxebizitzatan). 702 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 392 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 469tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela17
3 gela117
4 gela330
5 gela edo gehiago435

Berogailu mota

658
174
Gas sarea (1)Fuel-olioa (55)Elektrizitatea (658)Gas botila (15)Bestelakoak (174)

Aparkalekua eta ibilgailuak

702aparkalekua
392ibilgailu 1
469ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.294 biztanleetatik 1.015 aktibo ziren (% 78,4), horietako 900 lanean (% 69,6) eta 115 langabezian (aktiboen % 11,3).

1.29415-64 urteko biztanle
% 78,4aktibo
% 69,6lanean
% 11,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,9
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 67,1
Gizonak% 80,8
Emakumeak% 76,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,4
BEPC, brebeta% 20,9
CAP-BEP% 12,7
Batxilergoa% 11,5
Goi-mailako +2% 9,6
Goi-mailako +3/4% 4,9
Goi-mailako +5% 4,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

279 ez-aktibotik 113 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,5), 70 erretiraturik zeuden (% 25,1) eta 96 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,4).

Ez-aktiboak

% 41
% 25
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 14
% 36
% 22
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 198 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 900 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

198enplegu udalerrian
% 57,1soldatapeko
% 42,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.780 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.780 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.060 €
% 14,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 60 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 13 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Moussan udalerrian 70 nekazaritza-ustiategi zeuden, 806 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Narbonne », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Moussan&oldid=11333548"(e)tik eskuratuta