Edukira joan

Noaillan

Wikipedia, Entziklopedia askea
Noaillan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLangoneko barrutia
Kantonamenducanton of Villandraut
Izen ofizialaNoaillan
Posta kodea33730
Geografia
Koordenatuak44°28′46″N 0°21′59″W / 44.4794°N 0.3664°W / 44.4794; -0.3664
Mapa
Azalera31,8 km²
Altitudea140 m, 17 m, 99 m eta 53 m
MugakideakLéogeats, Villandraut, Balizac, Le Nizan, Roaillan eta Uzeste
Demografia
Biztanleria1.717 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 790 (%46,3) (%53,7) 918 alt_right
Dentsitatea54 bizt/km²
noaillan.fr

Noaillan (frantsesez eta ofizialki: Noaillan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.717 biztanle zituen 31,8 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Léogeats, Villandraut, Balizac, Le Nizan, Roaillan eta Uzeste.

Mapa
Noaillan eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
NoaillanNoaillan
Població amb 916 habitants (2000)Villandraut (2,5 km)
Població amb 668 habitants (2000)Léogeats (3,7 km)
Població amb 443 habitants (2000)Uzeste (5,3 km)
Població amb 686 habitants (2000)Budos (6,2 km)
Població amb 400 habitants (2000)Balizac (6,2 km)
Població amb 693 habitants (2000)Sauternes (6,4 km)
Població amb 1132 habitants (2000)Roaillan (7,1 km)
Població amb 465 habitants (2000)Bommes (7,5 km)
Població amb 420 habitants (2000)Le Nizan (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 873 mm-koa da, urtarrilean 11,3 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sauternes_(Gironda) udalerrian dago, 7,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 859,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,5 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,2 °C-koa da, 1920ko abenduaren 18an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6009001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 918 gizon, 790 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.63
0.54
 
85-89
 
1.77
2.07
 
80-84
 
0.63
6.64
 
75-79
 
7.09
3.05
 
70-74
 
5.95
4.68
 
65-69
 
5.32
7.19
 
60-64
 
5.95
8.17
 
55-59
 
5.32
6.86
 
50-54
 
9.11
7.41
 
45-49
 
7.47
8.71
 
40-44
 
8.99
6.43
 
35-39
 
8.23
3.16
 
30-34
 
4.30
2.72
 
25-29
 
4.94
3.16
 
20-24
 
2.53
5.01
 
15-19
 
6.46
10.02
 
10-14
 
6.46
4.47
 
5-9
 
6.96
9.69
 
0-4
 
1.90
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Noaillan udalerrian 1.701 biztanle zeuden eta 737 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.701biztanle
737elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
532familia
Udalerria
% 31
% 32
% 9
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 532 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (238). Guraso bakarreko 69 familietatik 44etan ama zen guraso bakarra. 262 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 123k seme-alaba bakarra zuten etxean, 115k bi, eta 31k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 225 bikoteetatik 35tan (% 15,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

238
225
69
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean262
Seme-alaba bat123
Bi seme-alaba115
Hiru seme-alaba21
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.414 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 6
40-54% 11
55-64% 17
65-79% 25
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 81
40-54% 79
55-64% 74
65-79% 67
80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,9 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 22,7 ezkongabeak ziren, % 5,0 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,8
Ezkongabea% 22,7
Izatezko bikotean% 13,9
PACS bidez lotuta% 8,6
Dibortziatuta% 5,9
Alarguna% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,5), eskulangileak (% 19,9), enplegatuak (% 12,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,9) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 20
% 13
% 20
% 29
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 845 etxebizitza zeuden. Horietatik 739 egoitza nagusi ziren, 48 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 58 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (827), eta apartamentuak gutxi ziren (15). Egoitza nagusietatik 592 beren jabearen bizilekuak ziren, 133 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 14 doan lagata.[10]

845etxebizitza
739egoitza nagusi
827etxe
15apartamentu

Etxebizitza multzoa

739
Egoitza nagusia (739)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (48)Hutsik (58)

Etxe mota

827
Etxea (827)Apartamentua (15)

Jabetza egoera

592
133
Jabeak (592)Alokairuan (133)HLM (1)Doan lagata (14)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (237).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik237
1919-194537
1946-197037
1971-199096
1991-2005133
2006-2020162

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (432). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (323 etxebizitzatan). 631 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 274 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 436tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela23
3 gela72
4 gela209
5 gela edo gehiago432

Berogailu mota

98
323
259
Gas sarea (98)Fuel-olioa (26)Elektrizitatea (323)Gas botila (31)Bestelakoak (259)

Aparkalekua eta ibilgailuak

631aparkalekua
274ibilgailu 1
436ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.114 biztanleetatik 887 aktibo ziren (% 79,6), horietako 822 lanean (% 73,8) eta 65 langabezian (aktiboen % 7,3).

1.11415-64 urteko biztanle
% 79,6aktibo
% 73,8lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,6
25-54 urte% 94,1
55-64 urte% 67,2
Gizonak% 80,4
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,5
BEPC, brebeta% 15,2
CAP-BEP% 7,9
Batxilergoa% 8,7
Goi-mailako +2% 7,4
Goi-mailako +3/4% 5,2
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

227 ez-aktibotik 89 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,2), 67 erretiraturik zeuden (% 29,5) eta 71 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,3).

Ez-aktiboak

% 39
% 30
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 12
% 29
% 25
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 183 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 822 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

183enplegu udalerrian
% 59,0soldatapeko
% 41,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.090 eurokoa zen.

25.090 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 53 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 4 higiezinen agentziak.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.[13]

2000. urtean Noaillan udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 490 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1896ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sauternes », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Noaillan&oldid=11344250"(e)tik eskuratuta