Edukira joan

Olemps

Olemps
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aveyron
BarrutiRodezeko barrutia
Kantonamenducanton of Rodez-Ouest
AlkateaQ139606621 Itzuli
Izen ofizialaOlemps
Posta kodea12510
Geografia
Koordenatuak44°20′46″N 2°33′10″E / 44.3461°N 2.5528°E / 44.3461; 2.5528
Mapa
Azalera12,79 km²
Altitudea490 m, 639 m eta 582 m
MugakideakDruelle Balsac, Flavin, Luc-la-Primaube, Le Monastère eta Rodez
Demografia
Biztanleria3.559 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.893 (%53,6) (%46,4) 1.639 alt_right
Dentsitatea278 bizt/km²
olemps.fr

Olemps (frantsesez eta ofizialki: Olemps) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.559 biztanle zituen 12,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Druelle Balsac, Flavin, Luc-la-Primaube, Le Monastère eta Rodez.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OlempsOlemps
Població amb 24289 habitants (2000)Rodez (1,8 km)
Població amb 2095 habitants (2000)Le Monastère (2,3 km)
Població amb 1938 habitants (2000)Druelle (4,0 km)
Població amb 2172 habitants (2000)Flavin (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 4,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1117 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salles-la-Source udalerrian dago, 9,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 869,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -25,2 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea050010001500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.639 gizon, 1.893 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.31
 
95+
 
0.53
1.53
 
90-94
 
2.11
2.56
 
85-89
 
5.55
3.42
 
80-84
 
2.43
4.76
 
75-79
 
7.92
6.28
 
70-74
 
5.18
7.57
 
65-69
 
7.61
7.57
 
60-64
 
7.34
6.77
 
55-59
 
5.86
6.04
 
50-54
 
5.44
8.30
 
45-49
 
5.34
5.06
 
40-44
 
4.75
7.02
 
35-39
 
7.03
5.80
 
30-34
 
5.02
5.37
 
25-29
 
4.70
3.23
 
20-24
 
3.12
2.81
 
15-19
 
5.18
5.98
 
10-14
 
3.54
5.31
 
5-9
 
5.39
4.33
 
0-4
 
5.97
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Olemps udalerrian 3.254 biztanle zeuden eta 1.591 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 36,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.254biztanle
1.591elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
1.009familia
Udalerria
% 23
% 34
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.009 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (542). Guraso bakarreko 99 familietatik 94etan ama zen guraso bakarra. 571 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 214k seme-alaba bakarra zuten etxean, 177k bi, eta 46k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 369 bikoteetatik 31tan (% 8,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

542
369
99
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean571
Seme-alaba bat214
Bi seme-alaba177
Hiru seme-alaba41
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 3.060 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 31,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,3). 80 urte edo gehiagoko 352 biztanleetatik 212 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 140 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 18
40-54% 15
55-64% 19
65-79% 21
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 70
40-54% 69
55-64% 70
65-79% 69
80 +% 28

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,0 izatezko bikotean eta % 7,9 PACS bidez lotuta). % 21,7 ezkongabeak ziren, % 8,2 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,3
Ezkongabea% 21,7
Izatezko bikotean% 9,0
Alarguna% 8,2
PACS bidez lotuta% 7,9
Dibortziatuta% 7,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,7), erdi-mailako lanbideak (% 22,8), enplegatuak (% 13,3), eskulangileak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,7) Aveyron departamenduko batez bestekoaren (% 37,5) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[9]

Udalerria
% 8
% 23
% 13
% 9
% 39
Aveyron
% 13
% 14
% 13
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.723 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.594 egoitza nagusi ziren, 35 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 94 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.186), eta apartamentuak gutxi ziren (531). Egoitza nagusietatik 1.189 beren jabearen bizilekuak ziren, 388 alokairuan zeuden, 103 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[10]

1.723etxebizitza
1.594egoitza nagusi
1.186etxe
531apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.594
Egoitza nagusia (1.594)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (35)Hutsik (94)

Etxe mota

1.186
531
Etxea (1.186)Apartamentua (531)

Jabetza egoera

1.189
388
Jabeak (1.189)Alokairuan (388)HLM (103)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (501).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik62
1919-194535
1946-1970134
1971-1990499
1991-2005318
2006-2020501

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (716). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (767 etxebizitzatan). 1.348 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 730 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 775tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela30
2 gela182
3 gela276
4 gela390
5 gela edo gehiago716

Berogailu mota

767
506
191
Gas sarea (767)Fuel-olioa (123)Elektrizitatea (506)Gas botila (7)Bestelakoak (191)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.348aparkalekua
730ibilgailu 1
775ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.999 biztanleetatik 1.610 aktibo ziren (% 80,5), horietako 1.507 lanean (% 75,4) eta 103 langabezian (aktiboen % 6,4).

1.99915-64 urteko biztanle
% 80,5aktibo
% 75,4lanean
% 6,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,0
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 61,1
Gizonak% 82,3
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 13,0
BEPC, brebeta% 13,6
CAP-BEP% 9,9
Batxilergoa% 8,2
Goi-mailako +2% 3,9
Goi-mailako +3/4% 2,7
Goi-mailako +5% 1,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

389 ez-aktibotik 130 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,4), 175 erretiraturik zeuden (% 45,0) eta 83 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,3).

Ez-aktiboak

% 33
% 45
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 14
% 37
% 24
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.900 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.507 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.900enplegu udalerrian
% 86,1soldatapeko
% 13,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.120 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.120 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.780 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 133 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 34 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 9 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Olemps udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 500 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat eta botika 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Olemps udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1972ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Rodez-Aveyron », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]