Edukira joan

Ondres

Ondres
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Martin-de-Seignanx
Izen ofizialaOndres
Posta kodea40440
Geografia
Koordenatuak43°33′39″N 1°26′58″W / 43.5608°N 1.4494°W / 43.5608; -1.4494
Mapa
Azalera15,13 km²
Altitudea3 m, 53 m eta 17 m
MugakideakLabenne, Saint-Martin-de-Seignanx eta Tarnose
Demografia
Biztanleria6.533 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.171 (%51,2) (%48,8) 3.023 alt_right
Dentsitatea432 bizt/km²
ondres.fr

Ondres (frantsesez eta ofizialki: Ondres) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.533 biztanle zituen 15,13 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Labenne, Saint-Martin-de-Seignanx eta Tarnose.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OndresOndres
Població amb 11154 habitants (2000)Tarnos (2,5 km)
Població amb 4431 habitants (2000)Labenne (4,2 km)
Població amb 447 habitants (2000)Orx (7,8 km)
Població amb 44498 habitants (2000)Bayonne (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da, 12,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1414 mm-koa da, urtarrilean 13,5 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Anglet udalerrian dago, 12,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1473,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,9 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,7 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.023 gizon, 3.171 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.16
0.30
 
90-94
 
0.73
1.09
 
85-89
 
1.92
1.85
 
80-84
 
2.65
4.20
 
75-79
 
4.57
6.52
 
70-74
 
7.22
6.68
 
65-69
 
6.50
7.01
 
60-64
 
6.21
5.76
 
55-59
 
6.65
10.82
 
50-54
 
7.16
6.75
 
45-49
 
8.99
5.66
 
40-44
 
6.62
6.29
 
35-39
 
5.61
6.62
 
30-34
 
6.59
3.70
 
25-29
 
4.60
5.82
 
20-24
 
2.81
5.72
 
15-19
 
4.42
5.13
 
10-14
 
6.21
5.29
 
5-9
 
5.05
4.80
 
0-4
 
5.33
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ondres udalerrian 6.533 biztanle zeuden eta 3.201 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

6.533biztanle
3.201elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
1.966familia
Udalerria
% 21
% 28
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.966 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (895). Guraso bakarreko 395 familietatik 300etan ama zen guraso bakarra. 1.000 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 495k seme-alaba bakarra zuten etxean, 395k bi, eta 75k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 675 bikoteetatik 70tan (% 10,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

895
675
395
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.000
Seme-alaba bat495
Bi seme-alaba395
Hiru seme-alaba65
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 5.508 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,3).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 18
40-54% 19
55-64% 23
65-79% 28
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 69
40-54% 67
55-64% 70
65-79% 69
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,0 izatezko bikotean eta % 10,5 PACS bidez lotuta). % 24,7 ezkongabeak ziren, % 5,6 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,6
Ezkongabea% 24,7
Izatezko bikotean% 12,0
PACS bidez lotuta% 10,5
Dibortziatuta% 7,7
Alarguna% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,0), enplegatuak (% 17,5), eskulangileak (% 12,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,9) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 9
% 20
% 18
% 12
% 32
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.886 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.200 egoitza nagusi ziren, 476 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 210 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.140), eta apartamentuak gutxi ziren (1.743). Egoitza nagusietatik 1.975 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.177 alokairuan zeuden, 377 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 48 doan lagata.[10]

3.886etxebizitza
3.200egoitza nagusi
2.140etxe
1.743apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.200
476
Egoitza nagusia (3.200)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (476)Hutsik (210)

Etxe mota

2.140
1.743
Etxea (2.140)Apartamentua (1.743)

Jabetza egoera

1.975
1.177
377
Jabeak (1.975)Alokairuan (1.177)HLM (377)Doan lagata (48)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (945).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik83
1919-194559
1946-1970227
1971-1990750
1991-2005623
2006-2020945

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.068). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.419 etxebizitzatan). 2.871 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.638 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.436tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela27
2 gela567
3 gela785
4 gela753
5 gela edo gehiago1.068

Berogailu mota

1.419
1.308
380
Gas sarea (1.419)Fuel-olioa (66)Elektrizitatea (1.308)Gas botila (27)Bestelakoak (380)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.871aparkalekua
1.638ibilgailu 1
1.436ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.056 biztanleetatik 3.197 aktibo ziren (% 78,8), horietako 2.893 lanean (% 71,3) eta 304 langabezian (aktiboen % 9,5).

4.05615-64 urteko biztanle
% 78,8aktibo
% 71,3lanean
% 9,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,2
25-54 urte% 93,7
55-64 urte% 57,9
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 77,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,8
BEPC, brebeta% 13,2
CAP-BEP% 8,8
Batxilergoa% 10,5
Goi-mailako +2% 9,1
Goi-mailako +3/4% 7,1
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

859 ez-aktibotik 302 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,2), 295 erretiraturik zeuden (% 34,3) eta 262 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,5).

Ez-aktiboak

% 35
% 34
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 32
% 27
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 821 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.893 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

821enplegu udalerrian
% 68,2soldatapeko
% 31,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.520 eurokoa zen, eta biztanleen % 8 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.520 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.650 €
% 8,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 186 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 32 zerbitzu enpresak ziren, 34 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 55 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 8 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 7 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak eta 1 altzari denda zen.[13]

2000. urtean Ondres udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 48 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1956ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Biarritz-Pays-Basque », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]