Edukira joan

Rethel

Rethel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Ardenak
Izen ofizialaRethel
Posta kodea08300
Geografia
Koordenatuak49°30′35″N 4°22′03″E / 49.5097°N 4.3675°E / 49.5097; 4.3675
Mapa
Azalera18,58 km²
Altitudea67 m, 146 m eta 96 m
MugakideakAcy-Romance, Barby, Bertoncourt, Biermes, Doux, Sault-lès-Rethel, Sorbon eta Thugny-Trugny
Demografia
Biztanleria7.444 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 4.101 (%55,2) (%44,8) 3.335 alt_right
Dentsitatea401 bizt/km²
villederethel.fr

Rethel Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Champagne-Ardenne eskualdean. Azken erroldaren arabera 7.444 biztanle zituen 18,58 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Acy-Romance, Barby, Bertoncourt, Biermes, Doux, Sault-lès-Rethel, Sorbon eta Thugny-Trugny.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Rethel
Població amb 456 habitants (2000)Acy-Romance (1,9 km)
Població amb 253 habitants (2000)Biermes (3,1 km)
Població amb 208 habitants (2000)Sorbon (3,4 km)
Població amb 140 habitants (2000)Bertoncourt (4,0 km)
Població amb 369 habitants (2000)Barby (4,1 km)
Població amb 68 habitants (2000)Doux (4,7 km)
Població amb 215 habitants (2000)Thugny-Trugny (5,1 km)
Població amb 154 habitants (2000)Arnicourt (5,5 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 4,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 775 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saulces-Champenoises udalerrian dago, 13,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 691,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea4000500060007000800090001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.335 gizon, 4.101 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.15
 
95+
 
0.88
1.26
 
90-94
 
2.44
1.11
 
85-89
 
4.07
2.25
 
80-84
 
3.17
5.34
 
75-79
 
6.22
5.64
 
70-74
 
7.49
5.34
 
65-69
 
6.36
6.90
 
60-64
 
6.24
8.85
 
55-59
 
6.63
6.99
 
50-54
 
6.56
3.81
 
45-49
 
6.51
6.90
 
40-44
 
4.19
5.79
 
35-39
 
5.78
5.28
 
30-34
 
4.32
4.74
 
25-29
 
4.02
5.58
 
20-24
 
3.97
6.33
 
15-19
 
6.29
6.93
 
10-14
 
5.83
6.09
 
5-9
 
6.24
4.77
 
0-4
 
2.78
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Rethel udalerrian 7.283 biztanle zeuden eta 3.799 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,92 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

7.283biztanle
3.799elkarbizitza-unitate
1,92lagun elkarbizitza-unitateko
2.004familia
Udalerria
% 16
% 24
% 12
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.004 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (926). Guraso bakarreko 452 familietatik 389etan ama zen guraso bakarra. 1.038 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 431k seme-alaba bakarra zuten etxean, 350k bi, eta 185k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 625 bikoteetatik 125tan (% 20,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

926
625
452
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.038
Seme-alaba bat431
Bi seme-alaba350
Hiru seme-alaba141
Lau edo gehiago44

15 urte edo gehiago zituzten 6.302 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,0). 80 urte edo gehiagoko 582 biztanleetatik 474 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 108 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 21
40-54% 23
55-64% 35
65-79% 36
80 +% 48
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 61
40-54% 58
55-64% 57
65-79% 58
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 32,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 29,8 ezkongabeak ziren, % 9,9 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 32,9
Ezkongabea% 29,8
Izatezko bikotean% 12,3
Alarguna% 9,9
Dibortziatuta% 9,1
PACS bidez lotuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,0), eskulangileak (% 20,1), enplegatuak (% 16,1), erdi-mailako lanbideak (% 11,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,0) Ardenak departamenduko batez bestekoaren (% 34,7) gainetik dago. 21 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[9]

Udalerria
% 11
% 16
% 20
% 38
Ardenak
% 14
% 16
% 19
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.273 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.804 egoitza nagusi ziren, 77 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 392 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (2.127), etxeak baino gehiago (2.123). Egoitza nagusietatik 1.482 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.224 alokairuan zeuden, 1.197 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 97 doan lagata.[10]

4.273etxebizitza
3.804egoitza nagusi
2.123etxe
2.127apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.804
392
Egoitza nagusia (3.804)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (77)Hutsik (392)

Etxe mota

2.123
2.127
Etxea (2.123)Apartamentua (2.127)

Jabetza egoera

1.482
2.224
1.197
Jabeak (1.482)Alokairuan (2.224)HLM (1.197)Doan lagata (97)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.589).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik93
1919-1945329
1946-19701.589
1971-19901.089
1991-2005359
2006-2020317

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.309). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.043 etxebizitzatan). 2.004 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.997 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 989tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela154
2 gela418
3 gela897
4 gela1.026
5 gela edo gehiago1.309

Berogailu mota

2.043
1.083
311
Gas sarea (2.043)Fuel-olioa (285)Elektrizitatea (1.083)Gas botila (82)Bestelakoak (311)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.004aparkalekua
1.997ibilgailu 1
989ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.339 biztanleetatik 3.249 aktibo ziren (% 74,9), horietako 2.758 lanean (% 63,6) eta 492 langabezian (aktiboen % 15,1).

4.33915-64 urteko biztanle
% 74,9aktibo
% 63,6lanean
% 15,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,2
25-54 urte% 90,2
55-64 urte% 55,5
Gizonak% 78,1
Emakumeak% 71,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,9
BEPC, brebeta% 22,9
CAP-BEP% 18,5
Batxilergoa% 13,3
Goi-mailako +2% 7,2
Goi-mailako +3/4% 7,8
Goi-mailako +5% 4,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 15,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.090 ez-aktibotik 337 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,9), 299 erretiraturik zeuden (% 27,4) eta 453 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,6).

Ez-aktiboak

% 31
% 27
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 26
% 26
% 30
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 4.730 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.758 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

4.730enplegu udalerrian
% 90,4soldatapeko
% 9,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.530 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.500 €
% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,9

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 471 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 13 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 42 eraikuntza enpresak ziren, 132 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 29 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 38 finantziazio enpresak ziren, 19 higiezinen enpresak ziren, 51 zerbitzu enpresak ziren, 67 administrazio publikoko enpresak ziren eta 29 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 107 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 8 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 autoeskolak, 4 igeltseroak, 8 margolariak, 10 zurginak, 10 iturginak, 5 argiketariak, 14 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 15 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 74 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 7 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 6 liburu dendak, 15 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 5 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen, 4 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Rethel udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 882 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 4 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Rethel udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 580 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 447 eta lizeo teknologikoetan 414.

  1. Estazioko erregistroak 2004ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saulces-Champenoises », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]