Edukira joan

Sondernach

Wikipedia, Entziklopedia askea
Sondernach
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiColmareko barrutia
Kantonamenducanton of Munster
Izen ofizialaSondernach
Posta kodea68380
Geografia
Koordenatuak47°59′50″N 7°04′26″E / 47.9972°N 7.0739°E / 47.9972; 7.0739
Mapa
Azalera24,72 km²
Altitudea497 m, 1.324 m eta 898 m
MugakideakLinthal, Luttenbach-près-Munster, Breitenbach-Haut-Rhin, Mittlach, Muhlbach-sur-Munster eta Metzeral
Demografia
Biztanleria590 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 270 (%45,4) (%54,6) 325 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
sondernach.fr

Sondernach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 590 biztanle zituen 24,72 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Linthal, Luttenbach-près-Munster, Breitenbach-Haut-Rhin, Mittlach, Muhlbach-sur-Munster eta Metzeral.

Mapa
Sondernach eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SondernachSondernach
Població amb 1096 habitants (2000)Metzeral (1,3 km)
Població amb 314 habitants (2000)Mittlach (3,2 km)
Població amb 617 habitants (2000)Linthal (6,2 km)
Població amb 490 habitants (2000)Wasserbourg (6,4 km)
Població amb 1398 habitants (2000)Stosswihr (6,5 km)
Població amb 916 habitants (2000)Gunsbach (6,8 km)
Població amb 4990 habitants (2000)Munster (6,8 km)
Població amb 343 habitants (2000)Hohrod (7,3 km)
Població amb 1165 habitants (2000)Soultzeren (7,5 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,9 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1700 mm-koa da, urtarrilean 13,7 euri-egun eta uztailean 10,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Munster_(Rhin_Garaia) udalerrian dago, 6,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1053,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,3 °C-koa da, 2015ko uztailaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea5006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 325 gizon, 270 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.54
 
85-89
 
1.85
2.77
 
80-84
 
5.19
0.00
 
75-79
 
1.85
5.85
 
70-74
 
1.85
7.38
 
65-69
 
7.04
10.15
 
60-64
 
5.19
7.38
 
55-59
 
15.93
3.08
 
50-54
 
5.19
5.85
 
45-49
 
10.74
5.85
 
40-44
 
8.89
10.46
 
35-39
 
7.41
3.08
 
30-34
 
7.04
3.08
 
25-29
 
5.19
1.54
 
20-24
 
3.70
9.23
 
15-19
 
1.85
4.62
 
10-14
 
3.70
9.23
 
5-9
 
3.70
8.92
 
0-4
 
3.70
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sondernach udalerrian 590 biztanle zeuden eta 259 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,28 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 42,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

590biztanle
259elkarbizitza-unitate
2,28lagun elkarbizitza-unitateko
192familia
Udalerria
% 22
% 42
% 26
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 192 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (110). Guraso bakarreko 24 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 115 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 34k seme-alaba bakarra zuten etxean, 29k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

110
58
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean115
Seme-alaba bat34
Bi seme-alaba29
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 512 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 13
40-54% 12
55-64% 15
65-79% 14
80 +% 32
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 72
40-54% 77
55-64% 79
65-79% 80
80 +% 62

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 55,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,8 izatezko bikotean eta % 7,2 PACS bidez lotuta). % 17,6 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 4,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 55,3
Ezkongabea% 17,6
Izatezko bikotean% 9,8
PACS bidez lotuta% 7,2
Alarguna% 5,5
Dibortziatuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 23,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,5), erretiratuak (% 20,5), enplegatuak (% 14,7). Talde nagusia (eskulangileak, % 23,9) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 18,4) gainetik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 9,3).[9]

Udalerria
% 9
% 9
% 20
% 15
% 24
% 20
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 449 etxebizitza zeuden. Horietatik 269 egoitza nagusi ziren, 149 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 31 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (351), eta apartamentuak gutxi ziren (98). Egoitza nagusietatik 233 beren jabearen bizilekuak ziren, 28 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[10]

449etxebizitza
269egoitza nagusi
351etxe
98apartamentu

Etxebizitza multzoa

269
149
Egoitza nagusia (269)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (149)Hutsik (31)

Etxe mota

351
98
Etxea (351)Apartamentua (98)

Jabetza egoera

233
28
Jabeak (233)Alokairuan (28)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919-1945 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (96).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik16
1919-194596
1946-197034
1971-199059
1991-200540
2006-202024

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (161). 172 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 241 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 115 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 142tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela12
3 gela31
4 gela62
5 gela edo gehiago161

Berogailu mota

71
172
Gas sarea (1)Fuel-olioa (71)Elektrizitatea (20)Gas botila (5)Bestelakoak (172)

Aparkalekua eta ibilgailuak

241aparkalekua
115ibilgailu 1
142ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 366 biztanleetatik 276 aktibo ziren (% 75,4), horietako 257 lanean (% 70,2) eta 19 langabezian (aktiboen % 6,9).

36615-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 70,2lanean
% 6,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,9
25-54 urte% 94,2
55-64 urte% 53,8
Gizonak% 75,4
Emakumeak% 75,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 11,3
Goi-mailako +2% 2,5
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 6,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

90 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,6), 38 erretiraturik zeuden (% 42,2) eta 29 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,2).

Ez-aktiboak

% 26
% 42
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 10
% 26
% 23
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 75 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 257 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

75enplegu udalerrian
% 65,3soldatapeko
% 34,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.740 eurokoa zen.

25.740 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 4 zurginak eta 5 jatetxeak.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.[13]

2000. urtean Sondernach udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 511 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Munster_sapc », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sondernach&oldid=11320425"(e)tik eskuratuta