Tarare (Rodano)

Tarare
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Rodano
Izen ofiziala	Tarare
Posta kodea	69170
Geografia
Koordenatuak	45°53′46″N 4°25′59″E
Azalera	13,99 km²
Altitudea	359 m, 727 m eta 503 m
Mugakideak	Valsonne, Joux, Les Sauvages, Saint-Clément-sur-Valsonne, Saint-Forgeux, Saint-Marcel-l'Éclairé eta Vindry-sur-Turdine
Demografia
Biztanleria	10.893 (2023ko urtarrilaren 1a)
5.663 (%52)   (%48) 5.235
Dentsitatea	779 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuak	Herrenberg
ville-tarare.fr

Tarare Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 10.893 biztanle zituen 13,99 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Valsonne, Joux, Les Sauvages, Saint-Clément-sur-Valsonne, Saint-Forgeux, Saint-Marcel-l'Éclairé eta Vindry-sur-Turdine.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Tarare

Saint-Marcel-l'Éclairé (2,3 km)

Saint-Clément-sur-Valsonne (3,5 km)

Saint-Loup (4,2 km)

Dareizé (4,4 km)

Pontcharra-sur-Turdine (4,7 km)

Joux (5,0 km)

Saint-Forgeux (5,1 km)

Les Sauvages (5,7 km)

Valsonne (5,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 826 mm-koa da, urtarrilean 1 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Les_Sauvages_(Rodano) udalerrian dago, 5,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 941,6 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 12an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 5.235 gizon, 5.663 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.10   95+   0.92 0.80   90-94   2.47 2.25   85-89   3.58 1.74   80-84   3.13 3.50   75-79   4.47 5.50   70-74   5.02 6.02   65-69   6.64 6.34   60-64   6.27 6.00   55-59   6.46 6.70   50-54   5.35 7.97   45-49   6.76 5.85   40-44   5.72 5.23   35-39   5.86 4.91   30-34   4.33 3.92   25-29   3.85 5.85   20-24   5.83 6.80   15-19   6.67 7.30   10-14   6.11 7.56   5-9   5.24 5.67   0-4   5.32
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	38	35	31	14	8	34	44	13	−31	−35	−42	−28	−63	−29	−42	−23	−33	−33
Jaiotzak	166	165	150	140	142	167	176	155	136	134	126	135	113	126	110	115	105	110
Heriotzak	128	130	119	126	134	133	132	142	167	169	168	163	176	155	152	138	138	143

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Tarare udalerrian 10.531 biztanle zeuden eta 4.940 elkarbizitza unitate, hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).

10.531biztanle

4.940elkarbizitza-unitate

2,13lagun elkarbizitza-unitateko

2.744familia

Udalerria

% 23

% 21

% 11

% 43

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.744 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.123). Guraso bakarreko 570 familietatik 480etan ama zen guraso bakarra. 1.205 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 637k seme-alaba bakarra zuten etxean, 526k bi, eta 377k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.123 bikoteetatik 112tan (% 10,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

1.051

1.123

570

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.205

Seme-alaba bat637

Bi seme-alaba526

Hiru seme-alaba255

Lau edo gehiago122

15 urte edo gehiago zituzten 8.860 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 42,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,9). 80 urte edo gehiagoko 784 biztanleetatik 608 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 176 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 10

25-39% 18

40-54% 18

55-64% 27

65-79% 37

80 +% 42

Bikotean bizi da

15-24% 14

25-39% 60

40-54% 63

55-64% 64

65-79% 52

80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,3 izatezko bikotean eta % 2,9 PACS bidez lotuta). % 31,3 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.

Ezkonduta% 38,5

Ezkongabea% 31,3

Izatezko bikotean% 10,3

Alarguna% 9,1

Dibortziatuta% 7,9

PACS bidez lotuta% 2,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,8), eskulangileak (% 20,5), enplegatuak (% 16,7), erdi-mailako lanbideak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,8) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 18 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).

Udalerria

% 13

% 17

% 21

% 33

Rodano

% 20

% 17

% 15

% 11

% 25

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	1.116	% 22,6
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	1.051	% 21,3
Guraso bakarrekoak	562	% 11,4
Kide bakarrekoak	2.134	% 43,2
Bestelakoak	77	% 1,6
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	1.051	% 38,3
Seme-alabadun bikoteak	1.123	% 40,9
Guraso bakarrekoak	570	% 20,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	1.205	% 43,9
Seme-alaba bat	637	% 23,2
Bi seme-alaba	526	% 19,2
Hiru seme-alaba	255	% 9,3
Lau seme-alaba edo gehiago	122	% 4,4
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	3.412	% 38,5
Izatezko bikotean	911	% 10,3
PACS bidez lotuta	260	% 2,9
Ezkongabea	2.772	% 31,3
Alarguna	804	% 9,1
Dibortziatuta	701	% 7,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	18	% 0,4
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	232	% 4,7
Goi-mailako langileak	332	% 6,7
Erdi-mailako lanbideak	639	% 12,9
Enplegatuak	826	% 16,7
Eskulangileak	1.014	% 20,5
Erretiratuak	1.620	% 32,8
Bestelakoak	258	% 5,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.737 etxebizitza zeuden. Horietatik 4.932 egoitza nagusi ziren, 61 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 744 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (4.157), etxeak baino gehiago (1.458). Egoitza nagusietatik 1.763 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.089 alokairuan zeuden, 1.516 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 79 doan lagata.

5.737etxebizitza

4.932egoitza nagusi

1.458etxe

4.157apartamentu

Etxebizitza multzoa

4.932

744

Egoitza nagusia (4.932)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (61)Hutsik (744)

Etxe mota

1.458

4.157

Etxea (1.458)Apartamentua (4.157)

Jabetza egoera

1.763

3.089

1.516

Jabeak (1.763)Alokairuan (3.089)HLM (1.516)Doan lagata (79)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.324).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik805

1919-1945602

1946-19701.324

1971-19901.158

1991-2005467

2006-2020518

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (1.425). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.242 etxebizitzatan). 2.243 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.533 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.308tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela167

2 gela696

3 gela1.425

4 gela1.280

5 gela edo gehiago1.365

Berogailu mota

3.242

1.251

Gas sarea (3.242)Fuel-olioa (177)Elektrizitatea (1.251)Gas botila (21)Bestelakoak (241)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.243aparkalekua

2.533ibilgailu 1

1.308ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	4.932	% 86,0
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	61	% 1,1
Hutsik	744	% 13,0
Etxe mota
Etxeak	1.458	% 25,4
Apartamentuak	4.157	% 72,5
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	167	% 3,4
2 gela	696	% 14,1
3 gela	1.425	% 28,9
4 gela	1.280	% 26,0
5 gela edo gehiago	1.365	% 27,7
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	805	% 16,3
1919-1945	602	% 12,2
1946-1970	1.324	% 26,8
1971-1990	1.158	% 23,5
1991-2005	467	% 9,5
2006-2020	518	% 10,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.763	% 35,7
Alokairuan	3.089	% 62,6
HLM	1.516	% 30,7
Doan lagata	79	% 1,6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	3.242	% 65,7
Fuel-olioa	177	% 3,6
Elektrizitatea	1.251	% 25,4
Gas botila	21	% 0,4
Bestelakoak	241	% 4,9
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	2.243	% 45,5
Ibilgailu bat	2.533	% 51,4
Bi ibilgailu edo gehiago	1.308	% 26,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 6.351 biztanleetatik 4.717 aktibo ziren (% 74,3), horietako 4.074 lanean (% 64,1) eta 643 langabezian (aktiboen % 13,6).

6.35115-64 urteko biztanle

% 74,3aktibo

% 64,1lanean

% 13,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,4

25-54 urte% 87,6

55-64 urte% 60,6

Gizonak% 77,2

Emakumeak% 71,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,1

BEPC, brebeta% 20,4

CAP-BEP% 13,7

Batxilergoa% 12,9

Goi-mailako +2% 9,2

Goi-mailako +3/4% 7,7

Goi-mailako +5% 6,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.634 ez-aktibotik 581 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,6), 345 erretiraturik zeuden (% 21,1) eta 708 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,3).

Ez-aktiboak

% 36

% 21

% 43

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 11

% 24

% 29

% 30

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.753 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.074 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

5.753enplegu udalerrian

% 88,4soldatapeko

% 11,6ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.310 eurokoa zen, eta biztanleen % 22 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.310 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.500 €

% 22,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,3

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 23,2

18-29 urte% 20,2

30-39 urte% 14,3

40-49 urte% 15,5

50-64 urte% 12,9

65-74 urte% 10,4

75 urte eta gehiago% 8,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 4,7

Errentariak% 30,0

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 77,5

Pentsio/erretiroak% 22,4

Ondarea, bestelakoak% 13,3

Gizarte-prestazioak% 4,8

Zuzeneko zergak−% 18,0

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,6, ez-soldatapekoen errenta % 4,4, langabezia-sariak % 2,5.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 652 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 23 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 56 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 69 eraikuntza enpresak ziren, 178 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 44 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 39 finantziazio enpresak ziren, 27 higiezinen enpresak ziren, 71 zerbitzu enpresak ziren, 72 administrazio publikoko enpresak ziren eta 40 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 167 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 12 banku bulegoak, 4 funerariak, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 7 igeltseroak, 16 margolariak, 11 zurginak, 15 iturginak, 9 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 16 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 31 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 4 apaindegiak.

2009an zeuden 84 establezimendu komertzialetatik, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 120 m² baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 10 harategiak, 5 liburu dendak, 19 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 3 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 4 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.

2000. urtean Tarare udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 155 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Tarare udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.340 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.098 eta lizeo teknologikoetan 248.

Tarare udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q683037
• Multimedia: Tarare / Q683037