Edukira joan

Tulsa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Tulsa
Tulsa
Ameriketako Estatu Batuetako hiria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Oklahoma
County of OklahomaTulsa konderria
AlkateaMonroe Nichols
Izen ofizialaTulsa
Jatorrizko izenaTulsa
Posta kodea74101, 74102, 74103 eta 74104
FIPS kodea40-75000
Geografia
Koordenatuak36°06′N 95°54′W / 36.1°N 95.9°W / 36.1; -95.9
Mapa
Azalera520,790642 km²
Altitudea223 m
Demografia
Biztanleria413.066 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea793 bizt/km²
Etxebizitzak163.368
Informazio gehigarria
Sorrera1836
Telefono aurrizkia539, 918
Hiri senidetuakTiberiade, Amiens, Kaohsiung, Celle, Beihai, Utsunomiya, Zelenograd eta San Luis Potosí

Tulsa Ameriketako Estatu Batuetako Oklahoma estatuko bigarren hiririk handiena, Arkansas ibaiaren ondoan kokatzen da. 2008an 385.635 biztanle inguru zituen hiriak eta 916.079 biztanle bere metropolitar eremuak. Lau konderri ezberdinen artean kokatzen da.

Oklahomako petrolio-arroaren erdian dago eta Estatu Batuetako petroliogunerik garrantzitsuena da; 800 petrolio enpresatatik gora daude. Nekazaritzako gaiak merkaturatzeko gunea da. Industria-arloko jarduera nagusiak hauek dira: eraikuntza mekanikoak (automobilak, aeronautikarako materiala), kimika-olak, ehungintza eta elikagaiak, zink eta berun-olak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 413.066 biztanle zeuden. Batez besteko adina 35,8 urtekoa zen ( Oklahomako mapa), 34,7 urtekoa gizonezkoen artean eta 36,9 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 23,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 15,3 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 95,5 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 93,0 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea0100.000200.000300.000400.000500.000189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 201.814 gizon, 211.252 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.43
 
85+
 
2.45
1.37
 
80-84
 
2.03
2.32
 
75-79
 
2.86
3.63
 
70-74
 
4.26
4.92
 
65-69
 
5.35
5.64
 
60-64
 
6.16
5.82
 
55-59
 
5.92
5.55
 
50-54
 
5.41
5.72
 
45-49
 
5.57
6.16
 
40-44
 
5.98
7.02
 
35-39
 
6.68
7.71
 
30-34
 
7.20
7.97
 
25-29
 
7.72
7.44
 
20-24
 
7.26
6.83
 
15-19
 
6.39
6.91
 
10-14
 
6.43
6.80
 
5-9
 
6.19
6.78
 
0-4
 
6.15
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 413.066 biztanle zeuden. Herritarren % 19,1 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 60,0 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 48,5[oh 2]; % 18,1 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 14,6; % 4,2 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,4; % 11,3 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 9,1; % 5,7 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,6; % 0,3 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,5 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4.[oh 3][4]

Arraza/etnia Oklahomako mapa
Etnizitatea
2000
92,8 %
7,2 %
2010
85,9 %
14,1 %
2020
80,9 %
19,1 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
70,1 %
15,5 %
2010
67,4 %
18,2 %
2020
60,0 %
18,1 %
11,3 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 54,9 estatu berean jaiotakoak, % 31,5 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 12,3 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 30,6 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 69,4 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 65,2, biztanleria osoaren % 8,1); ondoren Asian (% 20,5, % 2,5), Europan (% 6,3, % 0,8), Afrikan (% 5,7, % 0,7), Ozeanian (% 1,3, % 0,2) eta Ipar Amerikan (% 0,9, % 0,1).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria Oklahomako mapa
Jaioterria
54,9 %
31,5 %
12,3 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
30,6 %
69,4 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
65,2 %
20,5 %
6,3 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ozeania Ipar Amerika

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 191.364 etxebizitza zeuden, horietatik % 89,7 okupatuta eta % 10,3 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 49,9 jabeek okupatutakoak ziren eta % 50,1 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 171.638 etxegune zeuden guztira, horietatik % 57,0 familia-etxeguneak ziren eta % 43,0 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 63,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 36,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 82,3 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 17,7 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 10.319 pertsona (biztanleria osoaren % 2,5); horietatik 1.234 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 4.320 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]

191.364etxebizitza
171.638okupatuak
10.319talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Oklahomako mapa

85.688
85.950
19.726
Jabetzan (85.688) Alokairuan (85.950) Hutsik (19.726)

Etxegune motak

62.262
25.543
60.829
13.050
Ezkondutako bikotea (62.262) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (9.954) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (25.543) Bakarrik bizi (60.829) Beste norbaitekin (13.050)

Talde-bizilekuetako biztanleria

1.234
4.320
4.765
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (1.234) Unibertsitateko egoitzak (4.320) Beste (4.765)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 87,6k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 33,6k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 12,6k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 59.838 $ zen ( Oklahomako mapa), eta familiena, 77.374 $. Per capita errenta 38.030 $ zen. Biztanleriaren % 18,7 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 7,7k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 8,4k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

59.838 $etxegunearen errenta mediana
77.374 $familiaren errenta mediana
38.030 $biztanleko errenta
% 18,7pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,7
% 8,4
% 9,9
% 11,7
% 8,1
% 6,4
% 8,4
< 10.000 $ — % 7,7 (13.301) 10.000-14.999 $ — % 4,1 (7.048) 15.000-19.999 $ — % 3,6 (6.215) 20.000-24.999 $ — % 3,7 (6.419) 25.000-29.999 $ — % 4,7 (8.200) 30.000-34.999 $ — % 5,0 (8.632) 35.000-39.999 $ — % 4,2 (7.273) 40.000-44.999 $ — % 4,5 (7.794) 45.000-49.999 $ — % 4,2 (7.282) 50.000-59.999 $ — % 8,4 (14.513) 60.000-74.999 $ — % 9,9 (17.202) 75.000-99.999 $ — % 11,7 (20.210) 100.000-124.999 $ — % 8,1 (13.997) 125.000-149.999 $ — % 5,3 (9.238) 150.000-199.999 $ — % 6,4 (11.140) ≥ 200.000 $ — % 8,4 (14.445)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Tulsako nazioarteko aireportua, 1981-2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 28 32 37 39 38 42 45 46 43 37 32 27 46
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9 12 17 22 26 31 34 34 29 23 16 10 21.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -2 -0 5 10 15 20 23 22 17 11 5 -1 10.4
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -27 -26 -19 -6 0 9 11 9 2 -9 -12 -22 -27
Pilatutako prezipitazioa (mm) 42 47 84 96 149 120 85 74 108 100 71 63 1038
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 6.0 6.6 8.7 8.5 10.5 9.8 6.4 6.6 8.0 7.9 6.8 7.0 92.8
Elur egunak (≥ 0.1 in) 2.0 1.4 0.6 0 0 0 0 0 0 0 0.3 1.6 5.9
Eguzki orduak 176.7 172.3 220.1 243.0 266.6 294.0 334.8 303.8 234.0 220.1 162.0 161.2 2788.6
Iturria: [11]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tulsa ondorengo hiriekin senidetuta dago:

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. ↑ http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=tsa NOAA

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Hiriaren ikuspegia
Geografia
Ameriketako Estatu Batuak
 Artikulu hau Ameriketako Estatu Batuetako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Tulsa&oldid=11789762"(e)tik eskuratuta