Tuzaguet

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 214 gizon, 206 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Tuzaguet
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Pirinio Garaiak
Barruti	Banhèras de Bigòrra barrutia
Kantonamendu	canton of Saint-Laurent-de-Neste
Izen ofiziala	Tuzaguet
Posta kodea	65150
Geografia
Koordenatuak	43°04′37″N 0°26′26″E / 43.0769°N 0.4406°E
Azalera	7,72 km²
Altitudea	540 m, 480 m, 574 m eta 527 m
Mugakideak	Cantaous, Anères, Bizous, Escala, Montoussé eta Saint-Laurent-de-Neste
Demografia
Biztanleria	440 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	57 bizt/km²

Tusaguèth (okzitanieraz Tusaguèth, frantsesez eta ofizialki: Tuzaguet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 440 biztanle zituen 7,7 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cantaous, Anères, Bizous, Escala, Montoussé eta Saint-Laurent-de-Neste.

Mapa — Tuzaguet eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Tuzaguet

Bizous (1,2 km)

Montoussé (2,3 km)

Anères (2,5 km)

Cantaous (2,6 km)

Escala (2,8 km)

Hautaget (3,0 km)

Montsérié (3,2 km)

Saint-Laurent-de-Neste (3,6 km)

La Barthe-de-Neste (3,8 km)

Nestier (3,9 km)

Pinas (4,0 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 943 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lanamesa udalerrian dago, 4,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1219,8 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,2 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	4	−1	−1	0	−8	−1	−6	−3	−7	1	−3	3	−6	−1	−2	−1	−2	−1
Jaiotzak	5	5	2	2	2	2	2	2	2	3	1	7	2	4	6	3	2	3
Heriotzak	1	6	3	2	10	3	8	5	9	2	4	4	8	5	8	4	4	4

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Tuzaguet udalerrian 438 biztanle zeuden eta 231 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[9]

438biztanle

231elkarbizitza-unitate

1,90lagun elkarbizitza-unitateko

144familia

Udalerria

% 16

% 29

% 15

% 40

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 144 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (67). Guraso bakarreko 38 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 96 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

67

38

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,7), eskulangileak (% 14,7), enplegatuak (% 14,7), goi-mailako langileak (% 10,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,7) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.^[9]

Udalerria

% 8

% 10

% 15

% 38

Pirinio Garaiak

% 13

% 17

% 12

% 38

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	38	% 16,5
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	67	% 29,0
Guraso bakarrekoak	34	% 14,7
Kide bakarrekoak	92	% 39,8
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	67	% 46,5
Seme-alabadun bikoteak	38	% 26,4
Guraso bakarrekoak	38	% 26,4
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	96	% 66,7
Seme-alaba bat	29	% 20,1
Bi seme-alaba	19	% 13,2
Hiru seme-alaba	0	% 0,0
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	167	% 42,5
Izatezko bikotean	39	% 9,9
PACS bidez lotuta	47	% 12,0
Ezkongabea	82	% 20,9
Alarguna	34	% 8,7
Dibortziatuta	24	% 6,1
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	19	% 8,2
Goi-mailako langileak	24	% 10,4
Erdi-mailako lanbideak	24	% 10,4
Enplegatuak	34	% 14,7
Eskulangileak	34	% 14,7
Erretiratuak	87	% 37,7
Bestelakoak	10	% 4,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 293 etxebizitza zeuden. Horietatik 226 egoitza nagusi ziren, 45 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (287), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 194 beren jabearen bizilekuak ziren, 30 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.^[10]

293etxebizitza

226egoitza nagusi

287etxe

7apartamentu

Etxebizitza multzoa

226

45

Egoitza nagusia (226)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (45)Hutsik (23)

Etxe mota

287

Etxea (287)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

194

30

Jabeak (194)Alokairuan (30)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (64).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik64

1919-194512

1946-197031

1971-199045

1991-200536

2006-202027

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (133). 135 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 201 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 96 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 123tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela4

3 gela22

4 gela68

5 gela edo gehiago133

Berogailu mota

18

58

135

Fuel-olioa (18)Elektrizitatea (58)Gas botila (14)Bestelakoak (135)

Aparkalekua eta ibilgailuak

201aparkalekua

96ibilgailu 1

123ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	226	% 77,1
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	45	% 15,4
Hutsik	23	% 7,8
Etxe mota
Etxeak	287	% 98,0
Apartamentuak	7	% 2,4
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	4	% 1,8
3 gela	22	% 9,7
4 gela	68	% 30,1
5 gela edo gehiago	133	% 58,8
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	64	% 28,3
1919-1945	12	% 5,3
1946-1970	31	% 13,7
1971-1990	45	% 19,9
1991-2005	36	% 15,9
2006-2020	27	% 11,9
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	194	% 85,8
Alokairuan	30	% 13,3
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	2	% 0,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	18	% 8,0
Elektrizitatea	58	% 25,7
Gas botila	14	% 6,2
Bestelakoak	135	% 59,7
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	201	% 88,9
Ibilgailu bat	96	% 42,5
Bi ibilgailu edo gehiago	123	% 54,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 252 biztanleetatik 192 aktibo ziren (% 76,2), horietako 182 lanean (% 72,2) eta 10 langabezian (aktiboen % 5,2).

25215-64 urteko biztanle

% 76,2aktibo

% 72,2lanean

% 5,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,4

25-54 urte% 93,1

55-64 urte% 63,5

Gizonak% 76,3

Emakumeak% 77,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 40,0

BEPC, brebeta% 11,1

CAP-BEP% 4,2

Batxilergoa% 8,1

Goi-mailako +2% 0,0

Goi-mailako +3/4% 2,6

Goi-mailako +5% 11,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

59 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,6), 24 erretiraturik zeuden (% 40,7) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,7).

Ez-aktiboak

% 36

% 41

% 24

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 8

% 11

% 32

% 17

% 29

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 33 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 182 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

33enplegu udalerrian

% 39,4soldatapeko

% 60,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.470 eurokoa zen.

26.470 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 24,0

18-29 urte% 20,2

30-39 urte% 17,3

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 14,7

65-74 urte% 11,6

75 urte eta gehiago% 11,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,9

Errentariak% 32,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 60,6

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 10,6

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 13,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,4.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.^[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m² baino gutxiagoko denda bat zen.^[13]

2000. urtean Tuzaguet udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 352 hektarea erabiltzen.^[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1970ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lannemezan », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q1324230
Multimedia: Tuzaguet / Q1324230

[6] Estazioko erregistroak 1970ko azaroaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[14] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM65258001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lannemezan », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[15] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[16] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[17] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[18] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[oh 4]

[11]

[12]

[13]

[14]