Edukira joan

Ébreuil

Ébreuil
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiMontluçoneko barrutia
Kantonamenducanton of Ébreuil
Izen ofizialaÉbreuil
Posta kodea03450
Geografia
Koordenatuak46°06′56″N 3°05′12″E / 46.1156°N 3.0867°E / 46.1156; 3.0867
Mapa
Azalera23,22 km²
Altitudea301 m, 545 m eta 389 m
MugakideakBègues, Chouvigny, Gannat, Lalizolle, Saint-Bonnet-de-Rochefort, Sussat, Vicq, Champs eta Saint-Quintin-sur-Sioule
Demografia
Biztanleria1.306 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 648 (%50,5) (%49,5) 635 alt_right
Dentsitatea56 bizt/km²
ville-ebreuil.fr…

Ébreuil Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.306 biztanle zituen 23,22 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bègues, Chouvigny, Gannat, Lalizolle, Saint-Bonnet-de-Rochefort, Sussat, Vicq, Champs eta Saint-Quintin-sur-Sioule.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ÉbreuilÉbreuil
Població amb 321 habitants (2000)Vicq (3,1 km)
Població amb 103 habitants (2000)Sussat (4,4 km)
Població amb 228 habitants (2000)Bègues (5,1 km)
Població amb 195 habitants (2000)Marcillat (5,7 km)
Població amb 42 habitants (2000)Veauce (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 5,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 675 mm-koa da, urtarrilean 9,3 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charmes_(Allier) udalerrian dago, 12,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 675,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 635 gizon, 648 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.20
 
95+
 
1.54
0.79
 
90-94
 
5.40
2.36
 
85-89
 
0.77
3.15
 
80-84
 
3.70
6.93
 
75-79
 
9.72
5.35
 
70-74
 
7.41
10.08
 
65-69
 
8.95
8.50
 
60-64
 
5.25
8.50
 
55-59
 
8.18
6.93
 
50-54
 
9.72
4.72
 
45-49
 
5.40
5.67
 
40-44
 
7.10
6.93
 
35-39
 
1.70
2.36
 
30-34
 
4.63
4.57
 
25-29
 
3.09
6.93
 
20-24
 
1.54
3.31
 
15-19
 
5.40
4.25
 
10-14
 
4.78
4.09
 
5-9
 
4.01
2.36
 
0-4
 
1.70
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ébreuil udalerrian 1.080 biztanle zeuden eta 549 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.080biztanle
549elkarbizitza-unitate
1,97lagun elkarbizitza-unitateko
321familia
Udalerria
% 19
% 34
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 321 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (188). Guraso bakarreko 25 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 208 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 50k seme-alaba bakarra zuten etxean, 52k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[9]

188
107
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean208
Seme-alaba bat50
Bi seme-alaba52
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.130 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 26,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,8). 80 urte edo gehiagoko 150 biztanleetatik 77 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 73 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 10
40-54% 17
55-64% 26
65-79% 23
80 +% 27
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 63
40-54% 65
55-64% 60
65-79% 53
80 +% 25

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,0 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 30,3 ezkongabeak ziren, % 10,8 alargunak eta % 7,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 34,7
Ezkongabea% 30,3
Izatezko bikotean% 11,0
Alarguna% 10,8
Dibortziatuta% 7,6
PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,2), erdi-mailako lanbideak (% 13,7), enplegatuak (% 13,5), goi-mailako langileak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,2) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,6).[9]

Udalerria
% 9
% 12
% 14
% 13
% 12
% 33
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 812 etxebizitza zeuden. Horietatik 544 egoitza nagusi ziren, 96 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 172 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (701), eta apartamentuak gutxi ziren (108). Egoitza nagusietatik 378 beren jabearen bizilekuak ziren, 151 alokairuan zeuden, 21 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 16 doan lagata.[10]

812etxebizitza
544egoitza nagusi
701etxe
108apartamentu

Etxebizitza multzoa

544
96
172
Egoitza nagusia (544)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (96)Hutsik (172)

Etxe mota

701
108
Etxea (701)Apartamentua (108)

Jabetza egoera

378
151
Jabeak (378)Alokairuan (151)HLM (21)Doan lagata (16)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (162).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik162
1919-194575
1946-1970101
1971-1990101
1991-200547
2006-202049

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (275). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (230 etxebizitzatan). 347 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 265 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 224tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela28
3 gela93
4 gela144
5 gela edo gehiago275

Berogailu mota

145
230
155
Gas sarea (2)Fuel-olioa (145)Elektrizitatea (230)Gas botila (13)Bestelakoak (155)

Aparkalekua eta ibilgailuak

347aparkalekua
265ibilgailu 1
224ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 712 biztanleetatik 496 aktibo ziren (% 69,7), horietako 458 lanean (% 64,3) eta 37 langabezian (aktiboen % 7,5).

71215-64 urteko biztanle
% 69,7aktibo
% 64,3lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,2
25-54 urte% 82,7
55-64 urte% 54,1
Gizonak% 70,1
Emakumeak% 69,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 27,8
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 9,4
Batxilergoa% 5,5
Goi-mailako +2% 1,6
Goi-mailako +3/4% 7,4
Goi-mailako +5% 1,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

216 ez-aktibotik 37 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 17,1), 62 erretiraturik zeuden (% 28,7) eta 117 bestelako ez-aktibo ziren (% 54,2).

Ez-aktiboak

% 17
% 29
% 54
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 21
% 20
% 27
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 538 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 458 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

538enplegu udalerrian
% 79,7soldatapeko
% 20,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.550 eurokoa zen.

25.550 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 92 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 4 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 zapata-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Ébreuil udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.974 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1995ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Charmes_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]