Globicephala

Globicephala
	Nome taxon Globicephala melas ; René Primevère Lesson 1828
	Nome taxon Globicephala melas ; René Primevère Lesson 1828
	Instancia de taxon
	Parte de Blackfish (en)
	Categoría taxonómica xénero
	Tipo taxonómico Delphinus globiceps
Clasificación taxonómica
Superreino	Holozoa
Reino	Animalia
Filo	Chordata
Clase	Mammalia
Orde	Artiodactyla
Familia	Delphinidae
Subfamilia	Globicephalinae
Xénero	Globicephala melas ; Lesson, 1828 Globicephala melas
Localización
Freebase
Códigos e identificadores
Freebase
Freebase	/m/020lmy
MeSH	D050686
ITIS	180464
OTT	698443
CoL	4NYQ
EOL	39486
Fontes e ligazóns
	Descrito pola fonte Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron ; Tema: Q24430624 ; Pequeno dicionario enciclopédico de Brockhaus e Efron ; Tema: Q24750446 ; Encyclopædia Britannica ; Tema: 1911 Encyclopædia Britannica/Ca'ing Whale (en)
	Wikidata C:Commons

Globicephala é un xénero de cetáceos odontocetos da familia dos delfínidos catacterizados sobre todo poque o seu melón frontal está moi desenvolvido, o que fai que teñan a cabeza bulbosa, máis pronuciada nos machos adultos,^[1] e ao que alude o nome do xénero, Globicephala, literalmente "os de cabeza en forma de globo", e que en galego coñécense como caldeiróns.^[2]

Son animais sociais que se desprazan frecuentemente en grupos que oscilan entre unha decena e varios centos de individuos.^[1]

Taxonomía

Descrición

O xénero Globicephala foi creado por Lesson en 1828, aparecendo por primeira vez en Compl. Oeuvres Buffon Hist. Nat., 1: 441, tomando como especie tipo a Delphinus globiceps Cuvier, 1812 (= Delphinus melas Traill, 1809).^[3]

Sinonimia

Ao longo do tempo, o xénero foi coñecido polos sinónimos seguintes:^[3]

Cetus Wagler, 1830
Globiceps Flower, 1884
Sphaerocephalus Gray, 1864

Clasificación

O xénero comprende dúas especies,ref name=S>Globicephala Lesson, 1828 no ITIS.</ref> unha delas con dúas subespecies:^[3]

Globicephala macrorhynchus (Gray, 1846) – caldeirón tropical
Globicephala melas (Traill, 1809) – caldeirón propiamente dito, ou caldeirón común.
- Globicephala melas melas – no Atlántico norte.
- Globicephala melas edwardii – no Hemisferio sur.

Nota taxonómica

Segundo van Bree (1971), antigamente a especie denominábase Globicephala melaena, pero segundo o artigo 31b da terceira edición do Código internacional de nomenclatura zoolóxica (1985), da Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, modificouse en melas, como exemplo dun adxectivo grego que non cambia a súa terminación cando se transfire dun xénero no que previamente figuraba a outro posterior (sen modificar, por tanto, a concordancia gramatical entre nome xenérico e específico.^[3]

Estado das poboacións

En 2008, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza cualificou o estado de conservación das poboacións de ambas as especies como "DD" (datos insuficientes).

No caso de Globicephala melas, en primeiro lugar, porque é tratada como unha soa especie, aínda que puidera tratarse de dúas ou máis (do que non hai de momento probas) e, se así fora, algunhas destas poboacións poderían xustificar o seu listado en categorías superiores de risco.^[4]^[5]

As principais ameazas que poderían causar caídas importantes das súas poboacións son actuacións antropoxénicas, como o aumento dos ruídos dos sonares, especielmente dos militares e os empregados nas prospeccións sísmicas, e as captutras accidentais na pesca, especialmente na de luras,^[4] calculándose que podería reducir a súa poboación global nun 30 % ao longo de tres xeracións.^[6]

En canto a Globicephala macrorhynchus, as razóns aducidas pola UICN son as mesmas que para a especie anterior.^[5]

Notas

1 2 Carwardine, M. (1995>), pp. 148-151.
↑ Véxase a 3ª acepción de caldeirón no dicionario da RAG Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine..
1 2 3 4 Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005)
1 2 Taylor, B. L.; Baird, R.; Barlow, J.; Dawson, S. M.; Ford, J.; Mead, J. G.; Notarbartolo di Sciara, G.; Wade, P. & Pitman, R. L. (2008): Globicephala melas na Lista vermella de especies ameazadas da UICN. Versión 2016-1. Consultada o 24 de agosto de 2016.
1 2 Taylor, B. L.; Baird, R.; Barlow, J.; Dawson, S. M.; Ford, J.; Mead, J. G.; Notarbartolo di Sciara, G.; Wade, P. & Pitman, R. L. (2008): Globicephala macrorhynchus na Lista vermella de especies ameazadas da UICN. Versión 2016-1. Consultada o 24 de agosto de 2016.
↑ Taylor, B. L., Chivers, S. J., Larese, J. and Perrin, W. F. (2007): Generation length and percent mature estimates for IUCN assessments of Cetaceans. Southwest Fisheries Science Center.

Véxase tamén

Bibliografía

Carwardine, Mark (1995): Ballenas, delfines y marsopas. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1037-3.
Perrin, William F., Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): Encyclopedia of Marine Mammals. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

Outros artigos

Ligazóns externas

Globicephala na ADW. (en inglés)

[MC-1] 1 2 Carwardine, M. (1995>), pp. 148-151.

[2] Véxase a 3ª acepción de caldeirón no dicionario da RAG Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine..

[MS-3] 1 2 3 4 Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005)

[U1-4] 1 2 Taylor, B. L.; Baird, R.; Barlow, J.; Dawson, S. M.; Ford, J.; Mead, J. G.; Notarbartolo di Sciara, G.; Wade, P. & Pitman, R. L. (2008): Globicephala melas na Lista vermella de especies ameazadas da UICN. Versión 2016-1. Consultada o 24 de agosto de 2016.

[U2-5] 1 2 Taylor, B. L.; Baird, R.; Barlow, J.; Dawson, S. M.; Ford, J.; Mead, J. G.; Notarbartolo di Sciara, G.; Wade, P. & Pitman, R. L. (2008): Globicephala macrorhynchus na Lista vermella de especies ameazadas da UICN. Versión 2016-1. Consultada o 24 de agosto de 2016.

[6] Taylor, B. L., Chivers, S. J., Larese, J. and Perrin, W. F. (2007): Generation length and percent mature estimates for IUCN assessments of Cetaceans. Southwest Fisheries Science Center.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]