Jump to content

Asturaliya

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
(an turo daga Australia)
Asturaliya
Australia (en-au)
Flag of Australia (en) Coat of arms of Australia (en)
Flag of Australia (en) Fassara Coat of arms of Australia (en) Fassara


TakeAdvance Australia Fair (en) Fassara (19 ga Afirilu, 1984)

Kirari«There's NOTHING like Australia» (2010)
Official symbol (en) FassaraAcacia pycnantha (mul) Fassara da opal (en) Fassara
InkiyaThe Land Down Under, Oz, The Lucky Country da Straya
Suna sabodaTerra Australis (en) Fassara
Wuri
Map
 25°S 133°E / 25°S 133°E / -25; 133
Territory claimed by (en) FassaraLua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.

Babban birniKanberra
Yawan mutane
Faɗi27,614,411 (2025)
• Yawan mutane3.59 mazaunan/km²
Home (en) Fassara10,852,208 (2021)
Demonym (en) FassaraLua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Harshen gwamnatiTuranci
Addinino value
Labarin ƙasa
Bangare naMIKTA (mul) Fassara, Australia and New Zealand (en) Fassara, Australasia (en) Fassara da Kasashen common wealth
Yawan fili7,692,024 km²
• Ruwa0.8 %
Awo4,000 km (Amplada) × 3,860 km  (Llargada) default
Coastline (en) Fassara34,000 km
Wuri a ina ko kusa da wace tekuTekun Indiya, South Pacific Ocean (en) Fassara, Great Australian Bight (en) Fassara, Bass Strait (en) Fassara, Tasman Sea (en) Fassara, Coral Sea (en) Fassara, Arafura Sea (en) Fassara da Timor Sea (en) Fassara
Wuri mafi tsayiMawson Peak (en) Fassara (2,745 m)
Wuri mafi ƙasaKati Thanda–Lake Eyre (en) Fassara (−15 m)
Sun raba iyaka da
Bayanan tarihi
MabiyiUnited Kingdom of Great Britain and Ireland
Ƙirƙira1 ga Janairu, 1901
Muhimman sha'ani
Ranakun huta
Tsarin Siyasa
Tsarin gwamnatiDimokuradiyya ta wakilci, constitutional monarchy (en) Fassara da tarayya
Majalisar zartarwaAustralian Government (en) Fassara
Gangar majalisaParliament of Australia (en) Fassara
• monarch of Australia (en) FassaraCharles III (8 Satumba 2022)
• Prime Minister of Australia (en) FassaraAnthony Albanese (mul) Fassara (23 Mayu 2022)
Majalisar shariar ƙoliHigh Court of Australia (en) Fassara
Ikonomi
Nominal GDP (en) Fassara1,757,022,451,653 $ (2024)
Nominal GDP per capita (en) Fassara54,348.23 $ (2019)
Total exports (en) Fassara464,925,000,000 $ (2022)
KuɗiAustralian dollar (en) Fassara
Bayanan Tuntuɓa
Kasancewa a yanki na lokaci
Suna ta yanar gizo.au (mul) Fassara
Tsarin lamba ta kiran tarho+61
Lambar taimakon gaggawa000 (en) Fassara, *#06# da 106 (en) Fassara
Lambar ƙasaAU
Wasu abun

Yanar gizoaustralia.gov.au
Historical map of Australia (1909)
tseran keke a Asturaliya

Ostiraliya (da Turanci: Australia) ƙasa ce da ke nahiyar Oceania wadda ta ƙunshi babban yankin ƙasa na nahiyar, tsibirin Tasmania, da kuma wasu ƙananan tsibirai.[1] Ita ce ƙasa mafi girma a Oceania kuma ta shida a duniya gaba ɗaya.[2]

Mutanen farko da suka zauna a Ostiraliya su ne Aboriginal Australians da kuma Torres Strait Islanders, waɗanda suka rayu a yankin sama da shekaru 60,000.[3] Turawan Turai sun fara isa yankin a ƙarni na 17, amma Birtaniya ce ta fara mallakar ƙasar a shekarar 1788.[4] A ranar 1 Janairu 1901 ne aka haɗa yankuna daban-daban suka zama ƙasa ɗaya mai cin gashin kanta.[5]

Yanayi da ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Ostiraliya na da yanayi iri-iri, daga hamada mai zafi zuwa yankunan da ke da ruwan sama mai yawa a gabas da kudu.[6] Manyan siffofin ƙasa sun haɗa da Great Barrier Reef, wanda shi ne mafi girman reef a duniya, da kuma hamadar Outback.[7]

Tattalin Arziki

[gyara sashe | gyara masomin]

Tattalin arzikin Ostiraliya yana daga cikin mafi ƙarfi a duniya, yana dogara da albarkatun ƙasa kamar zinariya, ƙarafa, da kuma noma.[8] Haka kuma ƙasar na da ci gaba a fannoni kamar ilimi, kiwon lafiya, da fasaha.[9]

Ostiraliya ƙasa ce mai tsarin dimokuraɗiyya inda ake zaɓar shugabanni ta hanyar zaɓe.[10] Tana ƙarƙashin tsarin masarautar Commonwealth realm, inda sarkin Birtaniya ke zama shugaban ƙasa na alama.[11]

Al'adun Ostiraliya sun haɗa da na asali na Aboriginal da kuma tasirin Turai.[12] Wasanni kamar ƙwallon cricket da rugby suna da matuƙar muhimmanci a ƙasar.[13]

Ostiraliya na da ingantaccen tsarin ilimi, tare da manyan jami'o'i da dama kamar University of Sydney da Australian National University.[14]

  1. ↑ Smith, J. (2020). Geography of Australia. Oxford Press.
  2. ↑ World Atlas (2022). Largest Countries by Area.
  3. ↑ Australian Museum (2021). Indigenous History.
  4. ↑ National Archives of Australia (2019).
  5. ↑ Federation of Australia Records (1901).
  6. ↑ Bureau of Meteorology (2022).
  7. ↑ UNESCO (2021). Great Barrier Reef.
  8. ↑ World Bank (2023). Australia Economy.
  9. ↑ IMF Report (2022).
  10. ↑ Australian Government (2021).
  11. ↑ Commonwealth Secretariat (2020).
  12. ↑ Cultural Studies Journal (2021).
  13. ↑ Sports Australia (2022).
  14. ↑ Education Australia (2023).