Jump to content

Makarantar Sunday

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Makarantar Sunday
Bayanai
Ƙaramin ɓangare naeducational institution (en) Fassara, makaranatar addini da Christian educational institution (en) Fassara
Ajin makarantar Lahadi a cocin Pentecostal a Brazil (2017)
Tagar gilashi mai fenti da ke nuna wani Patrician Brother a cikin Makarantar Lahadi a gaban coci

Makarantar Lahadi, wacce aka sani da makarantar Asabar a wasu darikun Kiristoci na Sabatari, cibiya ce ta ilimi ko ayyukan mako-mako a wurin ibada, yawanci a cikin hali na Kirista . Wasu makarantun Lahadi suna da azuzuwan yara, da kuma na manya da tsofaffi.

Azuzuwan makarantun Lahadi galibi suna gaba da hidimar cocin Lahadi kuma ana amfani da su don samar da katifa ga Kiristoci, musamman yara da matasa, da kuma wani lokacin manya. Coci-coci na ƙungiyoyin Kirista da yawa suna da azuzuwan da aka haɗa da cocin da ake amfani da su don wannan dalili. Yawancin azuzuwan makarantun Lahadi suna aiki ne bisa tsarin manhaja, wasu daga cikin masu koyarwa kuma suna bin tsarin katolika . Sau da yawa membobi suna karɓar takaddun shaida da kyaututtuka don shiga, da kuma halarta.

Darussan makarantar Lahadi na iya samar da karin kumallo mai sauƙi. Duk da haka, a ranakun da ake bikin Tsarki yayin ibada, wasu ƙungiyoyin Kirista suna ƙarfafa azumi kafin a karɓi abubuwan Eucharistic.

Tarihin farko

[gyara sashe | gyara masomin]
Makarantar Lahadi, Cibiyar Yaƙi ta Manzanar, 1943. Ansel Adams ne ya ɗauki hoton.

Makarantun Lahadi a Turai sun fara ne da Cocin Katolika Confraternity of Christian Doctrine, wanda babban Bishop Charles Borromeo ya kafa a ƙarni na 16 don koyar da ƙananan yaran Italiya imani. [1]

An fara kafa makarantun Lahadi na Furotesta a ƙarni na 18 a Ingila don samar da ilimi ga yara masu aiki. William King ya fara makarantar Lahadi a shekarar 1751 a Dursley, Gloucestershire. Robert Raikes, editan Gloucester Journal, ya fara irin wannan a Gloucester a shekarar 1781. Ya rubuta wani kasida a cikin mujallarsa, kuma sakamakon haka malamai da yawa sun goyi bayan makarantu, waɗanda ke da nufin koyar da yara karatu, rubutu, rubutu (yin lissafi) da kuma sanin Littafi Mai Tsarki.

An kafa ƙungiyar Makarantar Lahadi ta hannun diakon Baptist William Fox a ranar 7 ga Satumba, 1785 a Cocin Baptist na Prescott Street na Landan. Labarin Raikes ya taɓa shi da labaran da suka shafi matsalolin laifukan matasa. Fasto Thomas Stock da Raikes sun yi rijistar yara ɗari daga shekaru shida zuwa goma sha huɗu. Ƙungiyar ta buga littattafanta kuma ta haɗa kusan makarantun Lahadi 4,000.

A shekara ta 1785, yara 'yan Ingila 250,000 ne ke zuwa makarantar Lahadi. Akwai mutane 5,000 a Manchester kaɗai. Zuwa shekarar 1835, ƙungiyar Makarantar Lahadi ta rarraba littattafan rubutu 91,915, Sabon Alkawari 24,232 da Littafi Mai Tsarki 5,360. Yunkurin makarantar Lahadi ya kasance tsakanin ƙungiyoyi daban-daban. An samar da kuɗaɗen shiga ta hanyar biyan kuɗi, an gina manyan gine-gine waɗanda za su iya ɗaukar nauyin laccoci na jama'a da kuma samar da azuzuwan karatu. Manya za su halarci azuzuwan iri ɗaya da jarirai, kamar yadda aka koya wa kowannensu karatu na asali. A wasu garuruwa, mabiya Methodist sun janye daga babban makarantar Lahadi suka gina nasu. Mabiya Anglican sun kafa makarantun ƙasa waɗanda za su yi aiki a matsayin makarantun Lahadi da makarantun kwana. [2] Waɗannan makarantu su ne ginshiƙai ga tsarin ilimi na ƙasa.

Matsayin ilimi na makarantun Lahadi ya ƙare da Dokar Ilimi ta 1870, wadda ta samar da ilimin firamare na duniya baki ɗaya. A shekarun 1920 sun kuma tallata wasanni, kuma suna gudanar da gasar makarantun Lahadi. Sun zama cibiyoyin zamantakewa suna ɗaukar nauyin wasannin kwaikwayo na 'yan koyo da kuma bukukuwan kade-kade. A shekarun 1960, kalmar makarantar Lahadi na iya nufin ginin kuma ba kasafai ake magana a kai ba game da ayyukan da ke cikinsa. A shekarun 1970 har ma an rushe babbar makarantar Lahadi . Kalmar a yau galibi tana nufin azuzuwan katikis ga yara da manya waɗanda ke faruwa kafin, bayan, ko lokacin hidimar cocin (kodayake, a cikin majami'u da aka haɗa cikin iyali, ana gudanar da makarantar Lahadi koyaushe kafin hidimar ibada domin iyalai su iya halartar hidimar ibada tare). A wasu al'adun Kirista, a wasu azuzuwa, misali a aji na biyu ko na takwas, azuzuwan makarantun Lahadi na iya shirya matasa don yin wani biki kamar Cocin Farko ko Tabbatarwa . Koyarwar ranar Lahadi ta Sabbatarianism, wadda ƙungiyoyin Kirista da yawa ke riƙe da ita, tana ƙarfafa ayyuka kamar halartar makarantar Lahadi, domin tana koyar da cewa ya kamata a sadaukar da ranar Ubangiji gaba ɗaya ga Allah; kamar yadda yara da matasa da yawa ke komawa coci da yamma don ƙungiyar matasa kafin su halarci hidimar ibada ta yamma.

Ci gaba a cikin majami'un Protestant

[gyara sashe | gyara masomin]
Ƙungiyar makarantar Lahadi ta Baptist a Amherstburg, Ontario, c. 1910

Ƙasar Ingila

[gyara sashe | gyara masomin]

An buɗe makarantar Lahadi ta farko ta Furotesta a shekarar 1751 a Cocin St Mary, Nottingham . [3] Hannah Ball ta sake fara aiki da wuri, inda ta kafa makaranta a High Wycombe, Buckinghamshire, a shekarar 1769. [4] Duk da haka, ana yawan cewa wanda ya fara makarantun Lahadi shine Robert Raikes, editan Gloucester Journal, wanda a shekara ta 1781, bayan an turo shi daga William King (wanda ke gudanar da Makarantar Lahadi a Dursley ), ya fahimci buƙatar yara da ke zaune a cikin unguwannin talakawa na Gloucester; buƙatar kuma a hana su ɗaukar laifuka. Ya buɗe makaranta a gidan Misis Meredith, yana gudanar da ita a ranar Lahadi - ranar da yara maza da mata da ke aiki a masana'antu za su iya halarta. Ta hanyar amfani da Littafi Mai Tsarki a matsayin littafin karatunsu, yaran sun koyi karatu da rubutu.

A Ingila a ƙarni na 18, ilimi ya kasance na musamman ga maza marasa kuɗi masu kuɗi kuma ba dole ba ne . Masu kuɗi suna ilmantar da 'ya'yansu a gida, tare da masu kula da yara ko masu koyarwa da aka ɗauka aiki. Masu matsakaicin aji a cikin gari na iya tura 'ya'yansu maza zuwa makarantun nahawu, yayin da aka bar 'ya'ya mata su koyi abin da za su iya daga iyayensu mata ko kuma daga ɗakunan karatu na ubanninsu. Yaran ma'aikatan masana'antu da ma'aikatan gona ba su sami ilimi na yau da kullun ba, kuma galibi suna aiki tare da iyayensu kwana shida a mako, wani lokacin fiye da awanni 13 a rana.

A shekarar 1785, yara sama da 250,000 a faɗin Ingila sun halarci makarantu a ranakun Lahadi. A shekara ta 1784 an buɗe sabbin makarantu da yawa, ciki har da Makarantar Lahadi ta Stockport ta interdenominational, wacce ta ba da kuɗi da gina makaranta ga malamai 5,000 a shekara ta 1805. A ƙarshen ƙarni na 19 an yarda da wannan  a matsayin mafi girma a duniya. Zuwa shekarar 1831, an ruwaito cewa yawan masu zuwa makarantun Lahadi ya karu zuwa miliyan 1.2. [5] [6]

An buɗe makarantar Lahadi ta farko a Landan a Surrey Chapel, Southwark, a ƙarƙashin Rowland Hill . Zuwa shekarar 1831, yara 1,250,000 a Burtaniya, ko kuma kusan kashi 25 cikin 100 na waɗanda suka cancanta, suna zuwa makarantun Lahadi duk mako. Makarantun sun bayar da darussa na asali game da karatu da rubutu tare da koyarwar addini.

A shekara ta 1833, "don haɗa kai da ci gaban aikin ilimin addini tsakanin matasa", ƙungiyar Unitarians ta kafa ƙungiyar Makarantar Lahadi, a matsayin "ƙaramin abokin tarayya" ga ƙungiyar Unitarians ta Burtaniya da ta ƙasashen waje, wanda daga ƙarshe ta kafa ofisoshi a Essex Hall da ke Tsakiyar London .

Aikin makarantun Lahadi a biranen masana'antu ya ƙara samun tagomashi daga " makarantu masu rauni " (tallafin agaji ga talakawan masana'antu), kuma daga ƙarshe ta hanyar ilimin da gwamnati ke bayarwa a ƙarƙashin sharuɗɗan Dokar Ilimin Firamare ta 1870 ( 33 & 34 Vict. c. 75). Makarantun Lahadi sun ci gaba tare da irin wannan ci gaban ilimi, kuma sabbin nau'o'i sun bunƙasa, kamar ƙungiyar Makarantun Lahadi ta Socialist, wadda ta fara a Burtaniya a 1886. [1]

  1. ↑ Swezey, James A. (September 2008). "The Sunday School Movement: Studies in the Growth and Decline of Sunday Schools - Edited by Stephen Orchard and John H. Y. Briggs". Religious Studies Review. 34 (3): 216–217. doi:10.1111/j.1748-0922.2008.00301_2.x. ISSN 0319-485X.
  2. ↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "MSS".
  3. ↑ "Nottingham City Centre Church Group » History". Archived from the original on 2008-07-05. Retrieved 2012-04-18.
  4. ↑ "Robert Raikes and the Sunday School Movement". Archived from the original on 2007-10-08. Retrieved 2007-10-26.
  5. ↑ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named "ReferenceA".
  6. ↑ "Full text of "The first fifty years of the Sunday school"". archive.org.