veşartin

Kurmancî

Bilêvkirin

• Deng (Bidlîs):

  guhdar bikeⓘ

  (file)

• Kîtekirin: ve·şar·tin

Lêker

veşartin (gerguhêz)
Rehê dema niha: ve-şêr-
RP. Niha
	ez	vedişêrim
	tu	vedişêrî
	ew	vedişêre
	em, hûn, ew	vedişêrin
Fermanî	Yekjimar	veşêre
	Pirjimar	veşêrin
Rehê dema borî: ve-şart-
RP. Boriya sade
	min	veşart
	te	veşart
	wê/wî	veşart
	me, we, wan	veşart
Formên din: Tewandin:veşartin

Pisîkekê xwe veşartiye.

veşartin gerguhêz (lêkera xwerû)

1. Berşê kirin, ji ber çavan hinda kirin, danîn cihekî wisa ku neyê dîtin, nepenî kirin, nihînî kirin.
   • Ew çiyayî dema xwe veşêrin xwe ûsa vedişêrin ku şeytan jî nikare wan bibîne. — (Çiyayê Agirî, Yaşar Kemal, Weşanxana Çanda Kurdî)
   • Awirên hîvê yên xwe ji şevê vedidizin, yên ku ji şermê rûyê xwe ji şevê vedişêrin, dikin ku şev li sîya xwe bilikume. — (Îrfan Amîda (2018), Şevek Şîzofren, Weşanên Lîs, →ISBN, rûpel 5)
2. Binax kirina miriyan.
   • (...) ma qey nabe ku em wî li vî gundî veşêrin, li bin van darên hênik... — (Dara Hinarê, Yaşar Kemal, Weşanên Nûdem)

Ji wêjeya klasîk

• Çendekê taqet didêrim
  Bim xubar bedrê veşêrim
  Ger ji çehvan ez biwêrim — (Melayê Cizîrî (~1640), Dîwan)

Bi alfabeyên din

• kurdî-erebî: ڤه‌شارتن

Formên alternatîv

• beşartin

Jê

• veşarî
• veşartî
• veşartok
• veşartokanê
• veşêr
• veşêrî

Etîmolojî

ve- + şartin, ji proto-hindûewropî *ḱel- (“veşartin”), proto-hindûewropî *ser-; hevreha avestayî ser- (penageh, stargeh), pehlewî û partî s'rw'r (“kum, zirx”), hewramî ئەۋەشارای (eweşaray), soranî û kurdiya başûrî شاردنەوە (şardnewe) û حه‌شار (heşar), sanskrîtî şárman, rusî шлем (şlêm), latînî celare, îrlendiya kevn celim, almaniya bilind a kevn helan, almanî Helm, îngilîzî helmet, gotî huljan... Şêweya beşartin ew rûdava bi tenê ye di kurdî da kû ve- keftiye -be-. Netêkildarî zazakî wedardene, ewa yeksanî we- (“hil-”) +‎ dardene (“dêran, girtin, pê hebûn”) anku hilgirtin; nê bandora kurmancî veşartin lê hebûye.

Çavkanî

• Cheung, Johnny (2007), Etymological Dictionary of the Iranian Verb [Ferhenga Etîmolojiyê ya Fiîlên Îranî] (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series [Leiden Seriya Ferhengên Etîmolojiya Hindûewropî]; 2) (bi îngilîzî), Leiden, Boston: Brill, →ISBN, rûpelên 335-6 (ku herdu peyvên soranî, ya hewramî û yên din dide lê ya kurmancî ji bîr kiriye)

Bi zaravayên din

• Soranî: şardinewe
• Zazakî: wedardene → diq, wedaritene, wedardiş, wedaritiş

Werger

• Albanî: fsheh → sq
• Almanî: verbergen → de, verdecken → de, verheimlichen → de, verstecken → de, unsichtbar machen
• Altayiya başûrî: јажырар (ǰažïrar)
• Aragonî: amagar
• Aramiya nû ya asûrî: ܛܲܫܹܐ (ṭašē)
• Aromanî: ascundu, acoapir
• Asamî: লুকা (luka), লুকুৱা (lukua)
• Astûrî: esconder
• Azerî: gizləmək, gizlətmək → az, danmaq
• Baskî: ezkutatu
• Başkîrî: йәшереү (yäšerew)
• Belarusî: хава́ць împf (xavácʹ), схава́ць pf (sxavácʹ), скрыва́ць împf (skryvácʹ), скры́ць pf (skrýcʹ), уто́йваць împf (utójvacʹ), таі́ць împf (taícʹ), утаі́ць pf (utaícʹ)
• Bengalî: লুকানো → bn (lukano)
• Bulgarî: кри́я → bg împf (kríja), скрива́м → bg împf (skrivám), скри́я pf (skríja)
• Burmayî: ဝှက် → my (hwak), ပုန်း → my (pun:), လျှို → my (hlyui), ကွယ် → my (kwai)
• Çekî: schovávat → cs împf, schovat → cs pf, skrývat → cs împf, skrýt → cs pf, ukrývat împf, ukrýt → cs pf
• Çînî:

  Kantonî: 收埋 (sau¹ maai⁴)

  Mandarînî: 藏 → zh (cáng), 韞 / 韫 → zh (yùn)

• Dalmatî: ascondro
• Danmarkî: gemme → da, skjule → da
• Endonezyayî: menyembunyikan → id, sembunyi → id
• Erebî: أَخْفَى (ʔaḵfā)

  Erebiya misrî: خفى (ḵaffā), خبى (ḵabbā)

• Ermenî: թաքցնել → hy (tʻakʻcʻnel)
• Esperantoyî: kaŝi
• Estonî: peitma, varjama
• Farisî: پنهان کردن → fa (panhân kardan), نهفتن → fa (nahoftan)
• Ferî: fjala
• Fînî: piilottaa → fi, kätkeä → fi; jemmata → fi
• Fransî: cacher → fr, dissimuler → fr, masquer → fr
• Friyolî: platâ, rimplatâ, scuindi
• Gaelîka skotî: falaich, ceil
• Galîsî: agochar → gl, enceleirar → gl, alapar, acoubar, deservar, socobar, acouchar, cachar, esconder → gl
• Gurcî: დამალვა (damalva), მალვა (malva), დაფარვა (daparva)
• Hindî: छिपान (chipān), छुपाना → hi (chupānā), छिपाना → hi (chipānā), लुकाना → hi (lukānā)
• Holendî: versteken → nl, verstoppen → nl, wegstoppen → nl, verbergen → nl
• Îbranî: הִסְתִּיר → he (histír), הֶחְבִּיא (hebikh), העלים (he'elím), חָבָא → he (ḥabbá)
• Îdoyî: celar → io
• Îngilîziya kevn: hȳdan, helan
• Îngilîzî: hide → en
• Îrlendî: cuir i bhfolach, folaigh, ceil
• Îtalî: nascondere → it
• Îzlendî: fela → is
• Japonî: 隠す → ja (かくす, kakusu)
• Javayiya kevn: wuni
• Katalanî: amagar → ca
• Keçwayî: pakay → qu
• Koreyî: 숨기다 → ko (sumgida), 감추다 → ko (gamchuda), 가리다 → ko (garida)
• Latgalî: globuot
• Latînî: cēlō, occulō, abscondō
• Latviyayî: slēpt → lv
• Lîtwanî: slėpti
• Lombardî: scónd
• Luksembûrgî: verstoppen
• Makedonî: крие împf (krie), сокрие pf (sokrie)
• Malayalamî: മറയ്ക്കുക → ml (maṟaykkuka), ഒളിപ്പിക്കുക (oḷippikkuka)
• Malezî: menyembunyikan
• Maltayî: ħeba
• Mançûyî: ᡩᠠᠯᡩᠠᠮᠪᡳ (daldambi)
• Maorî: whakangaro, huna
• Mecarî: rejt → hu, elrejt → hu, elbújtat → hu, dug → hu, eldug → hu
• Misrî: (jmn)
• Mizoyî: thup
• Mongolî:

  Kirîlî: нуух → mn (nuux), далдлах → mn (daldlax)

• Napolîtanî: nasconne
• Nedersaksî:

  Almaniya jêrîn a almanî: versteken, verstoppen

• Norwecî:

  Norweciya bokmålî: gjemme → no, gjømme

  Norweciya nînorskî: gøyme

• Oksîtanî: amagar → oc, escondre → oc
• Oriyayî: ଲୁଚିବା → or (luciba)
• Ozbekî: yashirmoq → uz
• Polonî: chować → pl împf, schować → pl pf, ukrywać → pl împf, ukryć → pl pf, skrywać → pl împf, skryć → pl pf
• Portugalî: esconder → pt
• Puncabî: ਲੁੱਕ (lukka)
• Romancî: zuppar, zuppentar
• Romanyayî: ascunde → ro
• Rusî: пря́тать → ru împf (prjátatʹ), спря́тать → ru pf (sprjátatʹ), скрыва́ть → ru împf (skryvátʹ), скрыть → ru pf (skrytʹ), ута́ивать → ru împf (utáivatʹ), таи́ть → ru împf (taítʹ), утаи́ть → ru pf (utaítʹ), копи́ть → ru împf (kopítʹ), накопи́ть → ru pf (nakopítʹ) '
• Samî:

  Samiya kildînî: пе̄ҋҋтэ (pʹēj̥j̥te)

• Samogîtî: kavuotė
• Sanskrîtî: गूहति (gūhati)
• Sicîlî: ammucciari → scn
• Sirboxirwatî:

  Kirîlî: кри̏ти împf, са̀крити pf

  Latînî: krȉti → sh împf, sàkriti → sh pf

• Skotî: hod
• Slovakî: schovávať împf, schovať pf, skrývať împf, skryť pf
• Slovenî: skrivati împf, skriti → sl pf
• Somalî: qarin
• Spanî: esconder → es, ocultar → es, disimular → es
• Swêdî: gömma → sv, dölja → sv
• Şerpayî: ཡིབ (yib)
• Şîngazîcayî: utsatsaza
• Tacikî: пинҳон кардан (pinhon kardan), руст кардан (rust kardan)
• Tagalogî: itago
• Tamîlî: மறை → ta (maṟai), ஒளி → ta (oḷi)
• Tayî: ปิดบัง → th, ปกปิด → th, ซ่อน → th (sɔ̂ɔn), บัง → th (bang), เก็บงำ → th
• Telûgûyî: దాచు → te (dācu)
• Tetûmî: heli, subar
• Tirkî: saklamak → tr, gizlemek → tr
• Tîbetî: གབ (gab), ཡིབ (yib)
• Tokpisinî: karamapim
• Toxarî B: tuk-
• Urdûyî: چھپانا (chupānā)
• Ûkraynî: хова́ти → uk împf (xováty), схова́ти → uk pf (sxováty), ута́ювати împf (utájuvaty), таї́ти împf (tajíty), утаї́ти pf (utajíty)
• Venîsî: scóndare
• Viyetnamî: giấu → vi
• Weylsî: cuddio → cy
• Ximêrî: លាក់ → km (lĕək), បាំង → km (bang)
• Yidîşî: באַהאַלטן (bahaltn), פֿאַרשטעלן (farshteln), אויסבאַהאַלטן (oysbahaltn)
• Yûnanî: κρύβω → el (krývo)

  Kevn: κρύπτω (krúptō), κεύθω (keúthō)

Ev qismê Wergerê ji malûmatên naveroka vê versiyona madeya hide a Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.

Navdêr

veşartin m

1. berşêkirin, dûrxistina ji ber çavan,
   danîna cihekî wisa ku vedîtin dijwar bibe:

   veşartina tiştan

   veşartina pare û zêran

   veşartina xwe

Tewandin

Tewandina veşartin

Zayenda mê ya binavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	veşartin	veşartin
Îzafe	veşartina	veşartinên
Çemandî	veşartinê	veşartinan
Nîşandera çem.	wê veşartinê	wan veşartinan
Bangkirin	veşartinê	veşartinino
Zayenda mê ya nebinavkirî
Rewş	Yekjimar	Pirjimar
Navkî	veşartinek	veşartinin
Îzafe	veşartineke	veşartinine
Çemandî	veşartinekê	veşartininan

Werger

• Tirkî: saklama → tr, saklayış → tr, gizleme → tr, gizli → tr, defnetme → tr, gömme → tr, hıfz → tr, örtme → tr, peçeleme → tr, gömülü → tr, mahfuz → tr, masun → tr, saklı → tr