Gustave Flaubert

Gustave Flaubert
Flaubert, sekitar 1865–1869
Lahir	(1821-12-12)12 Disember 1821 Hôtel-Dieu de Rouen, Rouen, Kerajaan Perancis
Meninggal dunia	8 Mei 1880(1880-05-08) (umur 58) Croisset, Canteleu, Perancis
Tempat pengebumian	Cimetière monumental de Rouen, Rouen
Pekerjaan	Novelis, penulis prosa
Bahasa	Bahasa Perancis
Warganegara	Perancis
Tempoh	Abad ke-19
Genre	Novel, cerpen, puisi prosa
Pergerakan sastera	Realisme sastera
Karya terkenal	Madame Bovary Salammbô L'Éducation sentimentale La Tentation de saint Antoine Trois Contes Bouvard et Pécuchet
Tandatangan

Gustave Flaubert (12 Disember 1821 – 8 Mei 1880) ialah seorang novelis dan penulis prosa Perancis abad ke-19 yang lazim dikaitkan dengan realisme sastera. Penekanan beliau terhadap ketepatan gaya, pembinaan ayat, penyelidikan dokumentari dan penyemakan manuskrip yang berulang-ulang menjadikannya salah seorang tokoh penting dalam perkembangan novel moden. Bibliothèque nationale de France (BnF) menyifatkan karya Flaubert sebagai pembaharuan terhadap kaedah penceritaan novel dan mencatatkan pengaruhnya terhadap generasi penulis selepas beliau, termasuk Émile Zola dan Guy de Maupassant, serta pengarang abad ke-20.

Flaubert paling dikenali melalui Madame Bovary, novel pertamanya yang diterbitkan pada 1857. Selepas disiarkan secara bersiri pada penghujung 1856, karya itu membawa Flaubert ke mahkamah atas dakwaan berkaitan moral awam, agama dan kesusilaan; beliau dibebaskan pada 7 Februari 1857. Karya utama beliau yang lain termasuk novel sejarah Salammbô (1862), L'Éducation sentimentale (1869), puisi prosa La Tentation de saint Antoine (1874), kumpulan cerpen Trois Contes (1877) dan novel yang tidak sempat diselesaikannya, Bouvard et Pécuchet, yang diterbitkan selepas kematiannya pada 1881.

Sebahagian besar karya zaman kematangan Flaubert ditulis di Croisset, berhampiran Rouen, tempat beliau menetap bersama keluarganya dan kemudian menghabiskan sebahagian besar kehidupan dewasanya. Beliau turut mengembara secara meluas, termasuk ke Mesir, Palestin, Asia Kecil, Yunani dan Itali pada 1849–1851, serta ke Algeria dan Tunisia pada 1858 ketika menjalankan penyelidikan untuk Salammbô. Flaubert meninggal dunia di Croisset pada 8 Mei 1880 ketika masih mengerjakan Bouvard et Pécuchet.

Kehidupan

Keluarga, pendidikan dan karya awal

Flaubert dilahirkan pada 12 Disember 1821 di Hôtel-Dieu de Rouen, tempat bapanya, Achille-Cléophas Flaubert (1784–1846), bertugas sebagai ketua pakar bedah. Ibunya ialah Anne Justine Caroline Fleuriot (1793–1872). Kediaman rasmi keluarga berada di kawasan hospital, sehingga Flaubert membesar dalam persekitaran yang berkait rapat dengan amalan perubatan. Rumah tempat beliau dilahirkan kemudiannya menjadi sebahagian daripada Musée Flaubert et d'Histoire de la médecine di Rouen.

Flaubert mula menulis sejak usia muda. Ketika bersekolah di Rouen, beliau berkenalan dengan Louis Bouilhet pada 1834, yang kemudiannya menjadi salah seorang sahabat dan pembaca terdekat karyanya. Beliau disingkirkan daripada sekolah pada Disember 1839 kerana masalah disiplin dan menduduki peperiksaan baccalauréat ès lettres secara persendirian pada 1840.

Mengikut kehendak keluarganya, Flaubert memulakan pengajian undang-undang di Paris pada 1841, tetapi beliau tidak menunjukkan minat yang mendalam terhadap kerjaya tersebut. Pada Januari 1844 beliau mengalami satu serangan yang digambarkan oleh sumber BnF sebagai crise nerveuse atau krisis saraf. Selepas peristiwa itu beliau meninggalkan pengajian undang-undang dan menumpukan kehidupannya dengan lebih sepenuhnya kepada penulisan.

Potret Flaubert oleh Eugène Giraud, sekitar 1856.

Keluarga Flaubert mula menggunakan rumah desa mereka di Croisset pada musim panas 1844. Tahun 1846 membawa perubahan besar kepada kehidupan keluarga itu: bapanya meninggal dunia pada 15 Januari, manakala adik perempuannya Caroline Hamard meninggal dunia pada 23 Mac selepas melahirkan seorang anak perempuan, Caroline. Selepas kematian bapanya, Flaubert menetap di Croisset bersama ibunya dan anak saudaranya yang masih kecil. Rumah tersebut kemudiannya menjadi pusat kehidupan peribadi dan kegiatan sasteranya selama beberapa dasawarsa.

Croisset dan perjalanan

Croisset terletak di tebing Sungai Seine di kawasan yang kini termasuk dalam komun Canteleu, berhampiran Rouen. Di sinilah Flaubert menulis sebahagian besar karya zaman kematangannya, termasuk Madame Bovary, Salammbô, L'Éducation sentimentale dan Bouvard et Pécuchet. Beliau turut menerima kunjungan sahabat dan penulis seperti Louis Bouilhet, Maxime Du Camp, George Sand dan Ivan Turgenev.

Pavillon Flaubert di Croisset, tinggalan hartanah tempat Flaubert menetap dan menulis sebahagian besar karya zaman kematangannya.

Perjalanan juga menjadi sumber pengalaman dan bahan dokumentari yang penting dalam penulisannya. Flaubert berkenalan dengan Maxime Du Camp pada 1843 dan mengembara bersamanya di Bretagne pada 1847. Pada 29 Oktober 1849, mereka memulakan perjalanan yang lebih panjang ke kawasan yang ketika itu lazim disebut sebagai Timur. Flaubert melawat Mesir, Palestin, Rhodes dan Asia Kecil sebelum pulang ke Perancis pada 1851 melalui Yunani dan Itali. Catatan perjalanan tersebut tidak diterbitkan oleh Flaubert semasa hayatnya; naratif perjalanannya mula diterbitkan selepas kematiannya.

Perjalanan itu bukan sekadar kegiatan peribadi. Apabila menulis Salammbô, Flaubert menggabungkan pembacaan sumber sejarah dengan pemerhatian langsung. Dari April hingga Jun 1858 beliau mengembara di Algeria dan Tunisia, termasuk kawasan bekas kota Carthago, bagi mendapatkan bahan untuk novel sejarahnya. Manuskrip, nota bacaan dan catatan penyelidikan bagi karya itu yang dipelihara oleh BnF menunjukkan keluasan kerja persediaannya.

Madame Bovary dan perbicaraan 1857

Flaubert mula menulis Madame Bovary pada 19 September 1851. Proses penulisannya mengambil masa kira-kira 56 bulan dan selesai pada April 1856. Manuskripnya memperlihatkan penyemakan yang sangat banyak, seiring dengan perhatian Flaubert terhadap susunan ayat, irama dan pilihan perkataan.

Novel tersebut mula disiarkan dalam Revue de Paris dari 1 Oktober hingga 15 Disember 1856 dalam enam bahagian. Beberapa petikan dipotong oleh pihak penerbitan tanpa persetujuan Flaubert. Kandungan novel itu kemudian menjadi subjek pendakwaan. Perbicaraan berlangsung di mahkamah pembetulan Seine pada 29 Januari 1857; pihak pendakwa menuduh karya tersebut melakukan penghinaan terhadap moral awam dan agama serta kesusilaan. Flaubert dibebaskan pada 7 Februari.

Edisi buku Madame Bovary diterbitkan oleh Michel Lévy pada April 1857. Perbicaraan yang mendapat perhatian luas dan penerbitan novel itu menjadikan Flaubert seorang pengarang yang dikenali oleh khalayak sastera. Walaupun karya tersebut sering dikaitkan dengan realisme kerana pemerhatian terperincinya terhadap masyarakat wilayah dan kehidupan sehari-hari, kepentingannya juga terletak pada teknik penceritaan dan penggunaan sudut pandang yang kemudian menjadi ciri penting gaya Flaubert.

Karya zaman kematangan dan tahun-tahun akhir

Selepas Madame Bovary, Flaubert beralih kepada dunia purba dalam Salammbô. Novel itu berlatar Carthago pada abad ke-3 SM ketika Perang Upahan, selepas Perang Punic Pertama. Flaubert menggunakan sumber sejarah serta bahan daripada perjalanannya ke Afrika Utara. Selepas kira-kira lima tahun kerja, beliau menyiapkan novel itu pada April 1862 dan karya tersebut diterbitkan pada November tahun yang sama.

Flaubert kemudian kembali kepada masyarakat Perancis abad ke-19 dalam L'Éducation sentimentale. Novel yang diterbitkan pada 1869 itu mengikuti pengalaman satu generasi yang dikecewakan oleh cita-cita peribadi dan politik. BnF menganggap karya tersebut sebagai suatu pembaharuan yang radikal terhadap beberapa kelaziman bentuk novel pada zamannya. Latar sejarahnya merangkumi pergolakan yang membawa kepada Revolusi 1848, yang Flaubert sendiri pernah saksikan ketika berada di Paris.

Semasa Perang Perancis-Prusia pada musim sejuk 1870, tentera Prusia menduduki sebahagian Normandy dan Flaubert meninggalkan Croisset buat sementara waktu untuk berlindung di Rouen. Ibunya meninggal dunia pada 6 April 1872. Selepas kegagalan pementasan komedinya Le Candidat pada Mac 1874, Flaubert menerbitkan versi akhir La Tentation de saint Antoine pada tahun yang sama. Karya itu mempunyai sejarah penulisan yang panjang, dengan versi-versi terdahulu telah disiapkan jauh sebelum edisi cetak 1874.

Pada 1877 beliau menerbitkan Trois Contes, yang terdiri daripada "Un cœur simple", "La Légende de saint Julien l'Hospitalier" dan "Hérodias". Kumpulan itu merupakan karya naratif terakhir yang diselesaikannya.

Dalam tahun-tahun terakhirnya, Flaubert menumpukan sebahagian besar tenaga kepada Bouvard et Pécuchet, sebuah novel mengenai dua penyalin yang mencuba pelbagai bidang pengetahuan secara berturut-turut. Beliau tidak sempat menyelesaikannya. Flaubert meninggal dunia secara tiba-tiba di Croisset pada 8 Mei 1880 ketika masih mengerjakan novel tersebut. Pengebumiannya di Cimetière monumental de Rouen berlangsung pada 11 Mei 1880. Bouvard et Pécuchet kemudiannya disiarkan selepas kematiannya dan diterbitkan dalam bentuk buku pada 1881.

Karya dan kaedah penulisan

Realisme dan teknik penceritaan

Flaubert lazim ditempatkan dalam sejarah realisme sastera Perancis, tetapi bentuk dan latar karyanya sangat pelbagai. Madame Bovary dan L'Éducation sentimentale memberikan perhatian besar kepada masyarakat Perancis sezamannya, manakala Salammbô ialah novel sejarah berlatar dunia Carthago purba dan La Tentation de saint Antoine ialah puisi prosa yang dibentuk melalui bahan agama, sejarah dan imaginasi.

Salah satu prinsip penting penceritaan Flaubert ialah mengurangkan campur tangan penilaian pengarang secara langsung. Dalam Madame Bovary, beliau menggunakan penceritaan yang membolehkan sikap, khayalan dan prasangka watak tampil tanpa sentiasa disertai ulasan eksplisit daripada pencerita. Antara teknik yang dikaitkan dengan gaya ini ialah gaya tidak langsung bebas, yang mengaburkan sempadan antara suara pencerita dengan pemikiran atau ungkapan watak dan membolehkan sudut pandang berubah tanpa peralihan yang kasar.

Penggunaan teknik tersebut memungkinkan Flaubert mengekalkan jarak antara pengarang dengan wataknya sambil membiarkan bahasa dan pandangan watak mempengaruhi nada penceritaan. Kesannya penting kepada unsur ironi dalam karya seperti Madame Bovary, kerana perbezaan antara cara watak memahami dunia dengan apa yang dapat disimpulkan oleh pembaca tidak semestinya dinyatakan secara terus oleh pencerita.

Penyelidikan dan proses penyemakan

Kabinet kerja Flaubert di Croisset dalam karya Georges-Antoine Rochegrosse, 1874.

Flaubert terkenal dengan proses penulisan yang sangat lambat dan teliti. Manuskrip yang disimpan oleh BnF mengandungi banyak pemotongan, penambahan dan penulisan semula, dan memperlihatkan usaha berterusan untuk mendapatkan bentuk ungkapan yang dianggapnya tepat. BnF telah mendigitalkan sejumlah besar manuskrip tersebut dan menyediakannya melalui Gallica.

Tempoh penulisan Madame Bovary memberikan contoh paling jelas tentang kaedah itu. Walaupun plot asas novel tersebut tidak luar biasa panjang, Flaubert menghabiskan sekitar 56 bulan dari September 1851 hingga April 1856 untuk menyiapkannya. L'Éducation sentimentale juga menjalani proses penulisan yang panjang. Perhatian Flaubert bukan sahaja tertumpu kepada jalan cerita tetapi juga pada susunan ayat, kesan bunyi, pengulangan, peralihan sudut pandang dan hubungan antara bahagian-bahagian teks.

Penyelidikan dokumentari turut menjadi sebahagian daripada kaedahnya. Untuk Salammbô, Flaubert membaca sumber tentang dunia purba, berunding dengan kenalan yang mempunyai pengetahuan khusus dan melakukan perjalanan ke Afrika Utara. Nota perjalanan, bahan bacaan, draf dan manuskrip novel tersebut masih membolehkan proses penciptaannya diteliti secara terperinci. Gabungan penyelidikan dengan penyemakan bahasa yang intensif menjadi ciri berulang dalam karya-karya utamanya.

Surat-menyurat

Walaupun Flaubert meninggalkan sedikit tulisan teori yang disusun secara sistematik, surat-menyuratnya merupakan sumber penting untuk memahami pandangannya tentang kesusasteraan dan proses penulisan. BnF mencatatkan bahawa hampir empat ribu surat Flaubert diketahui, bermula sejak beliau masih muda.

Surat-surat tersebut mendokumentasikan perkembangan karya, pembacaan, perjalanan, persahabatan sastera dan perbahasan Flaubert tentang gaya. Edisi ilmiah utama Correspondance, yang disunting pada mulanya oleh Jean Bruneau dan kemudian oleh Bruneau bersama Yvan Leclerc, diterbitkan oleh Gallimard dalam enam jilid antara 1973 dengan 2007.

Karya utama

Karya Flaubert merangkumi novel kehidupan sezaman, novel sejarah, puisi prosa dan cerpen. Jadual berikut menyenaraikan karya utama yang diterbitkan semasa hayatnya serta Bouvard et Pécuchet, novel terakhirnya yang diterbitkan selepas kematian.

Karya utama Gustave Flaubert

Tahun	Karya	Bentuk	Penerbitan dan konteks
1857	Madame Bovary	Novel	Novel pertama Flaubert yang diterbitkan. Disiarkan dalam Revue de Paris pada 1856 sebelum diterbitkan dalam bentuk buku pada 1857; penerbitannya membawa kepada perbicaraan yang berakhir dengan pembebasan Flaubert pada 7 Februari 1857.
1862	Salammbô	Novel sejarah	Berlatar Carthago pada abad ke-3 SM ketika Perang Upahan. Flaubert melakukan penyelidikan sejarah dan perjalanan ke Algeria serta Tunisia sebelum menyiapkan karya tersebut.
1869	L'Éducation sentimentale	Novel	Menggambarkan pengalaman dan kekecewaan suatu generasi Perancis abad ke-19; BnF menyifatkannya sebagai karya yang memperbaharui secara radikal beberapa kelaziman bentuk novel.
1874	La Tentation de saint Antoine	Puisi prosa	Versi terbitan terakhir bagi projek yang telah dikerjakan Flaubert dalam beberapa bentuk sejak beberapa dasawarsa sebelumnya.
1877	Trois Contes	Kumpulan cerpen	Mengandungi "Un cœur simple", "La Légende de saint Julien l'Hospitalier" dan "Hérodias"; merupakan karya naratif terakhir yang diselesaikan Flaubert.
1881	Bouvard et Pécuchet	Novel	Novel terakhir Flaubert, yang masih belum selesai ketika beliau meninggal dunia pada 1880. Diterbitkan selepas kematiannya, mula-mula secara bersiri dan kemudian dalam bentuk buku pada 1881.

Penerimaan, pengaruh dan warisan

Penerimaan karya Flaubert semasa hayatnya tidak seragam. Madame Bovary segera mendapat perhatian luas, sebahagiannya kerana perbicaraan 1857, sementara karya lain menuntut bentuk pembacaan yang berbeza daripada kelaziman novel sezaman. L'Éducation sentimentale, misalnya, tidak difahami sepenuhnya oleh sebahagian pengkritik semasa penerbitan pertamanya, sedangkan penelitian kemudian menekankan pembaharuan struktur dan teknik penceritaannya.

Dalam sejarah kesusasteraan Perancis, pengaruh Flaubert berkait rapat dengan tuntutannya terhadap bentuk dan gaya. BnF menyifatkannya sebagai salah seorang tokoh yang meletakkan asas bagi novel moden dan mencatatkan bahawa generasi selepasnya, termasuk Émile Zola dan Guy de Maupassant, mengiktirafnya sebagai seorang guru atau pendahulu penting. Pengaruh itu tidak terhad kepada realisme abad ke-19; eksperimennya dengan sudut pandang, gaya tidak langsung bebas, jarak pencerita dan struktur novel terus mendapat perhatian pengarang dan sarjana pada abad ke-20.

Maupassant khususnya mempunyai hubungan rapat dengan Flaubert pada awal kerjaya sasteranya. Dalam lingkungan sastera Paris dan Croisset, Flaubert turut berhubung dengan penulis seperti George Sand, Ivan Turgenev dan golongan Goncourt, menjadikan kediamannya sebahagian daripada rangkaian intelektual sastera Perancis pada zaman tersebut.

Warisan material Flaubert juga masih terpelihara di Rouen dan Croisset. Rumah tempat beliau dilahirkan di bekas Hôtel-Dieu menempatkan Musée Flaubert et d'Histoire de la médecine, manakala Pavillon Flaubert ialah bahagian yang masih wujud daripada hartanah Croisset tempat beliau tinggal dan bekerja. Pavillon itu diserahkan kepada bandar Rouen pada awal abad ke-20 dan kemudiannya dijadikan muzium. Manuskrip, draf, surat dan bahan dokumentari Flaubert pula dipelihara oleh beberapa institusi, termasuk BnF, dan sebahagian besar bahan tersebut kini boleh diteliti dalam bentuk digital melalui Gallica.

Sambutan dua abad kelahiran Flaubert pada 2021 turut melibatkan institusi kebudayaan dan pihak berkuasa di Normandy. Réunion des Musées Métropolitains Rouen Normandie menekankan hubungan Flaubert dengan wilayah itu, reputasi antarabangsanya dan penyebaran karya beliau melalui terjemahan ke pelbagai bahasa.

Pautan luar

• Gustave Flaubert di Les Essentiels, Bibliothèque nationale de France
• Koleksi digital Gustave Flaubert di Gallica