Negeri naungan Britain

Negeri naungan Britain adalah negeri naungan di bawah bidang kuasa kerajaan Britain. Banyak wilayah yang menjadi naungan Britain sudah mempunyai pemerintah tempatan yang mana Pemerintah Britain Raya berunding melalui perjanjian, mengakui status mereka pada masa yang sama menawarkan perlindungan. Oleh itu, kawasan naungan British ditadbir oleh pemerintahan tidak langsung. Dalam kebanyakan kes, pemerintah tempatan, serta rakyat yang diperintah, bukanlah rakyat British. Negeri lindungan Britain mewakili bentuk kekuasaan British yang lebih longgar, di mana pemerintah tempatan mengekalkan kawalan mutlak ke atas hal ehwal dalam negeri dan British menjalankan kawalan ke atas pertahanan dan hal ehwal luar negeri.

Perlaksanaan

Apabila British mengambil alih Cefalonia pada tahun 1809, mereka mengisytiharkan, "Kami membawakan diri kami kepada kamu, Penduduk Cefalonia, bukan sebagai penceroboh, dengan pandangan penaklukan, tetapi sebagai sekutu yang memberikan kepada kamu kelebihan perlindungan Britain." Apabila Britain terus menduduki Kepulauan Ionia selepas perang Napoleon, mereka tidak secara rasmi menggabungkan pulau-pulau itu tetapi menyifatkannya sebagai negeri naungan. Pulau-pulau itu telah dibentuk oleh Perjanjian Paris pada tahun 1815 sebagai Kepulauan Ionia Syarikat merdeka di bawah perlindungan Britain. Begitu juga, Malta adalah negeri naungan British antara penyerahan diri Perancis pada tahun 1800 dan Perjanjian Paris pada tahun 1814.

Negeri-negeri putera India adalah satu lagi contoh pemerintahan tidak langsung semasa zaman Empayar Britain. Begitu juga dengan banyak pegangan Afrika Barat.

Negeri naungan Britain yang lain menyusul. Di Lautan Pasifik, enam belas pulau Gilbert (kini Kiribati) telah diisytiharkan sebagai Negeri Naungan Britain oleh Kapten Davis RN, dari HMS Royalist antara 27 Mei dan 17 Jun 1892. Royalist juga melawat setiap Kepulauan Ellice, dan Kapten Davis diminta oleh penduduk pulau untuk menaikkan bendera Britain, tetapi dia tidak mempunyai arahan untuk mengisytiharkan Kepulauan Ellice sebagai negeri naungan. Sembilan pulau Kumpulan Ellice (kini Tuvalu) telah diisytiharkan sebagai Negeri Naungan British oleh Kapten Gibson RN, dari HMS Curacoa, antara 9 dan 16 Oktober tahun yang sama. Britain menentukan kawasan kepentingannya di Kepulauan Solomon pada Jun 1893, apabila Kapten Gibson RN, dari HMS Curacoa, mengisytiharkan selatan Kepulauan Solomon sebagai Negeri Naungan British dengan pengisytiharan Negeri Naungan Kepulauan Solomon Britain.

Pada tahun 1894, kerajaan Perdana Menteri William Ewart Gladstone secara rasmi mengumumkan bahawa Uganda, di mana perselisihan Muslim dan Kristian telah menarik perhatian antarabangsa, akan menjadi Negeri Naungan British. Pentadbiran Britain menabalkan raja tempatan yang dipilih dengan teliti di bawah program pemerintahan tidak langsung melalui oligarki tempatan, mewujudkan rangkaian perkhidmatan awam yang dikawal oleh Britain. Kebanyakan negeri naungan British dipantau oleh Pesuruhjaya atau Pesuruhjaya Tinggi, di bawah Pejabat Luar Negeri, dan bukannya Gabenor di bawah Pejabat Tanah Jajahan .

Undang-undang Britain membezakan antara negeri naungan dan negara lindungan. Dari segi perlembagaan kedua-duanya mempunyai status yang sama, di mana Britain menyediakan pertahanan terkawal dan hubungan luar. Walau bagaimanapun, negeri naungan mempunyai kerajaan dalaman yang tersendiri, manakala negara lindungan membentuk satu bentuk pemerintahan sendiri dalaman tempatan berdasarkan yang sedia ada.

Orang yang berkaitan dengan bekas negeri naungan British, negara lindungan, wilayah mandat atau wilayah amanah boleh kekal sebagai Orang Lindungan Britain jika mereka tidak memperoleh kewarganegaraan negara itu semasa merdeka.

Negeri naungan Britain terakhir ialah Kepulauan Solomon British, kini Kepulauan Solomon, yang memperoleh kemerdekaan pada tahun 1978; negara lindungan Britain terakhir ialah Brunei, yang memperoleh kemerdekaan penuh pada tahun 1984.

Senarai bekas negeri naungan British

Amerika

• Barbados (1627–1652) (sebagai tanah jajahan milikan di bawah William Courteen, diikuti oleh James Hay I )
• Templat:Country data Pantai Miskito (1638–1860) (di atas negara India Miskito di Amerika Tengah)

Dunia Arab

• Aden Protectorate (1872–1963); precursor state of South Yemen
  • Eastern Protectorate States (mostly in Haudhramaut); later the Protectorate of South Arabia (1963–1967)
    • Kathiri
    • Mahra
    • Qu'aiti
    • Upper Yafa (consisted of five Sheikhdoms: Al-Busi, Al-Dhubi, Hadrami, Maflahi, and Mawsata)
    • Hawra
    • Irqa
  • Western Protectorate States; later the Federation of South Arabia (1959/1962-1967), including Aden Colony
    • Wahidi Sultanates (these included: Balhaf, Azzan, Bir Ali, and Habban)
    • Beihan
    • Dhala and Qutaibi
    • Fadhli
    • Lahej
    • Lower Yafa
    • Audhali
    • Haushabi
    • Upper Aulaqi Sheikhdom
    • Upper Aulaqi Sultanate
    • Lower Aulaqi
    • Alawi
    • Aqrabi
    • Dathina
    • Shaib
• Sultanate of Egypt (1914–1922)
• Anglo-Egyptian Sudan (1899–1956) (condominium with Egypt)

Asia

• Kesultanan Maldives (1887–1965)
• Templat:Country data Kerajaan Sikkim (1861–1947)
• Kerajaan Manipur (1826–1891)
• Pelbagai Negeri Putera Raj British (1845-1947) - Negeri-negeri putera itu lebih rendah statusnya daripada negeri naungan kerana British berhak untuk campur tangan dalam hal-hal dalaman di bawah prinsip British Paramountcy .

Eropah

• British Cyprus (1871–1914) (diletakkan di bawah pentadbiran tentera British 1914–22 kemudian mengisytiharkan tanah jajahan Mahkota 1922–60)
• Kawasan Protektorat Malta (1800–1813); Koloni Mahkota Malta diisytiharkan pada tahun 1813) (de jure sebahagian daripada Kerajaan Sicily tetapi di bawah perlindungan British)
• Pulau-pulau Ionia (1815–1864) (sebuah negara Yunani dan protektorat persekutuan Great Britain antara 1815 dan 1864)

Afrika Sub-Sahara

• Templat:Country data Barotseland Protectorate (1900–1964)
• Bechuanaland Protectorate (1885–1966)
• Templat:Country data British Somaliland (1884–1960)
• East Africa Protectorate (1895–1920)
• Gambia Colony and Protectorate* (1894–1965)
• Kenya Protectorate* (1920–1963)
• Nigeria* (1914-1960)
• Northern Nigeria Protectorate (1900–1914)
• Northern Rhodesia (1924–1964)
• Northern Territories of the Gold Coast (British protectorate) (1901–1957)
• Nyasaland Protectorate (1893–1964) ( British Central Africa Protectorate until 1907)
• Sierra Leone Protectorate* (1896–1961)
• Southern Nigeria Protectorate (1900–1914)
• Swaziland (1903–1968)
• Uganda Protectorate (1894–1962)
• Walvis Bay (1878–1884)
• Templat:Country data Sultanate of Zanzibar (1890–1963)

* negeri naungan yang wujud bersama koloni dengan nama yang sama

Oceania

• Templat:Country data Territory of Papua (1884–1888)
• British Solomon Islands (1893–1978)
• Cook Islands (1888–1901)
• Templat:Country data Gilbert and Ellice Islands (1892–1916)
• Niue (1900–1901)
• Tokelau (1877–1947)

Senarai bekas negeri yang dilindungi British

Sebagai negara yang dilindungi, negeri-negeri berikut tidak pernah secara rasmi menjadi sebahagian daripada Empayar British dan mengekalkan kawalan hampir keseluruhan ke atas hal ehwal dalam negeri; bagaimanapun, British mengawal dasar luar mereka. Status mereka jarang diiklankan semasa ia berkuat kuasa, ia menjadi jelas hanya selepas ia ditarik balik.

• Templat:Country data Emirate of Afghanistan (1879–1919)
• Brunei (1888–1984)
• Bhutan (1910–1947)
• Emirate of Nejd (1915-1921)
• Sultanate of Nejd (1921-1926)
• Kingdom of Hejaz and Nejd (1926-1927)
• Templat:Country data Kingdom of Nepal (1816–1923)
• Templat:Country data Kingdom of Egypt (1922–1936)
• Federation of Malaya (1948–1957)
  • Federated Malay States (1895–1946)
    • Negeri Sembilan (1888–1895)
      • Sungai Ujong (1874–1888)
      • Jelebu (1886–1895)
    • Pahang (1888–1895)
    • Perak (1874–1895)
    • Selangor (1874–1895)
  • Unfederated Malay States (1904/09–1946)
    • Johor (1914–1946)
      • Johor Muar (1897–1909)
    • Kedah (1909–1946)
    • Kelantan (1909–1946)
    • Perlis (1909–1946)
    • Terengganu (1919–1946)
• Tonga (1900–1970)
• British Residency of the Persian Gulf (1822–1971); headquarters based at Bushehr, Persia
  • Persia (1919–1921)
  • Bahrain (1783–1971)
  • Sheikhdom of Kuwait (1899–1961)
  • Qatar (1916–1971)
  • Templat:Country data Trucial States; precursor state of the UAE (1820–1971)
    • Abu Dhabi (1820–1971)
    • Ajman (1820–1971)
    • Dubai (1835–1971)
    • Fujairah (1952–1971)
    • Ras Al Khaimah (1820–1971)
    • Sharjah (1820–1971)
      • Kalba (1936–1951)
    • Umm al-Qaiwain (1820–1971)
  • Templat:Country data Muscat and Oman (1892–1951) (informal)
• Kingdom of Sarawak

(1888–1946)

• North Borneo (1888–1946)
• Sultanate of Maldives (1948-1965)
• Swaziland (1967–1968)

Bibliografi

• Onley, James (March 2009), "The Raj Reconsidered: British India's Informal Empire and Spheres of Influence in Asia and Africa" (PDF), Asian Affairs, 11 (1), diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 9 October 2022