Leidingwater
.jpg)
Leidingwater is water dat via buisleidingen wordt getransporteerd. Om dit transport mogelijk te maken wordt leidingwater onder druk gehouden. Deze druk kan worden opgewekt met watertorens of met pompen. De watertoevoer wordt gereguleerd met kranen, vandaar dat leidingwater ook wel kraanwater wordt genoemd. In Vlaanderen spreekt men ook soms van 'drinkwater', 'kraantjeswater' en 'stadswater'. Het antoniem van leidingwater en kraanwater is flessenwater.
Voor de drinkwatervoorziening wordt er leidingwater geproduceerd en geleverd. Daarvoor is heel wat infrastructuur nodig. Behalve waterproductiecentra en waterleidingen zijn ook pompen, watertorens, reservoirs, verbruiksmeters, ... nodig.
Vlaanderen
[bewerken | brontekst bewerken]Het grootste deel van de geschiedenis van de Vlaamse watervoorziening gaat terug tot de 17de en 18de eeuw, toen tyfus en cholera in Vlaanderen vele doden eisten. De waterkwaliteit was beperkt door de toenemende industrialisering, de stijgende vervuiling van put- en rivierwater en gebrekkige hygiëne. Er kwamen maatregelen om epidemieën en veeziekten te voorkomen. De noodzaak en verantwoordelijkheden voor een openbare drinkwatervoorziening werden eind 1700 opgenomen in de wetgeving.
De Vlaamse overheid omschrijft drinkwater of kraanwater als 'water bestemd voor menselijke consumptie en geleverd door een van de Vlaamse waterbedrijven. Het moet veilig en gezond zijn en voldoen aan de kwaliteitseisen ter hoogte van het tappunt waar het gebruikt wordt (bijvoorbeeld keukenkraan).'[1]
De Vlaamse waterbedrijven voeren sinds 2019, vanuit de vakfederatie AquaFlanders, gezamenlijk publiekscampagnes rond kraanwater. Samen bouwen ze het merk 'kraanwater' en de oproep #ikdrinkkraanwater uit.[2]
Nederland
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Geschiedenis van leidingwater in Nederland voor het hoofdartikel over dit onderwerp.De eerste waterleiding in Nederland werd in 1853 aangelegd om duinwater naar Amsterdam te transporteren.
De Nederlandse Waterleidingwet geeft een beperkte definitie van leidingwater: 'Leidingwater is water, bestemd om te drinken, te koken, voedsel te bereiden of andere huishoudelijke doeleinden, dat door een waterleidingbedrijf of een collectieve watervoorziening aan derden ter beschikking wordt gesteld.'
Kwaliteitseisen
[bewerken | brontekst bewerken]Kraanwater is een van de strengst gecontroleerde voedingsmiddelen in Europa. Europese regelgeving moet ervoor zorgen dat water dat voor menselijke consumptie bestemd is veilig geconsumeerd kan worden. De Kaderrichtlijn Water en Drinkwaterrichtlijn zijn daarbij de belangrijkste wetgevende instrumenten.[3]
Soorten leidingwater
[bewerken | brontekst bewerken]In de Nederlandse norm voor leidingwaterinstallaties (NEN 1006)
- Drinkwater: bij de meeste eindgebruikers is dit het enige water dat via leidingen wordt gedistribueerd. Daarom wordt de term leidingwater of kraanwater vaak als synoniem van drinkwater gebruikt, zeker wanneer men onderscheid wil maken met drinkwater uit flessen (mineraalwater).
- Warm tapwater (verwarmd drinkwater)
- Huishoudwater
Leidingwater wordt geclassificeerd als huishoudwater wanneer het niet voldoet aan de kwaliteitseisen voor drinkwater. Dit water mag in woninginstallaties alleen gebruikt worden voor toiletspoeling, de wasmachine of het besproeien van de tuin.
Omdat deze waters verschillende eigenschappen hebben dient er voor iedere soort water een eigen leidingnetwerk te zijn, volledig gescheiden van andere waterleidingnetwerken.
Daarnaast zijn er andere soorten water die door leidingen worden getransporteerd maar die over het algemeen niet worden aangeduid als leidingwater. Voorbeelden zijn: cv-water, koelwater, druppelirrigatiewater, regenwater, industriewater, demiwater.
- ↑ Water. vmm.vlaanderen.be. Geraadpleegd op 2 juni 2026.
- ↑ #ikdrinkkraanwater. Kraanwater. Geraadpleegd op 2 juni 2026.
- ↑ Waterbescherming en -beheer | Infopagina's over de Europese Unie | Europees Parlement. www.europarl.europa.eu (31 oktober 2025). Geraadpleegd op 2 juni 2026.
