Staatkunde
Staatkunde is de wetenschap die onderzoekt en doceert hoe een staat in theorie kan worden ingericht en bestuurd, hoe dat in de praktijk historisch ging en tegenwoordig gaat, en hoe erover wordt en werd nagedacht. Centraal staan daarbij de:
- beginselen van staatsinrichting en bestuur,
- legitimiteit van het bestuur,
- toepassing van beginselen en regels in de praktijk, en de
- praktische bekwaamheid tot het regeren of besturen van een staatkundige eenheid.
De wetenschap staat op zichzelf en kan als zodanig worden ondergebracht binnen de sociale wetenschappen en de rechtsgeleerdheid, maar wordt ook beschouwd als discipline binnen de politicologie of het staatsrecht.
Onderwerpen
[bewerken | brontekst bewerken]Onderwerpen die aan de orde komen in de staatkunde zijn onder meer:
- verschillende typen van staatsbestel (staatsvormen)
- geschiedenis van de theorieën en de praktijk
- opvattingen, stromingen en ideologieën
- formele structuur (juridische benadering)
- feitelijk functioneren (politicologische benadering)
- legitimiteit
- macht(en) en gezag
- functies van staatkunde binnen een maatschappij
- constitutioneel recht
- monopolies, met name het alleenrecht op gebruik van geweld en op belastingheffing
- formele wetgeving versus gewoonterecht
- parlementaire stelsels
- staatsorganisaties
- totstandkoming, uitvoer en handhaving van wetgeving
- organisatie van de rechtspraak
- besluitvorming
- bestuurlijk apparaat
- juridisch instrumentarium van de overheid
- participatie van burgers, organisaties, belangengroepen en bedrijven
- soevereiniteit
- grondrechten
- territorium
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- De Staat - een werk van de oud-Griekse wijsgeer Plato
- Sociaal Contract - concept uit de politieke filosofie
Bronnen, noten en/of referenties
- J.P van Deth en P.A. Schuszler, Nederlandse staatkunde - Een elementaire inleiding, Coutinho (1990)
