iris

Niet te verwarren met: Iris

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  iris    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈirɪs / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• iris

Woordherkomst en -opbouw

• eponiem via Latijn Iris van Oudgrieks Ἶρις (Iris), in de Griekse mythologie de vrouwelijke boodschapper van de goden en de verpersoonlijking van de regenboog
  • [1]: vanwege de vele kleuren die dit orgaan kan hebben
  • [2]: via Frans iris, in de betekenis van ‘plantengeslacht’ aangetroffen vanaf 1608

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	iris	irissen
verkleinwoord	irisje	irisjes

Zelfstandig naamwoord

de iris v / m

1. (anatomie) orgaan in het oog van vele organismen, waaronder de mens, dat als een diafragma werkt en de hoeveelheid tot het oog toegelaten licht regelt

   ▸ Haar ogen zijn hol van vermoeidheid, maar er brandt nog vuur in haar irissen.

   ▸ Ik had graag nog een paar keer zijn blauwe irissen willen zien.

2. (bloemplanten) benaming voor planten uit het geslacht Iris  met een opvallende, vaak blauwe of gele bloem

Synoniemen

• [1] regenboogvlies
• [2] lis

Afgeleide begrippen

• iridectomie, iriscopie, irisdiafragma, irisdiagnostiek, irisherkenning, irisscan

Vertalingen

    1. orgaan in het oog van vele organismen   

Duits: Iris (de) v Engels: iris (en)

Frans: iris (fr) m Spaans: iris (es) m

    2. benaming voor planten uit het geslacht Iris   

Duits: Iris (de) v, Schwertlilien (de) v Engels: iris (en)

Frans: iris (fr) m Spaans: lirio (es) m

Gangbaarheid

• Het woord iris staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "iris" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Engels

Zelfstandig naamwoord

iris

1. (anatomie) regenboogvlies

Frans

Uitspraak

• Geluid:  iris    (hulp, bestand)
• IPA: /iʁis/

enkelvoud		meervoud
zonder lidwoord	met lidwoord	zonder lidwoord	met lidwoord
iris	l'iris	iris	les iris

Zelfstandig naamwoord

iris m

1. (anatomie) iris [1], regenboogvlies
2. (bloemplanten) Iris  iris [2]

Hyponiemen

• iris jaune, iris des marais

Afgeleide begrippen

• iriser

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

ojo

Spaans

enkelvoud	meervoud
iris	irises

Zelfstandig naamwoord

iris m

1. (anatomie) regenboogvlies