Przejdź do zawartości

Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(przekierowano z „Centre Georges Pompidou”)
Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou
Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou
Ilustracja
Widok na gmach główny ze wzgórza Montmartre
Państwo

 Francja

Region

 Île-de-France

Miejscowość

Paryż

Adres

Place Georges-Pompidou
75004 Paryż, Francja

Styl architektoniczny

postmodernizm, high-tech

Architekt

Renzo Piano, Richard Rogers i Gianfranco Franchini

Wysokość całkowita

45,5 m

Wysokość do dachu

42 m

Kondygnacje

7 pięter

Powierzchnia użytkowa

103,305 m²

Rozpoczęcie budowy

1972

Ukończenie budowy

1977

Ważniejsze przebudowy

od października 1996 do stycznia 2000
od 2025 (planowane ponowne otwarcie w 2030)

Położenie na mapie Paryża
Mapa konturowa Paryża, w centrum znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou”
Położenie na mapie Francji
Mapa konturowa Francji, u góry znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou”
Położenie na mapie Île-de-France
Mapa konturowa Île-de-France, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou”
Ziemia48°51′38″N 2°21′08″E/48,860556 2,352222
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou[1] (fr. Centre national d'art et de culture Georges-Pompidou; nazwa skrócona Centre Pompidou, także Centre Beaubourg) – budynek położony w paryskiej dzielnicy Beaubourg, w którym mieści się muzeum sztuki współczesnej (Musée National d’Art Moderne) oraz główna biblioteka publiczna stolicy Francji (Bibliothèque publique d’information).

Historia

[edytuj | edytuj kod]

W 1969 nowo wybrany prezydent Francji, Georges Pompidou, podjął decyzję utworzenia centrum kulturalnego na miejscu zwanym Plateau Beaubourg. Ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny, w którym zwyciężył postmodernistyczny projekt Renzo Piano i Richarda Rogersa. Budowę rozpoczęto w 1972, a w 1977 otwarcia Centrum dokonał Valéry Giscard d’Estaing.

W muzeum odbywają się cyklicznie wystawy rangi światowej. W 1983 muzeum zaprezentowało wystawę „Presences Polonaises”[2] na temat historii awangardowej sztuki polskiej. Pokazano dzieła Andrzeja Wajdy, Witkacego a także unikaty takie jak film Calling Mr. Smith (1943)[3] autorstwa Stefana Themersona, będący jednym z pierwszych na świecie antynazistowskich i antywojennych filmów przedstawiających kłamstwa i zbrodnie nazistowskich Niemiec i dokumentujący ich ofiary. Prezentacja filmu brytyjskiej i światowej opinii publicznej w czasie II wojny światowej zbiegła się w czasie z dramatyczną misją polskiego dyplomaty Jana Karskiego.

Od 2012 do 2017 przed budynkiem była prezentowana rzeźba Horizontal autorstwa Alexandra Caldera[4]. Rzeźba miała ponad 7,6 metra wysokości i przedstawiała figury geometryczne.

Remont 2025–2030

[edytuj | edytuj kod]

22 września 2025 roku Centre Pompidou zostało zamknięte dla zwiedzających w związku z remontem generalnym. Jego zakończenie i ponowne otwarcie zaplanowano na 2030 rok[5][6]. Stała kolekcja była dostępna dla zwiedzających po raz ostatni wiosną 2025 roku, po czym rozpoczęto demontaż i wywóz dzieł[5]. Prace, prowadzone przez pracownie Moreau Kusunoki (część kulturalna) i AIA Life Designers (część techniczna) we współpracy z Frida Escobedo Studio, obejmują m.in. usunięcie azbestu z elewacji, zabezpieczenie konstrukcji przed korozją, modernizację zabezpieczeń przeciwpożarowych, poprawę dostępności oraz modernizację energetyczną, która ma zmniejszyć zużycie energii o około 40%[6][7]. Koszt przedsięwzięcia szacowany jest na około 460 mln euro, z czego 280 mln pochodzi z budżetu państwa[7][5]. W czasie zamknięcia kolekcja i program muzeum prezentowane są w instytucjach partnerskich w ramach programu „Constellation”[6]. Zewnętrzna konstrukcja budynku ma zostać zachowana, natomiast wnętrza zostaną gruntownie przebudowane[5].

Konstrukcja

[edytuj | edytuj kod]

Centrum zostało zbudowane przez firmę Vinci w latach 1972-1977[8]. Konstrukcja budynku kosztowała 993 miliony nowych franków[8]. Przebudowa budynku odbywała się od października 1996 do stycznia 2000 i kosztowała 576 milionów franków[9]. Za oba projekty odpowiedzialny był inżynier Peter Rice, znany z konstrukcji dźwigarów staliwnych Gerberette(inne języki)[10].

Forma budynku

[edytuj | edytuj kod]

Ogólna struktura budynku jest oryginalnym pomysłem Piano i Rogersa, lecz silnie inspirowanym przez teoretyczny projekt Fun palace – idealnej przestrzeni widowiskowo-wystawienniczej, stworzony przez Cedrika Price’a. W 1973 Piano i Rogers zbudowali futurystyczny biurowiec włoskiej firmy meblowej B&B w Novedrate, który stał się prototypem Centrum Pompidou[11]. Budynek zajmuje powierzchnię placu. Wszystkie instalacje zostały wyprowadzone na zewnątrz i pomalowane na różne kolory, z których każdy odpowiada innej funkcji[12]. Niebieski to układ klimatyzacyjny, żółty – instalacje elektryczne, czerwony – urządzenia odpowiedzialne za bezpieczeństwo, a zielony to wodociągi. Daje to wiele możliwości aranżacji i podziału przestrzeni wewnątrz budynku. Trzy najwyższe piętra budowli zajmuje Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Budynek jest wyposażony w ogólnodostępny taras widokowy z kawiarnią na płaskim dachu umożliwiającym podziwianie panoramy Paryża[13].

W pobliżu znajduje się kolorowa Fontanna Strawińskiego zaprojektowana przez Niki de Saint Phalle i Jeana Tinguely z grupy Nouveau Réalisme utworzonej w Paryżu w 1960 r.[14]

Filie

[edytuj | edytuj kod]

Filie muzeum znajdują się w Metzu (Francja)[15], w Maladze (Hiszpania)[16][17], w Brukseli (Belgia)[18] oraz w Szanghaju (Chińska Republika Ludowa)[19]. W przyszłości muzeum planuje również ekspansję do Meksyku[20][21] i Brazylii[21].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Narodowe Centrum Sztuki i Kultury im. Georges’a Pompidou, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-07-31].
  2. ↑ https://www.centrepompidou.fr/media/document/b2/a7/b2a70a3c55cf499bcfc64124053da36b/normal.pdf
  3. ↑ L'œuvre Calling Mr Smith – Centre Pompidou, www.centrepompidou.fr [zarchiwizowane 2018-02-01] (fr.).
  4. ↑ Calder Horizontal [online], archive.wikiwix.com [dostęp 2019-11-22].
  5. 1 2 3 4 Paris landmark Pompidou Centre closes for major renovation until 2030 [online], France 24, 22 września 2025 [dostęp 2026-06-13] (ang.).
  6. 1 2 3 2025–2030, Centre Pompidou is transforming itself! [online], Centre Pompidou [dostęp 2026-06-13] (ang.).
  7. 1 2 Paris's Centre Pompidou closes for five-year renovation [online], Artsy, 22 września 2025 [dostęp 2026-06-13] (ang.).
  8. 1 2 History of the VINCI Group: Centre Beaubourg à Paris, www.vinci.com, 7 lutego 2012 [zarchiwizowane 2012-02-07].
  9. ↑ Centre Pompidou – Architecture of the building- Art culture musée expositions cinémas conférences débats spectacles concerts, Centre Pompidou, 4 grudnia 2008 [zarchiwizowane 2008-12-04].
  10. ↑ Centre Pompidou https://www.collinenotredameduhaut.com/de/decouvrir-la-colline/die-architekten/renzo-piano/
  11. ↑ 40 years of Piano's' building | B&B Italia [online], www.bebitalia.com [dostęp 2020-01-25] (fr.).
  12. ↑ Patrick Sisson, Paris’s iconic Centre Pompidou: 8 things you didn’t know [online], Curbed, 23 stycznia 2017 [dostęp 2019-11-22] (ang.).
  13. ↑ Le Georges | Toi Toi Mon Toit [online], toitoimontoit.fr [dostęp 2020-01-17] (fr.).
  14. ↑ Michel de La Cruz, Les arts plastiques à l'école maternelle, Retz, styczeń 2004, DOI: 10.14375/np.9782725622989, ISBN 978-2-7256-2298-9, ISBN 978-2-7256-7420-9 (fr.).
  15. ↑ Inauguration du Centre Pompidou de Metz – Présidence de la République, www.archives.elysee.fr, 20 maja 2012 [zarchiwizowane 2012-05-20].
  16. ↑ Málaga’s mayor says the Pompidou is coming, The Art Newspaper, 2014 [zarchiwizowane 2014-01-01].
  17. ↑ Málaga’s mayor wins race to open Russian museum and pop-up Pompidou, theartnewspaper.com, 30 marca 2015 [zarchiwizowane 2015-03-30].
  18. ↑ Centre Pompidou's Brussels satellite takes shape with announcement of winning architects [online], The Art Newspaper [dostęp 2019-11-22].
  19. ↑ Centre Pompidou’s satellite space in Shanghai to open early November [online], The Art Newspaper [dostęp 2019-11-22].
  20. ↑ Pompidou Center Will Launch Short-Term Satellites in Spain, Mexico, and Possibly Brazil, www.katedeimling.com [zarchiwizowane 2014-05-14].
  21. 1 2 Pompidou plans to go global: focus is Brazil, India, China, The Art Newspaper, 13 maja 2012 [dostęp 2019-11-22] [zarchiwizowane 2012-05-13].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Narodowe_Centrum_Sztuki_i_Kultury_im._Georges’a_Pompidou&oldid=79991944”