İçeriğe atla

Barletta Devi

Barletta Devi
Harita
Koordinatlar41°19′09″K 16°16′53″D / 41.31917°K 16.28139°D / 41.31917; 16.28139
KonumBarletta, İtalya
TürHeykel
MalzemeBronz
Yükseklik5 metre (16 ft)

Barletta Devi, İtalya'nın Barletta kentinin tarihî merkezinde bulunan, bir Roma imparatorunu tasvir eden büyük bir bronz heykeldir. Yaklaşık 5,11 metre yüksekliğindeki eser, insan boyunun neredeyse üç katına ulaşmaktadır. Geç Antik Çağ'a tarihlenmekle birlikte, yapıldığı tarih, tasvir ettiği imparatorun kimliği ve ilk dikildiği yer kesin olarak bilinmemektedir. Çoğu araştırmacı heykeli 5. yüzyıla veya 6. yüzyılın başlarına tarihlendirmekte; Konstantinopolis'te yapıldığı ve ilk olarak oraya dikilmiş olabileceği görüşünü benimsemektedir. Günümüze büyük ölçüde sağlam ulaşmış en büyük Roma ya da Bizans bronz heykelidir.

Heykelin ilk bulunduğu yer kesin olarak bilinmemektedir. Yerel bir efsaneye göre heykel, 1204 yılındaki Dördüncü Haçlı Seferi sırasında Konstantinopolis'in yağmalanmasının ardından batan bir Venedik gemisinden kıyıya vurmuştur. Bununla birlikte, heykelin Batı'ya çok daha erken bir tarihte gönderilmiş olması da mümkündür. Tasvir edilen imparatorun kimliği de kesin olarak belirlenememiştir.

1231 yılında, II. Friedrich'in Ravenna'da yaptırdığı kazılar sırasında devasa bir heykelin bulunduğu bilinmektedir ve bunun hükümdar tarafından Güney İtalya'daki topraklarına taşınmış olabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte, heykele ilişkin ilk kesin tarihî kayıt 1309 yılına aittir. Bu tarihte heykelin bacak ve kollarından bazı parçalar, bölgedeki Dominikanlar tarafından çan dökmek amacıyla kullanılmıştır. Sanatçı Fabio Alfano, 1431 yılında heykelde kısmi bir restorasyon gerçekleştirmiştir.[1] Restore edilen heykel, 14 Mayıs 1491'de Barletta'daki Kutsal Kabir Kilisesi önüne yeniden dikilmiştir.[2]

Heykel, başındaki imparatorluk diademi sayesinde açıkça bir imparatoru tasvir etmektedir. Diademin altından saçları bukleler hâlinde omuzlarına dökülmektedir.[3] Sağ kolunu konuşma yapma jestini andıracak biçimde yukarı kaldırmıştır. Başlangıçta sağ elinde bir mızrak ya da labarum taşıdığı, daha sonraki restorasyonlarda bunun yerine bir haç yerleştirildiği anlaşılmaktadır. İmparator, iki tuniğin üzerine omuzlarını ve üst bacaklarını örten pterugesli bir cuirass giymektedir. Pelerini, Augustus döneminden beri kullanılan tasvir geleneğine uygun olarak sol kolunun üzerine dökülmüştür. İleri uzattığı sol elinde ise, özgününde daha büyük olduğu düşünülen kürenin yerine sonradan eklenmiş küçük bir orb bulunmaktadır.

Geleneksel görüşe göre heykel, Herakleios'u (h. 610-641) tasvir etmektedir. Ancak tarihsel ve sanat tarihi verileri bu görüşü güçlü biçimde desteklememektedir. Bu nedenle, I. Valentinianus'tan (h. 364-375) I. Justinianus'a (h. 527-565) kadar uzanan çeşitli alternatif adaylar öne sürülmüştür.[2][4]

Günümüzde araştırmacıların çoğu heykelin ya Markianos'u (h. 450-457) ya da I. Leon'u (h. 457-474) tasvir ettiği görüşündedir. İlk durumda heykelin Kıztaşı'nın, ikinci durumda ise Leon Sütunu'nun tepesinde yer aldığı düşünülmektedir.[5] Bununla birlikte, Kıztaşı'nın bu büyüklükte bir heykeli taşıyamayacak kadar küçük olduğu da belirtilmiştir.[6] İmparatorun sakallı olarak betimlenmesi de eserin Leon ile ilişkilendirilmesine yol açsa da bu görüş de oy birliğiyle kabul görmemektedir.[4]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. Breckenridge, James (1979). Age of Spirituality: Late Antique and Early Christian Art, Third to Seventh Century. 1. Princeton University Press. ss. 29-30. ISBN 9780870991790.
  2. 1 2 Johnson, F. P. (1925). Acta Ad Archaeologiam et Artium Historiam Pertinentia. XXVIII"The Colossus of Barletta". American Journal of Archaeology. 29 (1): 55-72. doi:10.2307/497716. ISSN 0002-9114.
  3. http://laststatues.classics.ox.ac.uk, LSA-441
  4. 1 2 Johnson, F. P. (1925). "The Colossus of Barletta". American Journal of Archaeology. 29 (1): 20-25. doi:10.2307/497716. ISSN 0002-9114.
  5. Nicholson, Oliver (2018). The Oxford Dictionary of Late Antiquity (İngilizce). Oxford University Press. s. 214. ISBN 978-0-19-256246-3.
  6. "Discussion: Colossal bronze statue of emperor in cuirass. Probably from Constantinople (now in Barletta). Late fourth to fifth century [LSA-441]". Last Statues of Antiquity. University of Oxford. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2026.