İçeriğe atla

Besic

Vikipedi, özgür ansiklopedi
İran Devrim Muhafızları Ordusu
Besic Gücü
Etkin4 Kasım 1979 - günümüz
Ülke İran
Bağlılıkİran Devrim Muhafızları Ordusu
TipiMilis
Büyüklük90,000 (CSIS tahmini) [1][2]
Bütçeartış 357.08$ milyon[3]
Parçasıİran Silahlı Kuvvetleri
KarargâhTahran
Websitebasij.ir
Komutanlar
KomutanTuğgeneral Hüseyin Taib

Besic (Farsça: بسيج) (Türkçe: Donanım, Silah) İran Devrim Muhafızları Ordusu bünyesindeki paramiliter bir gönüllü milis gücü ve devrim muhafızlarının beş kolundan biridir.[4] Örgütün resmi adı Besic Direniş Gücü'dür. (Farsça: نیروی مقاومت بسیج)

İran Devrimi'nin lideri Ayetullah Humeyni'nin emriyle 1979'da İran'da kurulan örgüt, başlangıçta çoğunlukla devrim sonrası ekonomik ve jeopolitik sorunlardan etkilenen yoksul,[5] kabile kökenli, kırsal kesimden gelen sivil gönüllülerden oluşuyordu ve Humeyni tarafından İran-Irak Savaşı'nda savaşmaya teşvik edildiler.[6] Humeyni, zaman zaman Besic'den “Yirmi Milyonluk Ordu” olarak bahseder ve nüfusun yaklaşık %75'inin Besic'li olduğunu iddia ederdi. 20 milyonluk bir nüfusa sahip bir ülkenin yenilmez olacağını söyleyerek bu görüşünü detaylandırırdı.[7] Ekber Haşimi Rafsancani'ye göre, Besic 17 Şubat 1981 tarihine kadar bağımsız bir örgüt idi; bu tarihte, iki kurum arasındaki rekabeti sona erdirmek amacıyla İran Parlamentosu tarafından Devrim Muhafızları'nın organizasyon yapısına resmi olarak dahil edildi.[8][9]

Günümüzde bu güç, genç İranlılardan oluşmaktadır ve bunların önemli bir kısmı, İran toplumunun geleneksel olarak Şii din adamları ve siyasi olarak sadık kesimlerinden gelmektedir. İran'daki “hemen hemen her” şehir ve kasabada şubeleri bulunan Besic, toplum üzerinde devletin kontrolünü sağlamak, kontrol noktalarında ve parklarda ahlak polisi olarak görev yapmak ve muhalif toplantıları bastırmakla görevli bir yardımcı güç olarak hizmet vermenin yanı sıra, kolluk kuvvetlerine yardımcı olmak, sosyal hizmetler sunmak ve halka açık dini törenler düzenlemekle de görev yapmaktadır. Bu güç, 2009 İran cumhurbaşkanlığı seçimi protestoları, 2017–18 İran protestoları ve Mehsa Emini protestoları sırasında sıklıkla sahneye çıkmış ve bu olaylara müdahale etmiştir. Besic, Devrim Muhafızları ve İran'ın Yüce Lideri'ne bağlıdır ve emirlerini onlardan alır. Besic'in İslam Cumhuriyeti'nin “sert çizgideki” siyasi fraksiyonuyla “sıkı bağları” olduğu ve Yüce Lider tarafından “rutin olarak” övüldüğü, ancak İran halkı arasında “derin bir tedirginlik ve kin kaynağı” olarak da adlandırıldığı söylenmektedir. 2025'teki ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırısı'nın ardından, Besic güçleri “güvenliği sağlamak” amacıyla özellikle geceleri kentsel devriyelerini önemli ölçüde artırdı.

Devrim Muhafızları'nın etki alanı içinde yer alan Besic, ABD, AB, Bahreyn ve Suudi Arabistan hükûmetleri tarafından dolaylı olarak terör örgütü olarak tanımlanmaktadır. Besic, işkence dahil olmak üzere insan hakları ihlallerine sık sık karışmış ve vatandaşlara tesettürün zorunlu olarak takılması gibi şeriat kanunlarının bazı yönlerini uygulamıştır.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ↑ Abrahamian, Ervand, History of Modern Iran, Columbia University Press, 2008 pp. 175–76
  2. ↑ Aryan, Hossein (5 Şubat 2009). "Iran's Basij Force – The Mainstay of Domestic Security. 15 January 2009". RFERL. Radio Free Europe/Radio Liberty. 10 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2011.
  3. ↑ "Iran decreases IRGC budget for next year". AzerNews Newspaper. 18 January 2016. 23 April 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 March 2016.
  4. ↑ Forozan, Hesam (2015), The Military in Post-Revolutionary Iran: The Evolution and Roles of the Revolutionary Guards, Taylor & Francis, ss. 56-58, ISBN 978-1317430735
  5. ↑ "Iran's Basij force: specialists in cracking down on dissent". Reuters. 22 Eylül 2022. 5 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2023.
  6. ↑ "Basij Militia". The New York Times. 2 Aralık 2011. 15 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2014.
  7. ↑ "سیر تأسیس ارتش بیست میلیونی؛ از سازمان بسیج ملی تا نیروی مقاومت بسیج / روایتی از اولین مأموریت‌های بسیج در کشور". 30 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2024.
  8. ↑ Robin B. Wright, (Ed.) (2010), The Iran Primer: Power, Politics, and U.S. Policy, US Institute of Peace Press, ss. 62-65, ISBN 978-1601270849
  9. ↑ Alfoneh, Ali (2013), Iran Unveiled: How the Revolutionary Guards Is Transforming Iran from Theocracy into Military Dictatorship, AEI Press, s. 49
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Besic&oldid=37742374" sayfasından alınmıştır