Cybersyn Projesi

Cybersyn Projesi Şili'de 1971 ve 1973 yılları arasında Salvador Allende döneminde başlatılmış bilgisayar temelli bir karar verme sistemi olup, ülkenin planlı ekonomisi için kullanılmıştır. Proje dört farklı modülün bir ana bilgisayara bağlanmasıyla çalışırdı, bu dört modül ekonomik simülatör, fabrika üretimine dair yazılımlar, kontrol odası ve teleks makinelerinden oluşan bir ağ idi.^[1]

Cybersyn Projesi, organizasyonel tasarıma yönelik uygulanabilir sistem modeli teorisi yaklaşımına dayanıyordu ve zamanına göre son derece yenilikçi bir teknolojiyi içeriyordu. Devlet işletmelerinde, Santiago'daki hükümete bilgi gönderip alan bir teleks makineleri ağını (Cybernet) içeriyordu.

Saha bilgilerinden elde edilen veriler, hammadde tedariki veya yüksek işçi devamsızlığı gibi üretim göstergelerini izleyen istatistiksel modelleme yazılımına (Cyberstride) aktarılacaktı. Yazılım, işçileri neredeyse gerçek zamanlı olarak bilgilendirecek şekilde tasarlanmıştı. Parametrelerin kabul edilebilir aralıkların dışına çıkması durumunda, merkezi hükümete de durum bildirilecekti. Toplanan bilgiler ayrıca ekonomik simülasyon yazılımına (CHECO, CHilean ECOnomic simulator) da aktarılacaktı. Hükumet bu bilgileri kullanarak ekonomik kararların olası sonuçlarını tahmin edecekti. Ayrıca, gelişmiş bir operasyon odası (Opsroom) kurulması planlanmıştı. Bu merkez, yöneticilerin ilgili ekonomik verileri izleyebileceği bir ortam sağlayacaktı. Yöneticiler burada, acil durumlara yönelik uygulanabilir çözümler geliştirecek ve teleks ağını kullanarak alarm durumlarında işletmelere ile fabrikalara tavsiye ve talimatlar gönderecekti.

Projenin baş mimarı İngiliz operasyonel araştırmacı Stafford Beer'di. Sistem, onun endüstriyel yönetim için geliştirdiği yönetim sibernetiği kavramlarını hayata geçiriyordu. Ana hedeflerinden biri, endüstriyel işletmelerdeki karar verme yetkisini işgücüne devrederek fabrikaların kendi kendini yönetmesini sağlamaktı.

Salvador Allende'ye yönelik yapılan CIA destekli 11 Eylül 1973 darbesinde kontrol odası yok edildi ve proje terk edildi.^[2]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

↑ "IU professor analyzes Chile's 'Project Cybersyn'" (İngilizce). UI News Room. 10 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.
↑ Beckett, Andy (8 Eylül 2003). "Santiago dreaming". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 3 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Haziran 2021.

Bilgisayar bilimi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

[1] "IU professor analyzes Chile's 'Project Cybersyn'" (İngilizce). UI News Room. 10 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[:2-2] Beckett, Andy (8 Eylül 2003). "Santiago dreaming". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 3 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi25 Haziran 2021.

[1]

[2]