Rontometre
Rontometre (rm), Uluslararası Birimler Sisteminde (SI) kullanılan ronto (r) önekinin metre birimiyle birleşmesiyle oluşan, 10−27 metreye eşit bir uzunluk birimidir. Ronto öneki, SI'nin en küçük resmi önekidir ve pratikte doğrudan bir ölçüm aracını değil, aşırı derecede küçük mesafeleri ifade etmek için kullanılan teorik bir ölçeği tanımlar.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Ronto öneki, 18 Kasım 2022 tarihinde Fransa'nın Versailles kentinde toplanan 27. Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansı (CGPM) tarafından kabul edilmiştir.[1] Bu karar, SI önek aralığında 1991'den bu yana yapılan ilk genişlemeydi ve ronna (1027), ronto (10−27), quetta (1030) ve quecto (10−30) olmak üzere dört yeni önek eklenmiştir.[2] Genişletme önerisi, Birleşik Krallık Ulusal Fizik Laboratuvarı'nda (NPL) Metroloji Bölümü Başkanı olan Prof. Richard Brown tarafından yönetilmiş; öneri 2019 ve 2021 yıllarında bilimsel literatürde ve İlgili Danışma Komitesi'nde (CCU) tartışmaya açılarak genel kabul görmüştür.[3]
Adının kökeni
[değiştir | kaynağı değiştir]"Ronna" ve "ronto" isimleri, kabaca Yunancada dokuz anlamına gelen ennea kelimesinden esinlenerek türetilmiştir; çünkü 1027, (103)9 ifadesine karşılık gelir.[3] Büyük öneklerin (ronna, quetta) özellikle dijital veri miktarlarının ifade edilmesinde ihtiyaç duyulması beklenirken, küçük öneklerin (ronto, quecto) büyük öneklerle "simetriyi" korumak amacıyla eklendiği belirtilmiştir.[1]
Kullanım örnekleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Rontometre ölçeği güncel ölçüm teknikleriyle doğrudan ölçülebilen bir büyüklük değildir; daha çok karşılaştırmalı bir referans olarak kullanılır. Örneğin 10 rontometre, nükleer fizikte hedef kesit alanını ifade etmek için kullanılan "shed" biriminin bir kenar uzunluğuna karşılık gelir.[4]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 "2022-12-19-si-prefixes". Uluslararası
Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu (BIPM). 19 Aralık 2022. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. 13. harf sırasında bulunan
|yayıncı=parametresi line feed character içeriyor (yardım) - ↑ "New SI Prefixes". National
Institute of Standards and Technology (NIST). Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. 7. harf sırasında bulunan
|başlık=parametresi line feed character içeriyor (yardım); 9. harf sırasında bulunan|yayıncı=parametresi line feed character içeriyor (yardım) - 1 2 "A further short history of the SI prefixes". Metrologia. IOPscience8 Ağustos 2026. 24. harf sırasında bulunan
|başlık=parametresi line feed character içeriyor (yardım) - ↑ "Orders of magnitude (length)". Wikipedia. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2026. 7. harf sırasında bulunan
|başlık=parametresi line feed character içeriyor (yardım)
