Wi-Fi 5
 Wi-Fi İttifakı tarafından kullanılan resmi Wi-Fi 5 logosu | |
| Uluslararası standart | IEEE 802.11 |
|---|---|
| Geliştiren | Wi-Fi İttifakı / IEEE |
| Tanıtım tarihi | Aralık 2013 (Standartlaşma) |
| Endüstri | Bilgisayar ağı, Telekomünikasyon |
| Uyumlu donanım | Yönlendiriciler, bilgisayarlar, akıllı telefonlar |
| Yerine geçen | Wi-Fi 6 (802.11ax) |
| Web sitesi | www.wi-fi.org |
IEEE 802.11ac, Wi-Fi İttifakı tarafından geriye dönük olarak Wi-Fi 5 olarak adlandırılan, IEEE 802.11 protokol ailesine ait bir kablosuz ağ standardıdır.[1] Bu standart, 5 GHz frekans bandında yüksek verimli (high-throughput) kablosuz yerel alan ağları (WLAN) sağlamak üzere geliştirilmiştir.[2]
Spesifikasyon, çoklu istasyon veriminin en az 1.1 Gbit/s, tekli bağlantı veriminin ise en az 500 Mbit/s olmasını öngörür.[3] Bu hızlara ulaşmak için önceki nesil olan 802.11n'in temel teknolojileri geliştirilmiştir: Daha geniş RF bant genişliği (160 MHz'e kadar), daha fazla MIMO uzamsal akışı (8'e kadar), downlink MU-MIMO (4 istemciye kadar) ve yüksek yoğunluklu modülasyon (256-QAM'a kadar).[4]
Gelişim Süreci (Wave 1 ve Wave 2)
[değiştir | kaynağı değiştir]Wi-Fi İttifakı, 802.11ac ürünlerinin piyasaya sürülmesini "Wave 1" (1. Dalga) ve "Wave 2" (2. Dalga) olmak üzere iki aşamaya ayırmıştır.[5]
- Wave 1: 2013 ortalarından itibaren sertifikalandırılmaya başlanan ilk nesil ürünlerdir. IEEE 802.11ac Taslak 3.0 (Draft 3.0) sürümüne dayanmaktadır.[6]
- Wave 2: 2016 yılında tanıtılan bu sertifikasyon, standardın ek özelliklerini kapsar. Wave 2, MU-MIMO (sadece downlink), 160 MHz kanal genişliği desteği, daha fazla 5 GHz kanal desteği ve dört uzamsal akış (Wave 1'deki üç akışa kıyasla) gibi özellikler sunar.[7]
Yeni Teknolojiler
[değiştir | kaynağı değiştir]802.11ac ile tanıtılan temel teknolojik yenilikler şunlardır:[8]
- Genişletilmiş Kanal Bağlama: 802.11n'deki maksimum 40 MHz'e kıyasla, istasyonlar için zorunlu 80 MHz ve isteğe bağlı 160 MHz kanal bant genişliği desteği getirilmiştir.[9]
- Daha Fazla MIMO Uzamsal Akışı: 802.11n'deki dört akışa kıyasla, sekiz adede kadar uzamsal akış desteği.[8]
- Downlink MU-MIMO: Çok kullanıcılı MIMO (Multi-User MIMO) teknolojisi sayesinde, bir erişim noktası aynı anda birden fazla istemciye veri gönderebilir. Bu, frekansın bölünmesiyle değil, uzamsal olarak çözümlenmesiyle (SDMA) yapılır.[8]
- Modülasyon: 802.11n'deki 64-QAM'a kıyasla, daha yoğun veri taşıyan 256-QAM (Rate 3/4 ve 5/6) modülasyonu isteğe bağlı mod olarak eklenmiştir.[8]
- Hüzmeleme (Beamforming): Farklı üreticilerin cihazları arasında uyumluluk sağlamak için standartlaştırılmış hüzmeleme ve geri bildirim mekanizmaları eklenmiştir.
Özellikler
[değiştir | kaynağı değiştir]Standardın getirdiği özellikler zorunlu ve isteğe bağlı olarak ikiye ayrılır.
Zorunlu Özellikler
[değiştir | kaynağı değiştir]- 80 MHz kanal bant genişliği.
- 800 ns normal koruma aralığı (Guard Interval).
- İkili evrişimsel kodlama (BCC).
- Tek uzamsal akış.
İsteğe Bağlı Özellikler
[değiştir | kaynağı değiştir]- 2 ile 8 arası uzamsal akış.
- 160 MHz kanal bant genişliği (bitişik 80+80 veya ayrı 80+80 MHz).
- 256-QAM modülasyonu.
- 400 ns kısa koruma aralığı (SGI).
- İletim hüzmeleme (TxBF) ve STBC.
Veri Hızları ve Pazarlama İsimleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Cihazların kablosuz hızları genellikle "AC" ön eki ve ardından gelen bir sayı ile (örneğin AC1900) pazarlanır. Bu sayı, cihazdaki tüm radyoların (2.4 GHz ve 5 GHz) aynı anda kullanılabilen en yüksek bağlantı hızlarının toplamını ifade eder.[10]
Aşağıda yaygın konfigürasyonlar ve teorik hızları verilmiştir:
| Pazarlama Adı | 2.4 GHz Hızı (Mbit/s) | 5 GHz Hızı (Mbit/s) | Notlar |
|---|---|---|---|
| AC600 | 150 | 433 | Giriş seviyesi (1 akış) |
| AC1200 | 300 | 867 | Yaygın kullanım (2 akış) |
| AC1750 | 450 | 1300 | Orta-Üst seviye (3 akış) |
| AC1900 | 600 | 1300 | Özel 256-QAM desteği ile 2.4 GHz hızı artırılmıştır |
| AC3200 | 600 | 1300 + 1300 | Üç bantlı (Tri-band) cihazlar (İki adet 5 GHz radyosu) |
| AC5300 | 1000 | 2167 + 2167 | 1024-QAM desteği (Standart dışı uzantı) |
Tek bir istemci cihazın (örneğin bir telefonun) AC1900 hızına tek başına ulaşması mümkün değildir; bu hız, farklı bantlara bağlanan birden fazla cihazın toplam kapasitesini temsil eder.[11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Wi-Fi Alliance introduces Wi-Fi 6".[ölü/kırık bağlantı]
- ↑ "IEEE Std 802.11ac-2013" (PDF). 13 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- ↑ Van Nee, Richard (2011). "Breaking the Gigabit-per-second barrier with 802.11ac". IEEE Wireless Communications Magazine. 11 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi21 Aralık 2025.
- ↑ Kassner, Michael (18 Haziran 2013). "Cheat Sheet: What You Need to Know about 802.11ac". TechRepublic. 23 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- ↑ "802.11Ac Wave 2 a Xirrus White Paper" (PDF). 19 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- ↑ "802.11ac: The Fifth Generation of Wi-Fi Technical White Paper" (PDF). Cisco. March 2014. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- ↑ "Wi-Fi Alliance launches 802.11ac Wave 2 certification". RCR Wireless. 29 Haziran 2016. 23 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- 1 2 3 4 Bejarano, Oscar; Knightly, Edward; Park, Minyoung (8 Ekim 2013). "IEEE 802.11ac: from channelization to multi-user MIMO". IEEE Communications Magazine. 51 (10). ss. 84-90. doi:10.1109/MCOM.2013.6619570.
- ↑ "IEEE 802.11ac: A Survival Guide". 3 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- ↑ "AC580 USB Wireless Adapter Roundup". SmallNetBuilder.com. 4 Kasım 2014. 19 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ↑ Higgins, Tim (8 Ekim 2013). "AC1900: Innovation or 3D Wi-Fi?". Smallnetbuilder.com. 17 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
