düzen

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /dyˈzen/
• Heceleme: dü‧zen

Ad

düzen (belirtme hâli düzeni, çoğulu düzenler)

1. Belli yöntem, ilke veya yasalara göre kurulmuş olan durum.
   • eş anlamlıları: nizam, sistem
   • Bilhassa toprak ve silah meselelerinin bir düzene konmasını, hem de tezelden istediler." - F. Otyam
2. Soyut ve somut nesnelerin bir sıraya, bir hedefe, bir amaca göre sıralanmış hâli.
   • eş anlamlısı: konsept
3. Sıralanış biçimi.
   • eş anlamlıları: tertip, kombinasyon
   • Evin en bozuk düzeninde bile hastalığa mahsus birtakım aletler vardır. - Reşat Nuri Güntekin
4. Bir devletin belli başlı ilkeleri bakımından yönetimde tuttuğu yol, yönetim biçimi.
   • eş anlamlısı: rejim
5. (mecaz) Bir kimseye, bir kuruluşa karşı toplu olarak alınan gizli karar.
   • eş anlamlısı: komplo
6. Topluca ve gizlice yürütülen herhangi bir plan.
   • eş anlamlıları: dolap, fırıldak, kapan, kapanca, komplo, üçkâğıt
   • Hile, düzen dağarcığından elbette yeni bir şey bulup çıkaracak. - E. E. Talu
7. (müzik) akort.
8. (toplum bilimi) Toplumsal bir yapı içinde ögelerin bütüne, bütünün ögelere ve ögelerin birbirlerine göre ilişkileri.
   • Orta hâlli ailelerin kurduğu bu düzende herkesin bacası tüten, kapısı çalınan bir evi var. - N. Meriç
9. (halk ağzı) Alet edevat takımı.
10. (dokumacılık, halk ağzı) Bez dokuma tezgâhı.

Çekimleme

düzenin çekimlemesi

hâl	tekil	çoğul
yalın	düzen	düzenler
belirtme	düzeni	düzenleri
yönelme	düzene	düzenlere
bulunma	düzende	düzenlerde
ayrılma	düzenden	düzenlerden
tamlayan	düzenin	düzenlerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	düzenim	düzenlerim
belirtme	düzenimi	düzenlerimi
yönelme	düzenime	düzenlerime
bulunma	düzenimde	düzenlerimde
ayrılma	düzenimden	düzenlerimden
tamlayan	düzenimin	düzenlerimin
2. tekil (senin)
yalın	düzenin	düzenlerin
belirtme	düzenini	düzenlerini
yönelme	düzenine	düzenlerine
bulunma	düzeninde	düzenlerinde
ayrılma	düzeninden	düzenlerinden
tamlayan	düzeninin	düzenlerinin
3. tekil (onun)
yalın	düzeni	düzenleri
belirtme	düzenini	düzenlerini
yönelme	düzenine	düzenlerine
bulunma	düzeninde	düzenlerinde
ayrılma	düzeninden	düzenlerinden
tamlayan	düzeninin	düzenlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	düzenimiz	düzenlerimiz
belirtme	düzenimizi	düzenlerimizi
yönelme	düzenimize	düzenlerimize
bulunma	düzenimizde	düzenlerimizde
ayrılma	düzenimizden	düzenlerimizden
tamlayan	düzenimizin	düzenlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	düzeniniz	düzenleriniz
belirtme	düzeninizi	düzenlerinizi
yönelme	düzeninize	düzenlerinize
bulunma	düzeninizde	düzenlerinizde
ayrılma	düzeninizden	düzenlerinizden
tamlayan	düzeninizin	düzenlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	düzeni	düzenleri
belirtme	düzenini	düzenlerini
yönelme	düzenine	düzenlerine
bulunma	düzeninde	düzenlerinde
ayrılma	düzeninden	düzenlerinden
tamlayan	düzeninin	düzenlerinin

Deyimler

düzen kurmak, düzen vermek, düzene koymak, düzene sokmak

Türetilmiş kavramlar

düzen açıklaması, düzen bağı, düzen teker, bozuk düzen, çekidüzen, kaba düzen, kara düzen, kurulu düzen, öncel düzen, sıkı düzen, sosyal düzen, yanaşık düzen, kafiye düzeni, kamu düzeni, kölelik düzeni, savaş düzeni, toplumsal düzen, tören düzeni, uyak düzeni, yağış düzeni

Çeviriler

çeviriler

• Afrikanca: orde (af)
• Almanca: Ordnung (de) d
• Arapça: نِظَامٌ‎ (ar) e (niẓāmün), تَرْتِيبٌ‎ (ar) e (tertībün)
• Arnavutça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Azerice: sistem (az), tərtib (az)
• Baskça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Başkurtça: тәртип (ba) (tärtip)
• Bretonca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Bulgarca: порядък (bg) (poryadık)
• Çekçe: řád (cs), pořádek (cs)
• Danca: orden (da)
• Endonezce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Ermenice: կարգ (hy) (karg)
• Estonca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Felemenkçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Fince: järjestys (fi), sopusointu (fi) viritys (fi)
• Fransızca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Gagavuzca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Gürcüce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• İngilizce: order (en), harmony (en), regularity (en)
• İspanyolca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• İsveççe: ordning (sv)
• İtalyanca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• İzlandaca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Karaçay Balkarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Katalanca: ordre (ca)
• Kazakça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kırgızca: sistema (ky), tartip (ky), tüzülüş (ky)
• Kırım Tatarcası: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Korece: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Kürtçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Lehçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Letonca: kārtība (lv)
• Litvanca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Macarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Norveççe: orden (no)
• Osmanlı Türkçesi: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Özbekçe: firib (uz), nizom (uz), tartib (uz), tuzum (uz), tizim (uz)
• Portekizce: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Rumence: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Rusça: порядок (ru) (poryadok), устройство (ru) (ustroystvo), общественный строй (ru) (obşçestvennıy stroy), режим (ru) (rejim)
• Slovakça: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Slovence: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tabasaran dili: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tacikçe: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Tatarca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Türkmence: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Ukraynaca: Eğer biliyorsanız lütfen bir çeviri ekleyiniz.
• Yunanca: αρμονία (el) (armonía), χόρδισμα (el) (chórdisma), είδος χορδίσματος (el) (eídos chordísmatos), ντουζένι (el) (douzéni)
• Zazaca: nizam (diq)

Kaynakça

• TDK Türkçe Sözlük'te: "düzen".
  TDK Özel Sözlük'te: düzen"

• Kubbealtı Lugatı'nda "DÜZEN :"
• Nişanyan Sözlük'te: düzen.