Kontent qismiga oʻtish

Orol davlat

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Orol davlatlar va kodlari: yashil rang bilan quruqlik chegaralariga ega bo‘lganlar, ko‘k rang bilan esa bunday chegaralarga ega bo‘lmaganlar belgilangan (Shimoliy Kipr Turk Respublikasi, Kuk orollari va Niue belgilanmagan)

Orol davlat – bir yoki bir nechta orolda joylashgan va hech bir hududiy qismi quruqlik bilan tutashmagan davlatdir. Orol davlatlar qirgʻoq boʻyidagi yoki dengizga chiqish imkoniyatiga ega boʻlmagan davlatlarga qarama-qarshi qoʻyiladi.

2023-yil holatiga koʻra, 50 ta orol davlat mavjud boʻlib, ulardan ikkitasi qisman tan olingan (Xitoy Respublikasi va Shimoliy Kipr Turk Respublikasi) va 5 tasi boshqa davlat bilan erkin uyushgan (Kuk va Niue orollari – Yangi Zelandiya, Mikroneziya Federativ Shtatlari, Marshall orollari va Palau – AQSH). Ulardan 46 tasi – Xitoy Respublikasi, Shimoliy Kipr Turk Respublikasi, Kuk va Niue orollaridan tashqari – BMT aʼzolaridir.

Shuningdek, alohida qitʼada joylashgan Avstraliya, orol davlatlariga xos baʼzi xususiyatlarga ega. Xususan, dunyoning boshqa mamlakatlari bilan quruqlik chegaralariga ega emasligi shular jumlasidandir.

Orol davlatlar roʻyxati

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Nomi Geografik tuzilishi Geologik oʻrni Aholi soni Maydoni (km²)[1] Aholi zichligi (kishi/km²) Geografik oʻrni
 Antigua va Barbuda ikkita asosiy orol shelf orol 86 295 440 194 Karib dengizi, Leeward orollari
 Bagamalar arxipelag shelf orol 392 000 13 878 23,27 Atlantika okeani, Bagama orollari
 Barbados yakka orol shelf orol 285 000 430 627 Karib dengizi, Karib orollari
 Bahrayn arxipelag shelf orol 1 316 500 750 1 189,5 Fors koʻrfazi
 Bruney orol qismi shelf orol 393 372 5 765 67,3 Janubiy-Sharqiy Osiyo dengiz hududi[en]
 Vanuatu arxipelag okeandagi orol 243 304 12 190 19,7 Tinch okeani, Melaneziya
 Buyuk Britaniya bitta asosiy orol, orolning bir qismi shelf orol 65 587 300 244 820 246 Atlantika okeani, Britaniya orollari
 Sharqiy Timor orol qismi shelf orol 1 212 107 14 874 76,2 Janubiy-Sharqiy Osiyo dengiz hududi[en]
 Gaiti orol qismi shelf orol 9 700 000 27 750 350 Karib dengizi, Katta Antil orollari
 Grenada bitta asosiy orol shelf orol 110 000 344 319,8 Karib dengizi, Karib orollari
 Dominika bitta asosiy orol shelf orol 71 293 754 105 Karib dengizi, Kichik Antil orollari
 Dominikan Respublikasi orol qismi shelf orol 10 652 000 48 442 208,2 Karib dengizi, Katta Antil orollari
 Indoneziya arxipelag shelf orol (ikki ayri shelf hududida) 255 461 700 1 904 569 124,7 Janubiy-Sharqiy Osiyo dengiz hududi[en]
 Irlandiya orol qismi shelf orol 4 588 252 70 273 65,3 Atlantika okeani, Britaniya orollari
 Islandiya bitta asosiy orol okeandagi orol 316 252 103 000 3,1 Atlantika okeani
 Kabo-Verde arxipelag okeandagi orol 518 467 4 033 125,5 Makaroneziya, Atlantika okeani
 Kipr Respublikasi[izoh 1] orol qismi shelf orol 858 000 9 251 85 Oʻrtayer dengizi
Kiribati bayrogʻi Kiribati arxipelag okeandagi orol 98 000 811 135 Tinch okeani, Mikroneziya
 Tayvan (Tayvan)[izoh 2] bitta asosiy orol shelf orol 23 550 077 36 188 633 Tinch okeani, Sharqiy Osiyo
Komoros bayrogʻi Komor orollari arxipelag okeandagi orol 784 745 2 235 275 Komor orollari, Hind okeani
 Kuba bitta asosiy orol shelf orol 11 245 629 109 238 102,3 Karib dengizi, Atlantika okeani
 Mavrikiy arxipelag okeandagi orol 1 244 663 2 040 610 Hind okeani, Afrika
Madagaskar bayrogʻi Madagaskar bitta asosiy orol okeandagi orol 20 653 556 587 041 35,2 Hind okeani, Afrika
Maldivalar bayrogʻi Maldiv arxipelag okeandagi orol 329 198 298 1 105 Lakkadiv dengizi, Hind okeani
 Malta ikkita asosiy orol shelf orol 404 500 316 1 282 Oʻrtayer dengizi
Marshall Orollari bayrogʻi Marshall Orollari [izoh 3] arxipelag okeandagi orol 62 000 181 342,5 Tinch okeani, Mikroneziya
 Nauru bitta orol okeandagi orol 13 635 21 649 Tinch okeani, Mikroneziya
 Niue[izoh 4] bitta orol okeandagi orol 1 269 260 4,9 Tinch okeani, Polineziya
 Yangi Zelandiya ikkita asosiy orol shelf orol 4 691 194 268 680 17,4 Tinch okeani, Polineziya
 Kuk orollari[izoh 4] arxipelag okeandagi orol 10 777 236 45,7 Polineziya, Tinch okeani
Palau bayrogʻi Palau [izoh 3] arxipelag okeandagi orol 20 000 459 43,6 Tinch okeani, Mikroneziya
 Papua Yangi Gvineya orol qismi shelf orol 6 732 000 462 840 14,5 Tinch okeani, Melaneziya
 Samoa arxipelag okeandagi orol 179 000 2 831 63,2 Tinch okeani, Polineziya
 San-Tome va Prinsipi ikkita asosiy orol shelf orol 163 000 1 001 169,1 Atlantika okeani, Afrika
 Shimoliy Kipr[izoh 5] orol qismi shelf orol 313 626[2] 3 355 93 Oʻrtayer dengizi
 Seyshell orollari arxipelag okeandagi orol 87 500 455 192 Hind okeani, Afrika
 Sent Vinsent va Grenadinlar arxipelag shelf orol 120 000 389 307 Karib dengizi, Karib orollari
 Saint Kitts va Nevis ikkita asosiy orol shelf orol 51 300 261 164 Karib dengizi, Leeward orollari[en]
 Sent Lusiya bitta asosiy orol shelf orol 173 765 616 298 Karib dengizi, Karib orollari
 Singapur[3] bitta asosiy orol shelf orol 5 469 700 718,3 7 615 Janubiy-Sharqiy Osiyo dengiz hududi[en]
Solomon Orollari bayrogʻi Solomon Orollari arxipelag okeandagi orol 523 000 28 400 18,1 Tinch okeani, Melaneziya
 Tonga arxipelag okeandagi orol 104 000 748 139 Tinch okeani, Polineziya
 Trinidad va Tobago ikkita asosiy orol shelf orol 1 299 953 5 131 254,4 Karib dengizi, Janubiy Amerika
 Tuvalu arxipelag okeandagi orol 12 373 26 475,88 Tinch okeani, Polineziya
 Mikroneziya[izoh 3] arxipelag okeandagi orol 101 351 702 158,1 Tinch okeani, Mikroneziya
 Fiji arxipelag okeandagi orol 859 178 18 274 46,4 Tinch okeani, Melaneziya
 Filippin arxipelag shelf orol 101 398 120 300 000 295 Janubiy-Sharqiy Osiyo dengiz hududi[en]
 Shri Lanka bitta asosiy orol shelf orol 20 277 597 65 610 314 Hind okeani
 Yamayka bitta asosiy orol shelf orol 2 847 232 10 991 252 Karib dengizi, Katta Antil orollari
 Yaponiya arxipelag shelf orol 126 150 000 377 975[4] 337 Tinch okeani, Sharqiy Osiyo

Izohlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Orolning shimoliy qismi qisman tan olingan davlat - Shimoliy Kipr Turk Respublikasi tomonidan nazorat qilinadi.
  2. ↑ Qisman tan olingan davlat. Qarang: Yagona Xitoy siyosati
  3. 1 2 3 Mikroneziya Federativ Shtatlari, Marshall orollari va Palau AQSH bilan erkin uyushgan.
  4. 1 2 Kuk va Niue orollari Yangi Zelandiya bilan erkin uyushgan.
  5. ↑ Qisman tan olingan davlat, uning hududi BMTga aʼzo davlatlarning aksariyati tomonidan Kipr Respublikasi hududi deb hisoblanadi.

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Island Countries Of The World“. WorldAtlas.com. 2017-yil 7-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 10-avgust.
  2. ↑ TRNC SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2-3
  3. ↑ „Statistics Singapore - Latest Data - Population & Land Area“. 2015-yil 29-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 28-fevral.
  4. ↑ „令和元年全国都道府県市区町村別面積調（１０月１日時点）, Reiwa 1st year National area of each prefecture municipality (as of October 1)“ (ja) (deadlink). Yaponiya geofazoviy axborot boʻyicha davlat palatasi (2019-yil 26-dekabr). 2020-yil 15-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 2-yanvar.
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Orol_davlat&oldid=5522833" dan olindi