biz
Turkcha (tr)
Turkcha (tr)biz
- bigiz, biz
Oʻzbekcha (uz)
Oʻzbekcha (uz)Morfologik va sintaktik xususiyatlari
biz
Aytilishi
Etimologiyasi
BIZ birinchi shaxs koʻplik kishilik olmoshi. B i z n i n g koʻchamizda turli kasb egalari totuv yashaydi. Bu olmosh asli qadimgi turkiy tildagi 'soʻzlovchi’ maʼnosini bildirgan bi soʻziga ’ikki’ (’koʻp’) maʼnosini ifodalovchi —z qoʻshimchasini qoʻshib qosil qilingan (ЭСТЯ, II, 130; Devon, I, 314; PADg 372; DS, 104): bi + z = biz.
Oʻzbek tilining etimologik lugʻati (I-jild) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q. Adabiyotlar roʻyxati.
Maʼnoviy xususiyatlari
Maʼnosi
- Soʻzlovchi va uning atrofidagilar; soʻzlovchi va u koʻzda tutayotganlar. ◆ Kecha stansiyadan chiqqan avtobus bugun bizni tongotarda moʻljaldagi joyga tashlab ketdi. O‘ktam Usmonov, „Sirli sohil“ ◆ Bizlar, bizlar, biz edik, Bizlar bir talay qiz edik. Bizlarni uzdilar. Bir ipga tizdilar (Garmdori). Zubayda Husainova, „Oʻzbek xalq topishmoqlari“
- Birinchi shaxs "men" oʻrnida ishlatilib, kamtarlik yoki, aksincha, maqtanish, gʻururlanish, pinhona gʻurur maʼnolarini ifodalaydi. ◆ -Kim talabgor? -Mana, biz talabgor. -Bizga ham xat bormi ? - deydi Munisxon. "Guldasta" ◆ Asal otliqqa yoʻq, hali biz piyoda-ku! Abdulla Qahhor, „Asarlar“ ◆ Endi bizni qiynamay, oʻzlari quysinlar! Qoʻllaridan hech sharob ichmaganmiz. "Guldasta"
- Oʻrin-payt kelishigi qoʻshimchasini olib, "yurtimizda", "elimizda", "oramizda" kabi maʼnolarni anglatadi. ◆ Surnaychining zoʻrlari bizda boʻladi. Sa’dulla Siyoyev, „Yorugʻlik“ ◆ Non-nasibang bizda boʻlsa, qolarsan. Oybek, „Tanlangan asarlar“ ◆ Lekin, oʻrtoqlar, bizda yalqovlar yoʻq. Abdulla Qodiriy, „Gʻirvonlik Mallavoy“
Sinonimlari
Antonimlari
БИЗ. Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022) maʼlumotlaridan foydalanilgan; q.Adabiyotlar roʻyxati.
Tarjimalari
Tillarda
Ruscha ru
biz
мест. личн.
мы; ◆ bizlar мы; ◆ bizning наш, наша, наше; ◆ bizni нас; ◆ bizga нам; ◆ bizda у нас; ◆ bizdan от нас; у нас; ◆ bizdan soʻradilar у нас спросили; ◆ bizningcha по-нашему; ◆ bizday или ◆ bizdek так (же), как мы; ◆ bizniki наше; ◆ biznikilar наши (люди, ребята); ◆ biznikiga к нам, в наш дом; ◆ biznikida у нас, у нас дома.
