Łéngua franseze

Łéngua franseze

français e langue française
Nome locaƚe	français
Tipo	łéngua viva, łéngua naturałe e łéngua
Parlà in	Fransa e altri 53 paexi.
Autòctono de	Rejon de Bruxel-Capitałe, provincia del Brabante Vallone (it) , provincia dell'Hainaut (it) , Provincia di Liegi (it) , provincia di Namur (it) , Canton Friburgo, Canton Jura, Canton Novocasteo, Canton Vaud, Fransa, Lusenburgo, Mònaco e provincia del Brabante Fiammingo (it)
Parlanti
Totałe	270 miłioni, de cui 120 miłioni nativi o fluenti (2019 )
Caratarìsteghe
Scritura	alfabeto francese e French Braille
Clasifegasion lenguìstega
łéngua umana łéngue indoeoropee łéngue itàłeghe łéngue latino-fałische łéngue romanze łéngue ìtało-osidentałi łéngue romanze osidentałi łéngue gało-ibèreghe łéngue galorromanze Grupo Gało-Rètego lengua de oïl
Regoƚà da	Académie française (it) , Académie royale de langue et de littérature françaises e Ufficio del Québec della lingua francese (it)
Vulnerabiłità	1 segura
Istòria	Storia della lingua francese (it)
Còdazi
ISO 639-1	fr
ISO 639-2	(B)fre, (T)fra
ISO 639-3	fra
SIL	FRA
Glottolog	stan1290
Linguasphere	51-AAA-i
Ethnologue	fra
ASCL	2101
IETF	fr
Destribusion zeogràfega
Distribusion giografica del francexe

El fransexe (nome nativo français, in IPA [fʁɑ̃sɛ]) el xe na łengua che la fa parte del grupo de łe Łéngue romanze de ła fameja de łe lengue indoeuropee. El xe ła sesta łengua pisè parlà al mondo: el xe ła łengua mare de su par zó 125 miłioni de persone, e in più par altri 165 miłioni ła xe ła seconda łengua (2005), e intrà łe łengue romanze a ghe pasa davanti soło che el spagnoło e el portoghexe.

Distribusion

El xe parlà soratuto in Fransa, Québec, Belzo, Svizera e in tute łe ex-cołonie françexi. El xe ła łéngua ofiçiałe in grosomodo 50 paexi e in tante comunità e aministrasion.

Pronunsa puntuale intel fransese standar

Letara/digrafo	IPA	Spiegasion
a, à	/a/	a di albaro. La version co l'asento grave, à, la se dopara par dizambiguare graficamente i omofoni.
â	/ɑ/~/a/
e	/ɛ/, /e/, /ə/
é, ée	/e/
ê, è	/ɛ/
-e, -es	muta
æ	/e/
ae	/a.e/
ai, aî; ei, eî	/ɛ/, /e/
aï	/ai/
eu, eû, œu	/ø/
eu, œu	/œ/
œ	/œ/, /e/
oë	/o.e/
i, î, ÿ; ï-	/i/; /j/-
-ie	-/i/
o	/o/; /ɔ/
ô	/o/
oi, oî	/wa/
-oy(+a)-	-/waj/-
oï	/oi/
au, eau; au(+l), au(+r)	/o/; /ɔ/
oo	/ɔ.ɔ/
u, ù, û, -ü-	/y/
ue	/ɥɛ/
-uy; -uy-	-/ɥi/; -/ɥij/-
ou, oû, oue; où-	/u/; /w/-
b	/b/
c(+a), c(+o), c(+u), -c	/k/-, -/k/
c(+e), c(+i)	/s/-
ch	/ʃ/; /k/
d; -d	/d/; muta
dj	/d͡ʒ/-
f	/f/
g(+a), g(+o), g(+u); -g	/g/-; muta
g(+e), g(+i)	/ʒ/
gu(+a), gu(+e), gu(+i), gu(+o)	/g/-
gü(+e), gü(+i); -guë	/gw/-; /gy/
h	muta	Incò la xe muta, fora che in serti prestiti. Ocio al digrafo ch
j	/ʒ/
k	/k/
l; -il, -ill	/l/; /j/
m	/m/
n	vedi descrizione
am-; an-, -an; em-, en-	/ɑ̃/
aen, aën	/ɑ̃/
aim-, -aim; ain-, -ain; eim-, -eim; ein-, -ein; im-, in-, în-, -in,	/ɛ̃/
om-, on-, -on	/ɔ̃/
oin, oën	/wɛ̃/
um-, -um; un-, -un	/œ̃/
ym-, ym-	/ɛ̃/
gn	/ɲ/, /gn/
ng	/ŋ/
p; -p	/p/; muta
ph	/f/
qu(+a), qu(+e), qu(+i), qu(+o), -q	/k/-
qü(+e), qü(+i); qu	/kw/-; /ku/
r; -r	/ʁ/; /ʁ/, muta
s; -s	/s/, -/z/-; muta
sc(+a), sc(+o), sc(+u)	/sk/-
sc(+e), sc(+i)	/s/-
sch	/ʃ/
ç	/s/
t; -tion; -t	/t/; -/sjɔ̃/; muta
th	/t/
tch	/t͡ʃ/
v	/v/
w	/w/, /v/
x	vedi descrizione
y	/j/; /i/
z; -z	/z/; muta

Notasion

Łéngoe indoeuropee · Łéngue romanze

Latin † · Latin volgare † Romanzo insulare: Sardo (Sardo campidanexe · Sardo logudorexe) Romanzo ocidentałe Grupo iberico: Aragonexe · Asturian · Gałisian · Łioneze (Mirandexe) · Portoghexe · Spagnoło/Castiglian Gruppo galo-romanzo: Catałan · Francexe · Furlan · Francoprovensal · Ladin · Ocitan · Romancio · Vałon · Vèneto Romanzo orientałe Grupo italian: Corso · Gałurexe · Sasarexe · Itałian (Diałeti itałiani) · Napołetan Grupo siciłian: Siciłian Grupo balcanico: Rumeno · Arumeno · Dalmatico † · Istrioto Romanzo meridionałe: Mozarabico †