John Henry Newman

Bài này viết về vị hồng y người Anh. Đối với vị giám mục người Mỹ gốc Bohemia, xem John Neumann.

Thánh Gioan Henricô Newman  C.O.
Hồng y đẳng phó tế Nhà thờ San Giorgio in Velabro
Tranh của Herbert Rose Barraud, khoảng năm 1885
Giáo hội	Giáo hội Công giáo
Bổ nhiệm	12 tháng 5 năm 1879
Hết nhiệm	11 tháng 8 năm 1890
Tiền nhiệm	Tommaso Martinelli
Kế nhiệm	Francis Aidan Gasquet
Các chức khác	Hội viên quản trị Trường Oriel thuộc Viện Đại học Oxford Bề trên Tu đoàn Oratôriô Birmingham
Truyền chức
Thụ phong	29 tháng 5 năm 1825 (linh mục Anh giáo) 30 tháng 5 năm 1847 (linh mục Công giáo)
Thăng Hồng y	12 tháng 5 năm 1879 bởi Giáo hoàng Leo XIII
Cấp bậc	Hồng y đẳng phó tế
Thông tin cá nhân
Sinh	(1801-02-21)21 tháng 2 năm 1801 London, Anh
Mất	11 tháng 8 năm 1890(1890-08-11) (89 tuổi) Edgbaston, Birmingham, Anh
Nơi an táng	Nghĩa trang Oratory Retreat, Rednal, West Midlands, Anh
Hệ phái	Giáo hội Anh (1824–1845), Giáo hội Công giáo (1845–1890)
Cha mẹ	John Newman (cha) Jemina Fourdrinier (mẹ)
Alma mater	Trường Trinity, Viện Đại học Oxford
Khẩu hiệu	Cor ad cor loquitur (Trái tim nói với trái tim)
Chữ ký
Phù hiệu
Tuyên phong
Lễ kính	9 tháng 10 (Công giáo Rôma) 11 tháng 8 (Anh giáo)
Thánh hiệu	Tiến sĩ Hội thánh
Chân phước	19 tháng 9 năm 2010 Công viên Cofton, Birmingham, Anh bởi Giáo hoàng Benedictus XVI
Phong thánh	13 tháng 10 năm 2019 Quảng trường Thánh Phêrô, Vatican bởi Giáo hoàng Franciscus
Quan thầy của	Giáo hạt tòng nhân Đức Mẹ Walsingham
Đền chính	Nhà nguyện Birmingham

Gioan Henricô Newman C.O. (21 tháng 2 năm 1801 – 11 tháng 8 năm 1890) là một hồng y người Anh của Giáo hội Công giáo và là một nhà thần học, học giả, triết gia, nhà sử học và nhà văn. Ban đầu, ông là một linh mục của Giáo hội Anh, tuy nhiên sau đó ông đã cải đạo sang Công giáo và được truyền chức linh mục trong thời gian học tập tại Roma. Hồng y Newman là một nhân vật quan trọng và gây nhiều tranh cãi trong lịch sử tôn giáo nước Anh vào thế kỷ 19 và tên tuổi của ông được biết đến trên khắp nước Anh vào giữa thập niên 1830. Ông được Giáo hội Công giáo tuyên hiển thánh vào năm 2019.

Vốn là một viện sĩ theo khuynh hướng Tin Lành của Đại học Oxford và là một linh mục của Giáo hội Anh, Newman dần bị thu hút bởi truyền thống giáo hội thượng lưu của Anh giáo rồi trở thành lãnh đạo nổi bật của Phong trào Oxford, một nhóm các tín hữu Anh giáo chống lại chủ nghĩa duy tự do đang lan mạnh, đồng thời vận động phục hồi các niềm tin và nghi thức phụng vụ trước khi xảy ra cuộc Cải cách Tin Lành. Đến năm 1845, Newman rời bỏ Giáo hội Anh và ông được đón nhận vào Giáo hội Công giáo Rôma; sau này ông được Giáo hoàng Leo XIII vinh thăng làm hồng y. Ngày 19 tháng 9 năm 2010, Giáo hoàng Benedictus XVI đã cử hành lễ tuyên chân phước cho ông trong chuyến viếng thăm Vương quốc Anh của mình.

Hồng y Newman là người sáng lập ra Viện Đại học Công giáo Ireland (sau này phát triển thành University College Dublin), viện đại học lớn nhất ở Ireland ngày nay. Ông cũng được biết đến trong vai trò là nhà văn và nhà sáng tác thánh ca, nổi bật trong số đó là "Lead, Kindly Light" và "Praise to the Holiest in the Height".

Ngày 31/7/2025, Giáo hoàng Leo XIV phê chuẩn tuyên bố ông là Tiến sĩ Hội thánh.

Liên kết ngoài

• John Henry Newman, conggiaovietnam.net
• Promulgation of Newman as venerable (tiếng Latinh)
• Phác hoạ chân dung một vị thánh: ĐHY John Henry Newman, Vatican News