Chapter 5 of RD Sharma’s Class 11 Mathematics textbook covers Trigonometric Functions in which form the foundation for understanding trigonometry. This chapter explores the various trigonometric functions and their properties providing the crucial base for higher-level mathematics and applications in science and engineering.
Trigonometric Functions
The Trigonometric functions relate the angles of a triangle to the lengths of its sides. They are fundamental in the various fields of mathematics and applied sciences. The primary trigonometric functions are sine, cosine, tangent, cosecant, secant and cotangent. These functions are defined based on the angles and sides of the right-angled triangles and can be extended to the all real numbers through the unit circle approach.
Prove the following identities (1 - 13)
Question 1. sec4θ - sec2θ = tan4θ + tan2θ
Solution:
We have
sec4θ - sec2θ = tan4θ + tan2θ
Taking LHS
= sec4θ - sec2θ
= sec2θ(sec2θ - 1)
Using sec2 θ = tan2θ + 1, we get
= (1 + tan2θ)tan2θ
= tan2θ + tan4θ
Hence, LHS = RHS (Proved)
Question 2. sin6θ + cos6θ = 1 - 3sin2θcos2θ
Solution:
We have
sin6θ + cos6θ = 1 - 3sin2θcos2θ
Taking LHS
= sin6θ + cos6θ
= (sin2θ)3 + (cos2θ)3
Using a3 + b3 = (a + b)(a2 + b2 - ab), we get
= (sin2θ + cos2θ)(sin4θ + cos4θ - sin2θcos2θ)
Using a2 + b2 = (a + b)2 - 2ab and sin2θ + cos2θ = 1, we get
= (1)[(sin2θ + cos2θ)2 - 2sin2θcos2θ - sin2θcos2θ]
= (1)[(1)2 - 3sin2θcos2θ]
= 1 - 3sin2θcos2θ
Hence, LHS = RHS (Proved)
Question 3. (cosecθ - sinθ)(secθ - cosθ)(tanθ + cotθ) = 1
Solution:
We have
(cosecθ - sinθ)(secθ - cosθ)(tanθ + cotθ) = 1
Taking LHS
= (cosecθ - sinθ)(secθ - cosθ)(tanθ + cotθ)
Using cosecθ = 1/sinθ and secθ = 1/cosθ
=
(\frac{1}{sinθ} - sin θ)(\frac{1}{cosθ}-cos θ)(\frac{sinθ}{cosθ}+\frac{cosθ}{sinθ}) =
(\frac{1- sin^2 θ}{sinθ} )(\frac{1- cos^2 θ}{cosθ})(\frac{sin^2θ+cos^2 θ}{cosθsinθ}) =
(\frac{cos^2 θ}{sinθ} )(\frac{sin^2θ}{cosθ})(\frac{1}{cosθsinθ}) = 1
Hence, LHS = RHS (Proved)
Question 4. cosecθ(secθ - 1) - cotθ(1 - cosθ) = tanθ - sinθ
Solution:
We have
cosecθ(secθ - 1) - cotθ(1 - cosθ) = tanθ - sinθ
Taking LHS
=
\frac{1}{sinθ}(\frac{1}{cosθ}-1)-\frac{cosθ}{sinθ}(1-cosθ) =
\frac{1}{sinθ}(\frac{1-cosθ}{cosθ})-\frac{cosθ}{sinθ}(1-cosθ) =
\frac{(1-cosθ)}{sinθ}[(\frac{1}{cosθ})-cosθ] =
\frac{(1-cosθ)}{sinθ}(\frac{1-cos^2θ}{cosθ}) =
\frac{(1-cosθ)}{sinθ}(\frac{sin^2θ}{cosθ}) =
\frac{sinθ}{cosθ}-sinθ =
\frac{sinθ}{cosθ}-sinθ Hence, LHS = RHS(Proved)
Question 5. \frac{1-sinAcosA}{cosA(secA-cosecA)}.\frac{sin ^2A-cos^2A}{sin^3A+cos^3A}=sinA
Solution:
We have
\frac{1-sinAcosA}{cosA(secA-cosecA)}.\frac{sin ^2A-cos^2A}{sin^3A+cos^3A}=sinA Taking LHS
=
\frac{1-sinAcosA}{cosA(\frac{1}{cosA}-\frac{1}{sinA})}.\frac{(sin A)^2-(cosA)^2}{(sinA)^3+(cosA)^3} Using a2 - b2 = (a + b)(a - b) and a3 + b3 = (a + b)(a2 + b2ab), we get
=
\frac{1-sinAcosA}{cosA(\frac{sinA-cosA}{cosAsinA})}.\frac{(sin A+cosA)(sinA-cosA)}{(sinA+cosA)(sin^2A+cos^2A-sinAcosA)} =
\frac{sinA(1-sinAcosA)}{(sinA-cosA)}.\frac{(sin A+cosA)(sinA-cosA)}{(sinA+cosA)(sin^2A+cos^2A-sinAcosA)} =
\frac{sinA(1-sinAcosA)}{1}.\frac{1}{(sin^2A+cos^2A-sinAcosA)} =
\frac{sinA(1-sinAcosA)}{1}.\frac{1}{(1-sinAcosA)} = sinA
Hence, LHS = RHS(Proved)
Question 6. \frac{tanA}{1-cotA}+\frac{cotA}{1-tanA}=(secAcosecA+1)
Solution:
We have
\frac{tanA}{1-cotA}+\frac{cotA}{1-tanA}=(secAcosecA+1) Taking LHS
=
\frac{tanA}{1-cotA}+\frac{cotA}{1-tanA} Using tanA = sinA/cosA and cotA = cosA/sinA, we get
=
\frac{\frac{sinA}{cosA}}{1-\frac{cosA}{sinA}}+\frac{\frac{cosA}{sinA}}{1-\frac{sinA}{cosA}} =
\frac{\frac{sinA}{cosA}}{\frac{sinA-cosA}{sinA}}+\frac{\frac{cosA}{sinA}}{\frac{cosA-sinA}{cosA}} =
\frac{sin^2A}{cosA(sinA-cosA)}-\frac{cos^2A}{sinA(sinA-cosA)} =
\frac{sin^3A-cos^3A}{sinAcosA(sinA-cosA)} Using a3 - b3 = (a - b)(a2 + b2 + ab), we get
=
\frac{(sinA-cosA)[(sinA)^2+(cosA)^2+sinAcosA]}{sinAcosA(sinA-cosA)} =
\frac{(1+sinAcosA)}{sinAcosA} =
\frac{1}{sinAcosA}+\frac{sinAcosA}{sinAcosA} Using cosecA = 1/sinA and secA = 1/cosA, we get
= secAcosecA + 1
Hence, LHS = RHS(Proved)
Question 7. \frac{sin^3A+cos^3A}{sinA+cosA}+\frac{sin^3A-cos^3A}{sinA-cosA}=2
Solution:
We have
\frac{sin^3A+cos^3A}{sinA+cosA}+\frac{sin^3A-cos^3A}{sinA-cosA}=2 Taking LHS
=
\frac{sin^3A+cos^3A}{sinA+cosA}+\frac{sin^3A-cos^3A}{sinA-cosA} Using a3 ± b3 = (a ± b)(a2 + b2 ± ab), we get
=
\frac{(sinA+cosA)((sinA)^2+(cosA)^2-sinAcosA)}{sinA+cosA}+\frac{(sinA-cosA)((sinA)^2+(cosA)^2+sinAcosA)}{sinA-cosA} Using sin2θ + cos2θ = 1, we get
= 1 - sinAcosA + 1 + sinAcosA
= 2
Hence, LHS = RHS(Proved)
Question 8. (secAsecB + tanAtanB)2 - (secAtanB + tanAsecB)2 = 1
Solution:
We have
(secAsecB + tanAtanB)2 - (secAtanB + tanAsecB)2 = 1
Taking LHS
= (secAsecB + tanAtanB)2 - (secAtanB + tanAsecB)2
Expanding the above equation using the formula
(a + b)2 = a2 + b2 + 2ab
= (secAsecB)2 + (tanAtanB)2 + 2(secAsecB)(tanAtanB) -
(secAtanB)2 - (tanAsecB)2 - 2(secAtanB)(tanAsecB)
= sec2Asec2B + tan2Atan2B - sec2Atan2B - tan2Asec2B
= sec2A(sec2B - tan2B) - tan2A(sec2B - tan2B)
= sec2A - tan2A -(Using sec2θ - tan2θ = 1)
= 1
Hence, LHS = RHS(Proved)
Question 9. \frac{cosθ}{1-sinθ}=\frac{1+cosθ+sinθ}{1+cosθ-sinθ}
Solution:
We have
\frac{cosθ}{1-sinθ}=\frac{1+cosθ+sinθ}{1+cosθ-sinθ} Taking RHS
=
\frac{1+cosθ+sinθ}{1+cosθ-sinθ} =
\frac{(1+cosθ)+sinθ}{(1+cosθ)-sinθ} =
\frac{(1+cosθ)+sinθ}{(1+cosθ)-sinθ} ×\frac{(1+cosθ)+sinθ}{(1+cosθ)+sinθ} =
\frac{((1+cosθ)+sinθ)^2}{(1+cosθ)^2-sin^2θ} =
\frac{(1+cosθ)^2+sin^2θ+2(1+cosθ)(sinθ)}{(1)^2+(cosθ)^2+2cosθ-(sin^2θ)} =
\frac{(1)^2+(cosθ)^2+2cosθ+sin^2θ+2sinθ+2cosθsinθ}{(1)^2+(cosθ)^2+2cosθ-(sin^2θ)} =
\frac{1+cos^2θ+sin^2θ+2cosθ+2sinθ+2cosθsinθ}{(1-sin^2θ)+(cosθ)^2+2cosθ} =
\frac{1+1+2cosθ+2sinθ+2cosθsinθ}{cos^2θ+cos^2θ+2cosθ} =
\frac{2(1+cosθ+sinθ+cosθsinθ)}{2cosθ(cosθ+1)} =
\frac{(1+cosθ)+sinθ(1+cosθ)}{cosθ(cosθ+1)} =
\frac{(1+cosθ)(1+sinθ)}{cosθ(cosθ+1)} =
\frac{(1+sinθ)}{cosθ} =
\frac{(1+sinθ)}{cosθ} ×\frac{cosθ}{cosθ} =
\frac{(1+sinθ)(cosθ)}{cos^2θ} =
\frac{(1+sinθ)(cosθ)}{1-sin^2θ} =
\frac{(1+sinθ)(cosθ)}{(1-sinθ)(1+sinθ)} =
\frac{cosθ}{(1-sinθ)} Hence, RHS = LHS(Proved)
Question 10. \frac{tan^3x}{1+tan^2x} + \frac{cot^3x}{1+cot^2x}=\frac{1-2sin^2xcos^2x}{sinxcosx}
Solution:
We have
\frac{tan^3x}{1+tan^2x} + \frac{cot^3x}{1+cot^2x}=\frac{1-2sin^2xcos^2x}{sinxcosx} Taking LHS
=
\frac{tan^3x}{1+tan^2x} + \frac{cot^3x}{1+cot^2x} Using 1 + tan2x = sec2x and 1 + cot2x = cosec2x, we get
=
\frac{tan^3x}{sec^2x} + \frac{cot^3x}{cosec^2x} =
\frac{\frac{sin^3x}{cos^3x}}{\frac{1}{cos^2x}} + \frac{\frac{cos^3x}{sin^3x}}{\frac{1}{sin^2x}} =
\frac{sin^3x}{cosx} + \frac{cos^3x}{sinx} =
\frac{sin^4x + cos^4x}{sinxcosx} =
\frac{(sin^2x)^2 + (cos^2x)^2}{sinxcosx} Using a2 + b2 = (a + b)2 - 2ab, we get
=
\frac{(sin^2x+cos^2x)^2 - 2sin^2xcos^2x}{sinxcosx} =
\frac{(1)^2-2sin^2θcos^2θ}{sinθcosθ} =
\frac{1-2sin^2xcos^2x}{sinxcosx} Hence, LHS = RHS (Proved)
Question 11. 1-\frac{sin^2θ}{1+cotθ}-\frac{cos^2θ}{1+tanθ}=sinθcosθ
Solution:
We have
1-\frac{sin^2θ}{1+cotθ}-\frac{cos^2θ}{1+tanθ}=sinθcosθ Taking LHS
=
1-\frac{sin^2θ}{1+cotθ}-\frac{cos^2θ}{1+tanθ} By using the formulas cotθ = cosθ/sinθ and tanθ = sinθ/cosθ, we get
=
1-\frac{sin^2θ}{1+\frac{cosθ}{sinθ}}-\frac{cos^2θ}{1+\frac{sinθ}{cosθ}} =
1-\frac{sin^3θ}{sinθ+cosθ}-\frac{cos^3θ}{cosθ+sinθ} =
\frac{cosθ+sinθ-sin^3θ-cos^3θ}{sinθ+cosθ} Using a3+b3 = (a + b)(a2 + b2 - ab), we get
=
\frac{cosθ+sinθ-(sinθ+cosθ)(sin^2θ+cos^2θ-sinθcosθ)}{sinθ+cosθ} =
\frac{(cosθ+sinθ)(1-sin^2θ-cos^2θ+sinθcosθ)}{(sinθ+cosθ)} = 1 - (sin2θ + cos2θ) + sinθcosθ
= 1 - 1 + sinθcosθ
= sinθcosθ
Hence, LHS = RHS (Proved)
Question 12.(\frac{1}{sec^2θ-cos^2θ}+\frac{1}{cosec^2θ-sin^2θ})sin^2θcos^2θ=\frac{1-sin^2θcos^2θ}{2+sin^2θcos^2θ}
Solution:
We have
=
(\frac{1}{sec^2θ-cos^2θ}+\frac{1}{cosec^2θ-sin^2θ})sin^2θcos^2θ=\frac{1-sin^2θcos^2θ}{2+sin^2θcos^2θ} Taking LHS
=
(\frac{1}{sec^2θ-cos^2θ}+\frac{1}{cosec^2θ-sin^2θ})sin^2θcos^2θ =
(\frac{1}{\frac{1}{cos^2θ}-cos^2θ}+\frac{1}{\frac{1}{sin^2θ}-sin^2θ})sin^2θcos^2θ =
(\frac{cos^2θ}{1-cos^4θ}+\frac{sin^2θ}{1-sin^4θ})sin^2θcos^2θ =
(\frac{cos^2θ(1-sin^4θ)+sin^2θ(1-cos^4θ)}{(1-cos^4θ)(1-sin^4θ)})sin^2θcos^2θ =
(\frac{cos^2θ-cos^2θsin^4θ+sin^2θ-sin^2θcos^4θ)}{(1-cos^2θ)(1+cos^2θ)(1-sin^2θ)(1+sin^2θ)})sin^2θcos^2θ =
(\frac{1-cos^2θsin^4θ-sin^2θcos^4θ)}{sin^2θ(1+cos^2θ)cos^2θ(1+sin^2θ)})sin^2θcos^2θ =
(\frac{1-cos^2θsin^2θ(sin^2θ+cos^2θ)}{(1+cos^2θ)(1+sin^2θ)}) =
\frac{1-cos^2θsin^2θ}{(1+cos^2θ+sin^2θ+cos^2θsin^2θ)} =
\frac{1-cos^2θsin^2θ}{2+cos^2θsin^2θ} Hence, LHS = RHS(Proved)
Question 13. (1 + tanαtanβ)2 + (tanα - tanβ)2 = sec2αsec2β
Solution:
We have
(1 + tanαtanβ)2 + (tanα - tanβ)2 = sec^2αsec2β
Taking LHS
= (1 + tanαtanβ)2 + (tanα - tanβ)2
= (1 + tan2αtan2β + 2tanαtanβ) + (tan2α + tan2β - 2tanαtanβ)
= 1 + tan2αtan2β + tan2α + tan2β
= (1 + tan2β) + tan2α(1 + tan2β)
= (1 + tan2β)(1 + tan2α)
= sec2αsec2β
Hence, LHS = RHS (Proved)