สูตร CARE ประกันสังคม กำลังเดินหน้าไปอีกขั้น หลายคนจึงเริ่มสงสัยว่า หากมีการนำสูตรนี้มาใช้จริง การคำนวณบำเหน็จ-บำนาญชราภาพประกันสังคม จะเปลี่ยนไปอย่างไร และมีประเด็นไหนที่ผู้ประกันตนในระบบประกันสังคม มาตรา 33 และมาตรา 39 ควรรู้บ้าง เราสรุปมาให้ 4 ข้อแบบเข้าใจง่าย
สูตร Care ประกันสังคม มีอะไรใหม่
1. คนที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 12 เดือน ได้รับสิทธิเพิ่มขึ้น
ปัจจุบันคนที่ส่งเงินสมทบประกันสังคมไม่ถึง 12 เดือน จะได้รับเงินคืนในรูปแบบบำเหน็จชราภาพ เฉพาะส่วนที่เราเคยส่งสมทบไว้ แต่จะไม่ได้ส่วนที่นายจ้างจ่ายร่วมให้ด้วย
แต่ตามหลักการของสูตร CARE คนที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 12 เดือน จะได้รับเงินจากทั้งส่วนของตัวเองและนายจ้าง รวมถึงผลประโยชน์ตอบแทนด้วย ภายใต้หลักเกณฑ์เดียวกับคนที่ส่งเงินสมทบตั้งแต่ 12-179 เดือน
2. ปรับวิธีคำนวณสำหรับคนที่ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน
สำหรับคนที่ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน หรือ 15 ปี ปัจจุบันจะได้รับบำนาญในอัตรา 20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย และหากส่งเงินสมทบเพิ่ม จะได้รับอัตราบำนาญเพิ่ม 1.5% ต่อการส่งเงินสมทบครบทุก 12 เดือน โดย เดือนที่ส่งไม่ครบ 12 เดือนจะยังไม่นำมาคำนวณ
ยกตัวอย่าง หากส่งเงินสมทบ 200 เดือน (16 ปี 8 เดือน) จะได้รับบำนาญ 20% + 1.5% = 21.5% เนื่องจากมีระยะเวลาส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือนครบ 12 เดือนเพียง 1 ครั้ง ส่วนอีก 8 เดือนยังไม่นำมาคิด
แต่หากใช้ สูตร CARE จะเปลี่ยนมาคำนวณส่วนเพิ่ม 0.125% ต่อเดือน ตามจำนวนเดือนที่ส่งเงินจริง ทำให้สามารถนำเดือนที่เกินมาเข้ามาคำนวณได้ด้วย
ดังนั้น จากตัวอย่างเดิม ผู้ที่ส่งเงินสมทบ 200 เดือน จะได้รับอัตราบำนาญ 20% + 1.5% + (0.125 x 8) = 22.5% จึงอาจได้รับบำนาญเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับหลักเกณฑ์เดิม
3. ปรับฐานค่าจ้างที่นำมาคำนวณใหม่
อีกหนึ่งการเปลี่ยนแปลงสำคัญ คือ การปรับฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณบำนาญ ปัจจุบันจะใช้ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายก่อนเกษียณ เป็นฐานในการคำนวณ ดังนั้น คนที่ลาออกจากการเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 แล้วสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 ซึ่งใช้ฐานเงินสมทบ 4,800 บาท อาจมีฐานค่าจ้างเฉลี่ยลดลง ส่งผลให้เงินบำนาญที่ได้รับลดลงตามไปด้วย
สูตร CARE จึงเสนอให้เปลี่ยนมาใช้ค่าจ้างเฉลี่ยตลอดระยะเวลาที่ส่งเงินสมทบ โดยจะนำค่าจ้างในอดีตมาปรับเป็นมูลค่าเงินปัจจุบันก่อนนำมาคำนวณ เพื่อให้สะท้อนรายได้ตลอดช่วงชีวิตการทำงานมากขึ้น
ยกตัวอย่าง หากเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 นาน 15 ปี ก่อนเปลี่ยนเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 อีก 5 ปี ตามหลักเกณฑ์ปัจจุบันจะใช้ฐานค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย ซึ่งเป็นฐานเงินสมทบของมาตรา 39 ที่ 4,800 บาท มาคำนวณ ทำให้หากส่งเงินสมทบรวม 20 ปี (240 เดือน) จะได้รับบำนาญประมาณ 1,320 บาทต่อเดือน (คิดจากอัตราบำนาญ 27.5%)
แต่หากมีการนำสูตร CARE มาใช้ จะไม่นำเฉพาะฐานค่าจ้างในช่วง 5 ปีสุดท้ายมาคำนวณ แต่จะนำค่าจ้างตลอดระยะเวลาที่ส่งเงินสมทบมาปรับมูลค่าและคำนวณใหม่ จึงมีโอกาสทำให้คนที่เคยมีรายได้สูงในช่วงก่อนหน้าได้รับเงินบำนาญสูงกว่าการใช้หลักเกณฑ์เดิม
4. มีเงินชดเชยในช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปีแรก
การปรับสูตรคำนวณบำนาญใหม่ อาจทำให้คนบางกลุ่มได้รับเงินบำนาญน้อยกว่าการใช้สูตรเดิมในช่วงแรก สำนักงานประกันสังคมจึงเสนอให้มีมาตรการชดเชยในช่วงเปลี่ยนผ่านเป็นเวลา 5 ปี โดยหากคนที่กำลังจะเริ่มรับบำนาญ เมื่อนำสูตร CARE มาคำนวณแล้วได้รับเงินบำนาญน้อยกว่าสูตรเดิม จะได้รับเงินชดเชยเพิ่มเติมแบบค่อยเป็นค่อยไป ดังนี้
- ปีที่ 1 ชดเชย 100%
- ปีที่ 2 ชดเชย 80%
- ปีที่ 3 ชดเชย 60%
- ปีที่ 4 ชดเชย 40%
- ปีที่ 5 ชดเชย 20%
คนที่รับบำนาญในปัจจุบัน
ได้รับผลกระทบไหม
สูตร CARE ใครอาจได้ประโยชน์
หากสูตร CARE ได้รับความเห็นชอบและมีผลบังคับใช้ กลุ่มคนต่อไปนี้อาจได้รับประโยชน์จากการปรับหลักเกณฑ์ใหม่
- คนที่ส่งเงินสมทบไม่ถึง 12 เดือน : จากเดิมที่ได้รับคืนเฉพาะเงินสมทบของตนเอง แต่เปลี่ยนเป็นได้รับทั้งส่วนของตัวเอง นายจ้าง และผลประโยชน์ตอบแทน
- คนที่ส่งเงินสมทบเกิน 180 เดือน : เนื่องจากสูตรใหม่จะนำเศษเดือนมาคำนวณเงินบำนาญชราภาพด้วย ไม่ต้องรอให้ส่งครบ 12 เดือนเหมือนหลักเกณฑ์เดิม
- คนที่เคยมีรายได้สูง แต่ช่วงก่อนเกษียณเปลี่ยนไปใช้มาตรา 39 หรือมีรายได้ลดลง : เพราะเปลี่ยนมาใช้ค่าจ้างเฉลี่ยตลอดระยะเวลาที่ส่งเงินสมทบคำนวณแทนการใช้ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย
- คนที่กำลังจะเริ่มรับบำนาญ : หากคำนวณตามสูตร CARE แล้วได้รับเงินน้อยกว่าสูตรเดิม ก็อาจได้รับเงินชดเชยในช่วงเปลี่ยนผ่านตามหลักเกณฑ์ที่เสนอ
บทความที่เกี่ยวข้องกับบำนาญประกันสังคม
- เงินชราภาพ บำเหน็จ-บำนาญประกันสังคม ขอคืนได้เมื่อไหร่ ใครมีสิทธิ์บ้าง ?
- มติเอกฉันท์ เห็นด้วยสูตรคำนวณบำนาญชราภาพ CARE แก่ผู้ประกันตน ม.33 - 39
- วิธีคิดเงินชราภาพประกันสังคม มาตรา 33 และ 39 คำนวณให้รู้ เกษียณแล้วได้บำนาญเดือนละเท่าไหร่
- 3 วิธีเช็กเงินชราภาพประกันสังคม มาตรา 33 และ 39 รู้ไหมเรามีเงินสะสมอยู่เท่าไร ?
- วิธีคำนวณบำนาญประกันสังคมสูตรใหม่ มาตรา 33 และ มาตรา 39 กรอกเลขก็รู้คร่าว ๆ หลังเกษียณได้เงินเท่าไหร่






